Bijvoeren is niet nodig, maar als je het doet, geef dan eiwitrijk voedsel zoals meelwormen. Foto: Shutterstock
Sluit de vogelsnackbar met brood. Geef liever meelwormen of eierschalen. Verschillende gemeenten, zoals Groningen en Assen, waarschuwen mensen om dieren niet bij te voeren, of anders met mate. Tips om in de lente verantwoord vogels te voeren.
Eenden, vogeltjes, hertjes en geiten voeren lijkt leuk, maar doe het niet of met mate, betogen ecologen en gemeenten zoals Groningen en Assen. Laat brood en schillen thuis. Dieren kunnen overvoerd raken, met alle gezondheidsrisico’s van dien. De boodschap is: ze redden zichzelf prima.
In Groningen en Assen staan op verschillende plekken borden aan de waterkant, bij dierenweides en kinderboerderijen, zoals De Beekdalhoeve in Assen. Daar hangen sinds eind vorig jaar bordjes met de tekst: ‘Niet voeren! We krijgen alles wat we nodig hebben en kunnen erg ziek worden van extra en verkeerd eten.’
Merkbaar effect
,,Het heeft merkbaar effect”, zegt Niels van Kammen van zorgorganisatie Schouder aan Schouder, die het dagelijks beheer van de kinderboerderij en de zorg voor de dieren op zich neemt. ,,We hebben zes schapen, vijf geiten, twee pony’s, eenden, twee bokjes, een varken en kippen’’, vertelt Van Kammen. Hij is blij dat de borden zijn geplaatst. ,,We zien bijna nooit meer mensen bij de hekken die bijvoeren. Ze houden zich aan de boodschap.”
De bordjes bij de kinderboerderij De Beekdalhoeve in Assen hebben effect. Eigen foto
Voorheen was dat wel anders. Van Kammen legt uit: ,,Er loopt een fietspad langs het varkensverblijf, en er werd klakkeloos alles over de hekken gegooid. Nu niet meer. Als dieren te veel brood of schillen krijgen, worden ze ziek. Alles wat ze extra krijgen van bezoekers is te veel. Een groot aantal mensen weet dat niet.”
Overvoeren is overbodig
Vetbollen en vogelpindakaaspotten zijn in de lente, in het broedseizoen overbodig. Brood is bovendien te zout. ,,Bijvoeren is niet nodig. Vogels redden zich over het algemeen heel goed’’, zegt Saskia Hausel van de Vogelbescherming.
,,Laat de natuur haar gang gaan. Wil je iets doen voor vogels, zorg dan voor eiwitrijk voedsel en kalk. Denk aan meelwormen en eierschalen. Zorg dat er in je tuin voldoende inheems groen staat, waar vogels voedsel, bescherming en nestgelegenheid vinden.” Onder inheems groen vallen planten zoals vrouwenmantel, pinksterbloem en citroenmelisse.
Met een zakje brood naar de eendjes, wie doet het niet? ,,Doe maar niet”, zegt ook ecoloog Rick Middelbos uit Groningen. ,,Het is misschien goed bedoeld. En een beetje bijvoeren kan geen kwaad. Maar wat is een beetje? Eenden kunnen niet leven van alleen brood. Dat is te eenzijdig, te monotoon. Net als snacken: als je dat steeds aangeboden krijgt, eet je niets anders meer. ”
Middelbos: ,,Wat dieren te eten krijgen, is heel belangrijk. Matigen met eten is essentieel. Dat geldt overigens voor iedereen. Ecologisch beheer is belangrijk: zorg dat er voldoende inheemse planten zijn. Het allerbelangrijkste is dat eenden voldoende natuurlijk voedsel kunnen vinden. Al dat overtollige brood heeft ook nadelige effecten op de waterkwaliteit.”
,,Dieren kunnen zich vaak prima zelf redden. Die hoef je niet bij te voeren’’, benadrukt Hausel. ,,Eendjes voeren is natuurlijk gezellig, en ik wist het vroeger ook niet. Maar we kunnen het niet vaak genoeg zeggen: liever niet bijvoeren. Brood eten is niet gezond voor eenden. Beschimmeld brood is zelfs giftig. Eenden kunnen prima zelf gezond voedsel vinden, ook in de winter.”
Wat kan er nog wél?
De Vogelbescherming geeft enkele tips voor verantwoord eenden voeren:
- Voer zo min mogelijk brood. Een kapje oud, onbeschimmeld brood kan weinig kwaad, maar houd het beperkt. Voer geen hele broden en niet te veel. Zorg dat het voer opgaat terwijl je erbij staat. Gooi voer op de kant en niet in het water. Geef variatie: doperwten, maïs of ander graan (zoals kippenvoer). Er is speciaal eendenvoer en watervogelvoer te koop. Vraag de gemeente om het voeren niet te verbieden, maar een informatiebord te plaatsen over goed voeren.
- Er zijn ook producten die je tuinvogels beter niet kunt geven: melk, boter/margarine (werkt laxerend), producten met zout, vetbollen of pinda’s in plastic netjes (vogels kunnen erin verstrikt raken) en gekookte etensresten (die bederven snel).
- Tot slot nog een bijzondere tip: ,,Veel mensen leggen hondenharen in de tuin als nestmateriaal voor vogels. Maar wat ze niet weten is dat hondenharen vaak gif bevatten door antivlooien- en tekenmiddelen.”
Regels
Er is geen landelijk verbod op het voeren van eenden en andere dieren in Nederland. Wel hebben veel gemeenten lokale regels ingesteld of staan er informatieborden, zoals in Groningen. Daar geldt wel een verbod op het voeren van overlastgevende vogels, zoals meeuwen en duiven. Dit is opgenomen in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) van Groningen. Wie deze regels overtreedt, riskeert een boete. Dit is bedoeld om ongedierte buiten de deur te houden.
Gemeente Groningen plaatst informatiebordjes bij vijvers. Foto: DVHN
