Weinig planten hebben een romantischer naam dan gebroken hartjes. Maar ze zijn veel meer dan deze lyrisch poëtische naam doet vermoeden. Dicentra heeft de Nederlandse naam gebroken, of tranend, hartje meegekregen. De laatste aanduiding vermeld ik hier omwille van de volledigheid, ik gebruik deze lelijke naam zelf nooit.
Gebroken hartjes dus, er bestaan verschillende soorten, hebben een opmerkelijke en kenmerkende bloemvorm die niemand zonder voorkennis zal doen vermoeden dat ze bij de klaproosfamilie horen. Om dat te kunnen zien is botanisch inzicht beslist een vereiste. Om te zien dat het aardige tuinplanten zijn is dat allemaal niet nodig, dat is voor een ieder zonneklaar.
Wat alle Dicentra soorten gemeen hebben is hun tere uiterlijke verschijningsvorm. Fijn, kwetsbaar aandoend loof en delicate bloemen. Voor een deel is dat maar schijn. Verschillende Amerikaanse soorten verbergen achter dit tere uiterlijk een stoer karakter. Het zijn gemakkelijk groeiende bosbewoners die op vochthoudende en licht beschaduwde standplaatsen snel uitgroeien tot flinke pollen.
Veel tuiniers hebben het gebroken hartje wel in de tuin (gehad). Foto: Pixabay
Onderling lijken ze nogal op elkaar. De verschillen zijn subtiel, maar alle soorten zijn mooi en als tuinplant bruikbaar. Hun levenscyclus is te vergelijken met speenkruid. Ze komen vroeg op. Bloeien eveneens vroeg en sterven al vroeg in de zomer af. Daarmee zijn ze uitermate geschikt onder bladverliezende bomen. Tegen de tijd dat die vol in blad staan en het licht wegnemen zijn deze vroegelingen al weer in winterrust. Helaas worden deze botanische, dat wil zeggen wilde soorten nauwelijks aangeboden.
Bloem van de een, loof van de ander
Dicentra spectabilis is de plant die de meeste tuiniers of zelf in de tuin hebben (gehad) of kennen van een lentebezoek aan het lokale tuincentrum. De kenmerkende en voor de Nederlandse naam verantwoordelijke roze met witte bloemen kunnen zelfs door de minst romantisch ingestelde personen niet anders dan als gebroken hartjes beschreven worden. Er bestaat een witbloeiende variant. Voor de liefhebber daarvan is er ook een oogverblindend goudbladig ras te koop. Voor het gemeen gele loof moet je een zonnebril opzetten. Bruikbaarder is de nieuwkomer Valentine met steenrode bloemen.
Gebroken hartjes laten zich onderling kruisen en dat is precies wat kwekers hebben gedaan. Er zijn op talloze plaatsen pogingen ondernomen de fraaie bloemkleur van de ene soort te koppelen aan het mooie loof van een ander. Of om compactere planten te creëren die door de andere blad-bloemverhouding rijker lijken te bloeien. Het resultaat is een vrij grote groep cultivars die vaak weinig van elkaar verschillen. Hoewel de vaak in tuincentra aangeboden soorten al vroeg in het jaar bloeien, ontstijgen anderen het predicaat voorjaarsbloeier door hun bloeiperiode tot in de zomer uit te strekken.
Gebroken hartje laten zich onderling kruisen. Foto: Pixabay
Het is verleidelijk gebroken hartjes in volle bloei te kopen. Het zijn immers echte lenteboden die in het tuincentrum erom smeken meegenomen te worden. Toch is het voorjaar niet de beste planttijd voor Dicentra. Daarvoor is de nazomer veel beter geschikt. Geholpen door de nog warme bodemtemperaturen zullen in de nazomer geplante exemplaren in het voorjaar extra vol uitlopen en afhankelijk van de soort vroeg of iets later tot bloei komen. In de lente gekochte exemplaren zijn bovendien vaak in kassen aangetrokken om ze nog fraaier te doen uitgroeien, maar dat maakt ze ook kwetsbaarder voor wisselende weersomstandigheden.
Gebroken hartjes zijn geen moeilijke planten. Tevreden met elke beschutte en licht beschaduwde standplaats zullen ze zonder morren doen waarvoor ze ooit zijn aangeschaft; uitgroeien tot flinke pollen en rijk bloeien. Je moet wel wat geluk hebben. Om onverklaarbare reden vertikken ze het bij sommige tuiniers te doen, terwijl ze bij anderen tieren dat het een aard heeft. Als je onverhoopt bij de eerste categorie hoort zullen je goed bedoelde pogingen geen wortelschieten; je blijft achter met een gebroken hart(je). Maar is dat ook niet romantisch?