Lucas Minke (61) van de oudste tabakszaak van Groningen over de antirookmaatregelen: 'Mensen blijven toch wel roken'

Een keurige dame op leeftijd stapt binnen, groet vriendelijk en vraagt: ,,Mag ik een pakje Camel groen, de grote?’’ Naast haar staat een lange rij klanten die een pakketje komt afhalen, achter haar wenst een mevrouw een postzegel, een meneer een pakje shag. Het is druk bij gemakswinkel Primera in de Nieuwe Ebbingestraat in Groningen.

Direct op 2 januari was het al drukker, zegt Lucas Minke (61) van de tabakszaak. Toen stopte Albert Heijn met de verkoop van rookwaren, terwijl dat verbod pas over een half jaar ingaat. ,,Wij zitten precies tussen twee Albert Heijnen in, dus we hadden gelijk meer aanloop. Ik ben daar natuurlijk niet rouwig om.’’

Volgens Minke moet het bij zijn klanten nog tussen de oren gaan zitten dat supermarkten per 1 juli geen sigaretten meer mogen verkopen. ,,Dat gaat vanzelf. Moet je luisteren, ik ben groot geworden met één koopavond en alle zondagen gesloten. Moet je nu eens zien.’’

Hij bedoelt maar te zeggen: de wereld verandert. En zeker als het om tabak draait. ,,Tegenwoordig komt de regering elke week met iets nieuws om het roken tegen te gaan. Naïeve regels en nooit positief.’’

Hij bestiert de tabakszaak - opgericht in 1908 - nu 41 jaar, samen met zijn vrouw Rita (60). Zijn vader nam de winkel over van oud-scheidsrechter Klaas Schipper, daarvoor was meneer Veeger de uitbater. Vanaf zijn vierde tot drie jaar terug woonde Lucas Minke boven de zaak en in die halve eeuw zag hij niet alleen de tabakswinkel veranderen, maar ook de stad.

,,In mijn jeugd zaten er zes tabakswinkels in de Nieuwe Ebbingestraat. Zes! Het was vroeger leuker, de klanten waren wat loyaler en je verdiende wat meer. De regering kleedt het nu helemaal uit. Het begon met waarschuwingen op de pakjes, toen kwamen er foto’s op, de verpakking werd neutraal en toen kwam de regel dat de rookwaren in de winkel niet meer in het zicht mochten liggen. Alles ligt achter dichte deuren. Kinderachtige onzin natuurlijk. Op TikTok zien kinderen alles, maar ojee als ze een pakje sigaretten zien. Als ik een lijntje coke zie, snuif ik dat toch ook niet op?’’

Minke windt er geen doekjes om: in zijn ogen is het anti-rookbeleid van de regering ‘helemaal niet goed’. ,,Mensen blijven toch wel roken. De Belgen en de Duitsers hebben zich al jarenlang ziek gelachen om alle maatregelen en prijsverhogingen in ons land want ze zagen Nederlanders massaal naar hun winkels komen. In april komt er weer een idiote verhoging aan, 9 euro extra voor een pakje shag. Rokers gaan dan nog meer naar het buitenland of rookwaar komt in het illegale circuit, dan krijg je drugshandeltaferelen.’’

Hij heeft gelezen dat er op Schiermonnikoog per 1 juli geen sigaret meer te koop is. Hij verwacht dat een caféhouder of restauranteigenaar op het eiland zich wel tien keer bedenkt voordat die rookwaar vanachter de bar gaat verkopen. ,,De boetes zijn torenhoog en aan waarschuwen wordt niet gedaan.’’

Volgens hem kampen tal van dorpen waar alleen nog een supermarkt is met het sigarettenprobleem van Schier. Een tabakswinkel beginnen, valt volgens hem niet mee. ,,Daar wordt heel gemakkelijk over gedacht, maar je moet zo anderhalf of twee ton meenemen om de voorraad, de inrichting en het alarmsysteem aan te schaffen. En het is alle dagen hard werken.’’

Zelf denkt hij erover om nog vier of maximaal vijf jaar door te gaan. ,,En dan stop ik ermee.’’ Hij weet niet of er overnamekandidaten zijn voor zijn winkel. Zijn kinderen hebben er geen belang bij, hij zou ook niet weten of hij er weer aan zou beginnen als hij jong was. ,,Het ligt eraan wat de overheid doet. Die wil toe naar een speciaalzaak waar alleen tabak, loten en kranten over de toonbank gaan. Zo’n zaak moet helemaal geblindeerd zijn, zodat passanten niet naar binnen kunnen kijken, hartstikke onveilig als je het mij vraagt.’’

Zijn tabakswinkel is een zogeheten gemakswinkel waar vanaf 2028 geen tabak meer verkocht mag worden. ,,Dan zou ik ‘m moeten veranderen in een tabakspeciaalzaak en eerlijk gezegd heb ik ook de pakketjes nodig, ook de wenskaarten. Alles bij elkaar verdienen we wat. Maar goed, het kan nog wel 100 keer veranderen, want ze bedenken elke week wat anders. De intentie is goed, maar de overheid zou meer bereiken met voorlichting. En supermarkten zijn doodsbenauwd dat ook de verkoop van alcohol eraf gaat. Dat is de volgende stap.’’