‘Dit land wordt bestuurd door malloten’

Rustig en beslist spreekt Gerben Lenstra uit Kantens de woorden uit. „Ik mag het van mijn vrouw niet zeggen maar dit land wordt bestuurd door malloten.” Als voorzitter van stichting ’t Schietvat in het dorp kent hij de verhalen. Keer op keer tonen het rijk en de NAM zich onbetrouwbaar. Neem het dorpshuis, zegt hij. „Het is er wel veilig, kregen we te horen. Wij wilden graag details weten. Is de ene kant wellicht veiliger dan de andere kant? We willen het inspectierapport graag lezen maar ja, dat krijgen we niet.”

Onzekerheid, steeds maar weer onzekerheid, dat is de rode draad in een serie gesprekken met Groningers in het gaswinningsgebied. Was menigeen net gewend aan het idee dat z’n huis een verbouwing zou moeten ondergaan, gooit minister Wiebes alles weer om. Eerst maar eens nieuwe onderzoeken afwachten, zegt de VVD-bestuurder.

De NCG is duidelijk: wanneer die gaskraan ook dicht gaat, alle woningen in het kerngebied moeten sowieso worden geïnspecteerd. „Alleen door elke woning te inspecteren weten we of ze wel of niet aan de veiligheidsnormen voldoen”, zegt een NCG-woordvoerder. Een schatting maken op basis van het type woning, het bouwjaar en de locatie is volgens de NCG onvoldoende. „Sommige huizen zijn verbouwd, anderen hebben een uitbouw gekregen, die dingen veranderen de uitkomsten. Het is belangrijk dat we in elk huis binnen rondkijken.”

In Oosternieland beheerst de gaswinning niet meer zo als eerder het gesprek van de dag, zegt voorzitter Klaas Scholtens van Dorpsbelangen. „Tja, wat moet je? We worden er doodmoe van.” Hij heeft geen idee wat de versterkingsoperatie voor zijn dorp zal betekenen. „Ik ga er vanuit dat er ook hier in Oosternieland nog wel wat zal moeten gebeuren. Ze zullen wel komen. Maar we horen niks.”

Sterker nog, vertelt hij, op zijn huis staan twee schoorstenen die best eens gevaarlijk kunnen zijn. Niemand heeft ze nog gecheckt. „De bouwvakkers kwamen steeds dichterbij”, zegt hij. „Ze waren aan het werk in Zandeweer, in Zijldijk, overal werden schoorstenen versterkt of verwijderd. Maar bij ons, aan de rand van het gebied, gebeurt niets.”

Een lichtpuntje is er ook. „We gaan een dorpsvisie schrijven”, zegt hij. „Met z’n allen praten over wat we willen en dat vastleggen.” Heeft hij er vertrouwen in, dat de overheid naar de wensen van het dorp zal luisteren? „Jawel. De gemeente Eemsmond is welwillend, dat is fijn.”

Ook in Ten Boer overheerst onzekerheid. Bij de bewoners van de Fazanthof, een straat die als gevolg van de gaswinning zal worden gesloopt, is de versterking vaak onderwerp van gesprek. De rest van het dorp wacht gelaten af, zegt voorzitter Huup Reuver van Dorpsbelangen. „De communicatie kan beter. Eerst kregen we geregeld een update. Nu moeten we overal zelf achteraan.”

Hij baalt van Den Haag. „We dachten dat we duidelijke afspraken hadden. En nu moeten we eerst weer onderzoeken afwachten.” Toch ziet ook hij nog iets positiefs. „Ach”, zegt hij. „We hebben net de avondvierdaagse gehad, dat was heel leuk.”