Natuurgebied Dwarsdiep bij Boerakker wordt straks een veilige verbindingszone voor de natuur én opvangbuffer in tijden van zware regen. Foto: Archief DvhN
Boerenfamilie Van der Veen uit Lucaswolde deed woensdag een emotioneel beroep op de Groninger Staten om af te zien van de voorgenomen onteigening voor de aanleg van een waterberging in het Zuidelijk Westerkwartier. „Denk niet alleen aan onze grond, maar ook aan ons.”
Vader Doetse en moeder Els van der Veen drijven als zesde generatie van de familie een melkveehouderij in Lucaswolde. Met zonen Hessel (32) en Johannes (30) staat de zevende generatie al in de startblokken om de boel straks over te nemen. Nu runnen ze het nog met hun vader: een modelbedrijf, met koeien die vrijwel jaarrond in de wei staan, precies zoals dierenactivisten en klimaathoeders het graag zien.
Zoons zien toekomstplan in duigen vallen
Maar de jonge Westerkwartierster boeren zien hun toekomstplannen in duigen vallen als de provincie ze straks 31 hectare van hun grond afpakt voor een nieuwe waterberging rond de boerderij bij de buurtschap tussen Marum en Boerakker. Onteigening dreigt, nu beide partijen maar niet tot overeenstemming komen over uitkoop.
Het bezorgt de familie nu al twee jaar stress en slapeloze nachten, stelde Hessel woensdag als inspreker in een commissievergadering van de Groninger Staten. Die moeten volgende week de knoop doorhakken over een mogelijke onteigeningsprocedure, als het provinciebestuur ook de komende maanden niet alsnog tot een akkoord komt met de Van der Veens.
De onderhandelingen zijn voor vader en zoons uitgedraaid op een lijdensweg, zegt Hessel. De communicatie met Prolander, de gezamenlijke organisatie van de noordelijke provincies die het waterbergingsplan in het Zuidelijk Westerkwartier moet uitvoeren, verloopt „zeer moeizaam” en inmiddels zijn de verhoudingen danig verzuurd.
Er is wel een reeks potentiële oplossingen de revue gepasseerd, maar geen van alle voldeed aan de eisen van de Van der Veens. Toen ze de ene na de andere optie als onhaalbaar of onwenselijk afwezen, sloeg de houding volledig om, constateert Hessel.
Telefonisch contact kregen ze niet of nauwelijks meer, of alleen nog als ze vanaf een anoniem nummer belden. Gesprekspartners kwamen nog wel aan de deur langs met nieuwe voorstellen, maar dan laat op de avond of de dag voor kerst. „Dat hebben wij als zeer vervelend en ongepast ervaren”, zegt Hessel.
Collega-boeren zijn al wel akkoord
Toch hebben ze er echt geprobeerd om eruit te komen, stelt de jonge veehouder. Dat Prolander wel rond is met collega-boeren over 97 procent van de benodigde grond voor de waterberging, wil volgens hem niet zeggen dat er met de Van der Veens niet valt te praten.
Liefst blijven ze op de vertrouwde stee in Lucaswolde, maar ze staan ook open voor een verplaatsing van het bedrijf. Eén keer waren ze er dicht bij, maar toen liet het groene licht van Prolander en provincie zo lang op zich wachten, dat de koop van een nieuwe boerderij afketste.
Voornaamste eis van de veehouders is dat er direct rondom de boerderij en melkstal voldoende grond ligt om hun koeien dag en nacht te kunnen weiden. Dat kan volgens Hessel ook op een lap grond naast de huidige stek maar daar is inmiddels een baggerdepot verrezen. Naar zijn vaste overtuiging om hen een spaak in de wielen te steken.
‘Mijn vader is helemaal geen stugge boer’
Ook zijn zusje Dina (27) sprak in bij de commissievergadering. Zij ziet hoe de kwestie vreet aan het gemoed van haar ouders en broers. Ze kan het niet los zien van het herseninfarct dat haar vader trof en ook moeder is er overspannen van. „De onzekerheid raakt ons allemaal, elke dag, ieder uur. Mijn vader wordt neergezet als een stugge boer die nergens aan wil werken, maar dat beeld klopt van geen kant. Hij is iemand die met hart en ziel inzet voor de toekomst van het bedrijf.”
Het emotionele betoog van broer en zus maakte indruk in de Staten, maar die zien toch weinig andere opties meer. Alle fracties zijn weliswaar begaan met de lastige positie waar de familie is beland, maar het merendeel verwacht dat er aan onteigening niet valt te ontkomen als het niet alsnog lukt om tot overeenstemming te komen.
De BBB-fractie komt volgende week in de beslissende Statenvergadering nog wel met een motie om alsnog de locatie van slibdepot als ruilgrond aan te bieden. Volgens haar eigen landbouwgedeputeerde Leo Wenneger wordt dat echter praktisch heel lastig en biedt dat het bovendien slechts een tijdelijke oplossing.
Gedeputeerde houdt hoop op deal
Dat stuk grond is immers aangewezen als onderdeel van het Natuur Netwerk Nederland en wordt dus uiteindelijk natuurgebied, stelt de BBB-bestuurder. Hij blijft hopen op een ‘minnelijk’ akkoord met de familie, liefst via een volledige verplaatsing naar een plek waar ze ook in de toekomst kan blijven boeren.
Ondertussen richten de Van der Veens hun hoop op de Staten. Die zouden een ‘harde’ onteigening moeten willen voorkomen, vindt dochter Dina. „Denk niet alleen aan die 30 hectare van onze grond, maar denk ook aan óns.”
