Op iedere straathoek is ongezond eten te vinden. Dat maakt gezonde keuzes maken moeilijk. Foto: ANP
In 2050 zijn bijna 2 op de 3 Nederlanders te zwaar. We kunnen overgewicht daarom niet langer zien als een probleem dat mensen zelf maar moeten oplossen.
Artsen en wetenschappers waarschuwen al jaren voor een ‘obesitasepidemie’. Dit probleem speelt in alle Westerse landen, dus ook in Nederland. Mensen die te zwaar zijn lopen meer risico op het krijgen van onder meer hart- en vaatziekten, kanker, diabetes type 2 en gewrichtsklachten.
De gevaren van veel, vet en zoet voedsel worden ons keer op keer voorgehouden. In de strijd tegen de kilo’s melden we ons na iedere jaarwisseling weer braaf bij de sportschool en zetten we onszelf op een dieet. Toch raken we die overtollige kilo’s maar niet kwijt.
Verleidingen
Overgewicht, zo wordt vaak geredeneerd, is een individueel probleem. Degene die het treft, heeft een gebrek aan discipline en moet het vooral zelf oplossen. Eet gewoon gezonder en pak vaker de fiets, dat is toch niet zo moeilijk? Maar als over 25 jaar tweederde van de Nederlanders te dik is, zoals het RIVM woensdag stelde, is er meer aan de hand. In een samenleving waarin de ongezonde keuzes ons om de oren vliegen, is het aanhouden van een gezonde leefstijl en dito gewicht namelijk een behoorlijke uitdaging.
Wie door een willekeurige winkelstraat loopt, moet grote moeite doen zich niet te laten verleiden door ijs, donuts, stroopwafels of hamburgers van Amerikaanse fastfoodketens. En probeer de chips, snoep en chocolade bij het tankstation maar eens te negeren. Ook in de supermarkt is gezond kiezen verdraaid lastig: volgens onderzoek is meer dan tachtig procent van de aanbiedingen ongezond. Bovendien is gezond eten vaak duurder dan ongezonde alternatieven.
Maatregelen weinig effectief
Initiatieven om producten gezonder te maken of consumenten beter te laten kiezen zijn er de laatste jaren in overvloed geweest: het Ik Kies Bewust-vinkje op verpakkingen, waarvoor de huidige Nutri-Score in de plaats is gekomen, een nationaal preventieakkoord, de ‘frisdranktaks’ die begin dit jaar werd ingevoerd op suikerhoudende dranken. Allemaal goedbedoeld, maar weinig effectief.
Bovendien blijkt keer op keer dat het bedrijfsleven weinig belang heeft bij de bestrijding van overgewicht. Maar ook de overheid lijkt de gevolgen van overgewicht nog altijd weinig prioriteit te geven, want de komende jaren wordt 250 miljoen euro bezuinigd op preventie. Het kabinet kan beter sturen op het betaalbaarder maken van groente en fruit en het weren van ongezond eten uit de openbare ruimte. Alleen dan vliegen de kilo’s er eindelijk af.
