‘Immersieve’ ervaring Noorderframe: beeldenbombardement en pleidooi voor de kracht van het beeld en de journalistiek

Waarom Dokkum? Noorderframe is een soort officieus vervolg op de World Press Photo-tentoonstelling die Anke Bijlsma, onder veel meer ‘cultureel ambassadeur’ van de gemeente Noardeast-Fryslân, vorig jaar naar Dokkum haalde.

„Toen dacht ik al””, zei ze vooraf, „hoe mooi zou het zijn om zoiets ook voor de regio te doen? De picturale kwaliteit van onze eigen streek. World Press Photo laat de wereld zien. Dit laat onze wereld zien, hier in het Noorden. Met foto’s uit onze eigen streek, dicht bij huis.”

Dus dat werd het idee: een fotowedstrijd voor fotografen uit de drie noordelijke provincies. Profs oftewel ‘beroepsmakers’ in Noorderframe-terminologie en ‘nieuwkomers’, amateurs en jong talent. En organisatorisch los van World Press Photo, dat de komende jaren wel terugkomt naar Dokkum.

Bijlsma kreeg verscheidene partijen aan boord – bedrijven en instanties. De drie dagbladen in het Noorden – Leeuwarder Courant, Dagblad van het Noorden en Friesch Dagblad, allemaal onder de paraplu van uitgever Mediahuis – stapten ook in. Waarbij zich een tweede ‘verhaallijn’ ontspon, ogenschijnlijk onderhuids, maar wel zo essentieel.

LC-journalisten Nel Jensma (31) en Roos Tuinenburg (28) meldden zich met het idee om hun generatie enthousiaster te maken voor de journalistiek. Hoe dat precies werkt en waarom dat belangrijk is, want dat is bepaald geen vanzelfsprekendheid bij die demografische categorie.

Die denkt eerder in beeld dan in tekst, die leest het nieuws niet, maar kijkt ernaar. En trapt gemakkelijk in de val van fake news. Ziedaar de koppeling met foto en video, en met die innovatieve, immersieve presentatie.

Nel Jensma pleitte in haar openingswoord (vanaf een pilaar, achterin de zaal – immersief tot de laatste snik) voor de verbindende kracht van verhalen – in woord en, steeds vaker en belangrijker, in beeld. Dat zulke verhalen de macht controleren, en verschillende werelden bij elkaar brengen. „Wij voelen die urgentie, maar hoe brengen we die bij jullie terecht?”

Roos Tuinenburg, vanaf de andere pilaar, repte zelfs van bedreigingen aan het adres van haar en haar beroepsgroep. „Ja, dit laat zien dat we in een verharde wereld leven, maar ik geloof ook dat een stukje onwetendheid meespeelt. Tijd om daar verandering in te brengen, tijd voor transparantie.” Laat maar zien hoe dat werkt, journalistiek en beeld.

Een koppeling die op het eerste gezicht ‘by Dokkum om’ lijkt (Fries voor: met een omweg), blijkt toch wel zinnig te zijn. Een ode aan de kracht van het beeld, een nadrukkelijke uitnodiging om vooral zelf beelden in te sturen. Dat leverde zo’n 600 ingezonden foto’s op (bij het bewegend beeld was de oogst aanzienlijk magerder) en fors meer dan 2000 stemmen voor die ene publieksprijs.

Nadat de verschillende prijzen – negen stuks – waren uitgedeeld, en de borrel tussen de eigenlijke tentoonstelling (vooral foto’s op klassiek krantenpapier die met een zekere sierlijke slordigheid zijn opgeplakt, een ‘minibios’ voor de video’s en leerzame uitlegborden), kwam dus de première van die immersive experience.

„Dat je erin staat”, legde Arjen Klerkx uit, van het bedrijf PixelPerfect. Een soort bombardement van beelden zoals de nieuwsconsument die eigenlijk elke dag op zich af krijgt. Maar dan samengesteld uit de ingezonden beelden, lokaal dus, en beweeglijk geprojecteerd op de kerkmuren. „Ga niet lopen”, adviseerde Klerkx, „en pak niet je telefoon.” Het is me wel een ervaring. Meer spektakel dan diepgang, ook een tendens misschien.

Vooral met het oog op die jongere doelgroep is er ook een educatief programma samengesteld, voor een deel als vervolg voor de activititeiten op dat vlak van Anke Bijlsma. Zij geeft dat graag uit handen aan de jonge kartrekkers van Noorderframe, belangrijk als ze het vindt om die generatie aan de cultuur te helpen. „Zij moeten het nu doen.”

Noorderframe: tot en met 28 februari, Grote Kerk Dokkum, 2 tot en met 12 april, Niemeyerfabriek Groningen. Tickets: noorderframe.nl