Wat vinden rokers van de grootste prijsstijging op tabak ooit? 'Al kost een pakje 100 euro, dan rook ik nog'

Dennis Wieldraaijer (45) woont met zijn vrouw en hun twee zoontjes in Stadskanaal alias Staka. Vandaag winkelen ze in Groningen.

Op de Grote Markt rookt Wieldraaijer een filtersigaret. Die heeft hij ‘geleend’ van zijn vrouw. Zelf rookt hij normaal gesproken shag, om precies te zijn Javaanse Jongens. Daar betaalt hij 18,70 euro voor. ,,Dat wordt 25 euro, niet normaal’’, zegt Wieldraaijer. ,,Maar al wordt het 100 euro per pakje, dan rook ik nog. De een drinkt wijn, de ander drinkt koffie, ik rook.’’

Dat doet hij sinds zijn 15de en ja, hij weet nog wat hij toen betaalde. ,,Twee gulden 75 voor een pakje Marlboro’’, zegt hij.

Hij reageert op de accijnsverhoging op tabak en is de enige roker die met zijn naam in de krant wil. De rest van de rokers praat alleen anoniem.

Zo koopt een meneer van 55 een pakje merkloze shag van 16 euro bij de kiosk op de Grote Markt. Hij en zijn vrouw roken daar samen zo’n tweeënhalve dag van. Een dure liefhebberij, vindt hij. ,,We hebben een weekuitkering. Ik wil graag stoppen, maar stoppen met roken is het moeilijkste wat er is.’’

Longarts Maarten van den Berge van het UMCG erkent dat roken een gemene verslaving is. ,,Rokers willen wel stoppen, maar vinden altijd een reden voor die ene sigaret. De motivatie om te stoppen moet je bij jezelf vinden, het gaat om je eigen gezondheid.’’

Daar denkt Wieldraaijer het zijne van. ,,Wat is slecht voor je? Hier buiten lopen is ook niet goed, moet je kijken wat je inademt. Weet je wat het is? Betutteling. Cafeïne en alcohol gaan ook de kant van het roken op. De overheid creëert hiermee oneerlijke mensen en illegale handel.’’

Longarts Van den Berge juicht de accijnsverhoging toe, al was het alleen om te voorkomen dat de jeugd gaat roken. Hij verwacht ook dat er onder de rokers een groep is die begint te rekenen en gaat minderen of helemaal stopt. ,,Dat is winst natuurlijk, tegelijkertijd is er ook een groep die het niet lukt om te stoppen. En als de prijzen van tabak hoger worden, maken ze pijnlijke keuzes. Ik noem maar wat: dan kunnen hun kinderen niet meer sporten.’’

Hij hoopt dat mensen een beetje mededogen hebben met hun rokende medemens, dat de overheid ook de e-sigaretten aanpakt en dat er Europese afspraken komen zodat de prijsverschillen tussen landen kleiner worden.

,,Duitsland is niet ver weg’’, zegt een rossige jongeman (23) die samen met een vriendin (25) op het terras van het News Café zit. Beiden kochten net een nieuw pakje sigaretten bij supermarkt Jumbo. Nog voor de oude prijs van 9 euro.

Als de prijs stijgt naar een euro per sigaret, zeg 20 euro per pakje, dan stopt zij, verwacht ze. Hij denkt dan uit te wijken naar Duitsland. ,,Het is toch een verslaving. Ik geef er 300 euro per maand aan uit. Ik ben tegen deze nieuwe verhoging, want ik wil niet werken voor de sigaretten.’’

In tabaksspeciaalzaak Van Vuure aan het Akerkhof laten de medewerkers weten dat de meeste pakjes nog de oude prijzen hebben. Met de komst van de nieuwe voorraden schieten de prijzen omhoog. Hun klanten vrezen die nieuwe prijzen.

,,De prijsverhogingen zijn niet bevorderlijk voor kleine ondernemers, maar ja, roken is ongezond’’, zegt een medewerker (22). Ja, hij is een roker. ,,Pakje per dag en ik ben ook nog eens student.’’

Zijn collega (23) die voor Marlboro werkt, rookte 35 sigaretten per dag. Hij stapte over op Iqos, een sigaret die via inductie verhit wordt. ,,Het schijnt dat 90 procent van de schadelijke stoffen daarbij niet vrijkomt. En het scheelt me op jaarbasis 3000 euro.’’

Ze zeggen dat vapen niet duurder wordt, wat hen bevreemdt. ,,We weten nog helemaal niet wat de gevolgen van vapen zijn. Het is toch synthetische damp uit een wegwerpbatterij.’’

Volgens de beide verkopers bestaat het niet om nicotine en gezondheid te combineren. ,,Geen sigaretten is de beste keuze, ik ben voorstander van de prijsstijgingen, al vind ik het jammer voor de zelfstandige ondernemer. We moeten toe naar een rookvrije generatie’’, zegt de Marlboro-medewerker.

En hij zegt dat we al een eind op weg zijn, ,,Vroeger had roken het imago van een stoere cowboy. Mijn vader mocht vroeger roken in het vliegtuig’’, maakt hij de vergelijking met vroeger.

Dat zegt ook longarts Van den Berge. ,,We zijn echt op de goeie weg. Bedenk dat in de jaren zeventig nog 80 procent van de mannen rookte. Dat kun je je niet meer voorstellen.’’