Voor veel Nederlanders begint het WK straks niet alleen met een wedstrijd van Oranje, maar ook met een dilemma. Kijk je tot diep in de nacht naar de wedstrijd en zit je de volgende ochtend slaperig achter je bureau? Of sla je het voetbalfeest over?
Terwijl Oranje-supporters zich opmaken voor een maand vol nachtelijke wedstrijden, kijken werkgevers met enige spanning naar de agenda.
Uit onderzoek van personeelsplatform UKG onder duizend Nederlandse werknemers blijkt dat ruim 44 procent verwacht dat het WK invloed heeft op hun prestaties op het werk. Vooral slaapgebrek speelt daarbij een rol. Meer dan één op de vijf denkt vermoeid op het werk te verschijnen, terwijl acht procent toegeeft zelfs met een kater aan de slag te zullen gaan.
Het toernooi, dat door het tijdsverschil grotendeels in de late avonduren en nacht wordt gespeeld, lijkt daarmee niet alleen een sportief evenement te worden, maar ook een uitdaging voor menig werkgever. Ruim een kwart van de ondervraagden zegt het werkschema te willen aanpassen om wedstrijden van Oranje te kunnen volgen.
Opvallend is dat veel werknemers vinden dat werkgevers nog onvoldoende rekening houden met het toernooi. Slechts een derde zegt dat hun werkgever daar nu al voldoende oog voor heeft. Bijna 23 procent zou graag eerder of later willen beginnen op wedstrijddagen, terwijl een vergelijkbaar percentage pleit voor flexibelere roosters of de mogelijkheid om wedstrijden op het werk te volgen.
Van massale werkweigering lijkt overigens geen sprake. De meeste werknemers zeggen niet van plan te zijn de grenzen op te zoeken. Toch geeft ongeveer één op de zes WK-volgers toe bereid te zijn wat verder te gaan dan normaal om het toernooi optimaal te beleven. Daarbij gaat het onder meer om stiekem wedstrijden streamen, langere pauzes nemen of het werkrooster proberen op te rekken.
Eigen verantwoordelijkheid
Werkgeversvereniging AWVN verwacht echter niet dat het WK tot grote problemen op de werkvloer zal leiden. Volgens woordvoerder Jannes van der Velde zijn er vooralsnog nauwelijks vragen binnengekomen over aangepaste werktijden, thuiswerken of verlof.
„Het bijzondere aan dit WK is dat veel wedstrijden midden in de nacht plaatsvinden. Dan ligt de verantwoordelijkheid vooral bij de werknemer zelf. Van werknemers mag je verwachten dat ze fit op hun werk verschijnen.”
Wie ervoor kiest om tot diep in de nacht voetbal te kijken en daardoor onvoldoende uitgerust is, kan volgens hem beter een vrije dag opnemen. „Je hebt een arbeidsovereenkomst en daaruit mag je afleiden dat je in staat bent je werk goed uit te voeren.”
Schade voor werknemers kan tot 334 miljoen euro oplopen
AWVN plaatst bovendien vraagtekens bij de voorspelling dat het WK honderden miljoenen euro’s aan productiviteitsverlies zou veroorzaken. UKG schat dat de schade voor Nederlandse werkgevers kan oplopen tot 334 miljoen euro. Van der Velde is daar sceptisch over. Volgens hem verschilt een nachtelijke voetbalwedstrijd niet wezenlijk van een avond waarop werknemers met vrienden op stap gaan. „Ook dan mag je verwachten dat iemand de volgende dag gewoon fit op het werk verschijnt.”
Volgens de werkgeversvereniging zijn speciale WK-regelingen in veel gevallen ook niet nodig. „Werkgevers zijn tegenwoordig al behoorlijk flexibel”, zegt Van der Velde. „Veel Nederlanders werken deels thuis en kunnen hun werktijden binnen bepaalde grenzen zelf indelen. Dat betekent niet alleen dat je plaats-onafhankelijk werkt, maar vaak ook tijd-onafhankelijk. Je kunt dus best een beetje schuiven.”
In goed overleg zoeken naar oplossing
Ook vakbond FNV merkt vooralsnog weinig van WK-gerelateerde vragen op de werkvloer. „Dat kan natuurlijk veranderen als het toernooi meer gaat leven”, zegt woordvoerder Guus Staats.
Volgens Staats worden problemen rond werktijden vaak in goed overleg opgelost. „Per toernooi verschillen de aanvangstijden van de wedstrijden. Nu zijn ze vooral ’s avonds en ’s nachts. Als wedstrijden overdag worden gespeeld, is dat vaak urgenter, maar ook daar worden meestal oplossingen voor gevonden.”
Dat werknemers na een nachtelijke wedstrijd vermoeid op het werk verschijnen, zal volgens hem waarschijnlijk meevallen. „Werknemers kennen hierin ook hun eigen verantwoordelijkheid. Daarnaast kunnen er soms afspraken worden gemaakt over aangepaste werktijden, als de aard van het werk dat mogelijk maakt.”
Vol energie naar kantoor
Mocht Oranje ver komen, dan ziet Staats zelfs een positief effect. „Als Nederland succesvol is, zullen ook veel mensen zich ’s ochtends vol energie van de euforie naar hun werk begeven om de wedstrijd na te bespreken met collega’s.”
Volgens de vakbond is het vooral belangrijk dat werkgevers, werknemers en collega’s samen naar oplossingen zoeken. „Probeer er in goed overleg uit te komen. Niet iedereen vindt de wedstrijden van het Nederlands elftal even belangrijk.”
