In een paar jaar tijd is het vapen onder de jeugd in Noord-Nederland vervijfvoudigd. Daarom moet er totaalverbod komen op de verkoop en het gebruik.
Hiervoor pleiten de GGD’s in Drenthe en Groningen. Jeugdartsen en epidemiologen vinden het tijd voor een verbod nu uit de recentste cijfers blijkt dat 10 procent van de kinderen in de tweede en vierde klas van de middelbare scholen in het Noorden vapet; veel meer dan vier jaar geleden. Ook GGD Fryslân ziet een verbod zitten.
Sinds vorig jaar is de verkoop van vapes met smaakjes al verboden, maar tot nu toe zonder het gewenste effect. Vapes met smaakjes zijn online simpel te bestellen. In Duitsland liggen ze bovendien zonder beperking in de winkel. Daarnaast bestellen veel jongeren hun vapes via Snapchat bij een dealer. Op het schoolplein worden de navullingen veelvuldig doorverkocht.
,,Het probleem is dat vapen door scholieren en vaak ook door hun ouders als normaal wordt gezien en als minder ongezond dan roken”, zegt Marjan van de Poll, jeugdarts bij GGD Drenthe. ,,Dat is een gevaarlijke mythe die doorgeprikt moet worden. Bij veel ouders is ook gewoon nog te weinig kennis over vapen.”
Handhaving onmogelijk
De enige manier om dat voor elkaar te krijgen is volgens hen een verbod op het vapen. Dus niet alleen de nu al verboden smaakjes, maar ook de legale smaakloze vapes die je (vanaf 18 jaar) kunt kopen bij de sigarenwinkel. ,,Handhaving zal onmogelijk worden”, zegt Bart Raaijmakers van de GGD Drenthe. ,,Maar om mensen echt bewust te maken dat vapen heel gevaarlijk en ongezond is, is een totaalverbod noodzakelijk.”
In de Tweede Kamer is wel oren naar een gedeeltelijk verbod. Eerder deze maand schaarde een meerderheid zich achter een voorstel van NSC en CDA om wegwerpvapes niet langer toe staan. Of het nieuwe kabinet iets gaat doen met de aangenomen motie is nog niet duidelijk.
Hartkloppingen
Bij vapen wordt met een elektrisch apparaatje een vloeistof verhit waardoor het verdampt. Door het in te ademen krijg je een hele rits ongezonde stoffen binnen. Onder meer nicotine, propyleenglycol, glycerol en aldehydes, nitrosamines en metalen. Het RIVM waarschuwt dat het inhaleren ervan kan leiden tot tot irritatie en schade aan de luchtwegen, hartkloppingen en een verhoogde kans op kanker.
Dat vapen en roken in opkomst zijn onder de jeugd is een flinke streep door de rekening van de GGD’s, die juist tevreden waren over de ontwikkeling dat steeds meer volwassenen van het roken af willen en daar ook in slagen. ,,Het positieve is dat we de vraag naar stoppen met roken nog steeds zien groeien”, zegt Hofstee: ,,De gezondheidswinst die we boeken onder stoppende volwassenen verdampt door het vapen en roken onder jongeren.” Ze noemt het vapen ,,een experiment met de gezondheid van onze jeugd”.
