Boycot het WK voetbal in de Verenigde Staten vanwege de daden van Donald Trump, is een oproep die steeds meer steun krijgt. Maar is dat het goede antwoord?
Toen de FIFA in 2010 het WK voetbal van 2022 toewees aan Qatar, wist iedereen wat we daar konden verwachten: uitbuitende arbeidsomstandigheden, structurele mensenrechtenschendingen, discriminatie van LHBTIQ+ personen en beperkte vrijheid van meningsuiting. Een lijstje dat is te kopiëren naar 2034 als het WK voetbal in Saudi Arabië wordt gehouden.
Dan is de VS (met Canada en Mexico) aanwijzen als organisator van het WK voetbal 2026 een veiligere keuze. Althans, dat was de gedachte in 2018 toen bekend werd gemaakt dat deze drie landen deze zomer gastregio zijn voor het grootste vierjaarlijkse voetbalfeest ter wereld.
Elk groot sportevenement heeft politieke en economische belangen
Maar dat was buiten de Donald Trump gerekend. Verzilverde hij in zijn eerste termijn als president van de Verenigde Staten nog de nominatie, als het aan steeds meer mensen ligt moet hij het WK nu inleveren.
Bernard Welten, oud-politiecommissaris in onder meer Groningen (1999-2004) en Amsterdam, bijvoorbeeld vindt dat het WK moet worden geboycot. ‘Donald Trump heeft systematisch de pijlers onder de rechtstaat, democratische instituties, wetenschap en de internationale orde ondermijnd’, schrijft Welten op LinkedIn. (Vergelijk deze opsomming nog even met het Qatar-lijstje hierboven).
Gewoon meedoen
Welten pleit voor ‘een zichtbaar maatschappelijk signaal, te beginnen met het boycotten van het WK voetbal zolang sport wordt gebruikt als decor voor autoritaire normalisering en geopolitieke chantage’.
Hoewel Welten in het weekend brede steun kreeg en ook in andere landen dergelijke oproepen enthousiast worden onderschreven, gaan alle 48 landen die zich plaatsen natuurlijk deze zomer gewoon meedoen aan het WK. En dat is goed.
Net als Amnesty International in 2022, zegt ook Human Rights Watch dat een boycot niet het juiste antwoord is. ‘Je kunt beter het gesprek aangaan en heel duidelijk zijn over wat wel en niet kan’, aldus de mensenrechtenorganisatie die daarin een rol voor de Nederlandse regering en de KNVB ziet.
Weinig tot geen effect
Ook al blijft de invulling daarvan doorgaans steken bij niemanddalletjes als een overlegje achter gesloten deuren waarvan niemand ooit iets merkt.
Elk groot sportevenement heeft politieke en economische belangen. Een strikte scheiding is niet realistisch. Bovendien hebben sportboycots historisch gezien weinig tot geen effect en passen regeringen hun beleid zelden aan.
Door deel te nemen én de misstanden aandacht te geven, blijft de kritische blik bij velen juist bestaan.
