Rijkswaterstaat overweegt de Boschplaat af te sluiten voor publiek. ‘Ze zijn denk ik de weg kwijt’

De grootste ophef is ontstaan door een Facebookbericht van de prominente Terschellinger Hessel van der Kooij: ‘Er gaan geruchten dat Rijkswaterstaat vanaf 2028 de Boschplaat en de Noordsvaarder het hele jaar dicht gooit (...) Ze zijn denk ik even de weg kwijt!’

De oorsprong van de geruchten ligt in een werksessie dinsdag in hotel Schylge in West-Terschelling. Daar werd onder genodigden zoals ondernemers, ambtenaren en andere betrokkenen input opgehaald voor het actualiseren van het Natura2000 beheerplan Waddenzee en Noordzeekustzone.

Het afsluiten van gebieden is enkel ingebracht als conceptmaatregel om instandhoudingsdoelstellingen te halen, laat Rijkswaterstaat weten. Sessies zoals die op Terschelling vinden op alle Waddeneilanden plaats. „Het is bedoeld om feedback op te halen”, zegt woordvoerder Jayme Tol. Pas in 2028 wordt het definitieve beheerplan vastgesteld. „Het is zeker niet in kannen en kruiken, integendeel.”

„Voor ons is dit ook een verrassing”, reageert Remi Hougee van Staatsbosbeheer, formeel sinds 1910 beheerder van de Boschplaat, een onbewoond Europees natuurreservaat aan de oostkant van het eiland. En ook van de Noordsvaarder, de zandplaat aan de westkant die ook wel het Groene Strand wordt genoemd.

Staatsbosbeheer zit met Rijkswaterstaat om tafel als het gaat om het beheer van Terschelling en de Waddenzee, zegt Hougee. „Maar grote gebieden afsluiten als optie, dat hebben we niet eerder gehoord.”

Wat volgens Hougee wel een feit is, is dat het slecht gaat met de natuur in de Waddenzee en dat de Ecologische Autoriteit vindt dat er haast gemaakt moet worden met herstel van de natuur. Dat is zelfs een wettelijke plicht. „Hoe we daarmee omgaan, daar moeten we het over hebben. Wat wij vinden van het afsluiten van grote gebieden? Het is te vroeg om daar al een mening over te hebben, wij voelen ons een beetje overvallen.”

Eerder deze maand zorgde Rijkswaterstaat voor ophef door de toegang tot de kwelders bij Ternaard en Wierum het jaar rond te verbieden voor mensen. Hiervoor zijn gele verbodsborden opgehangen, die blijken op één exemplaar na allemaal te zijn ontvreemd.

Volgens Rijkswaterstaat is een toegangsverbod ook buiten het broedseizoen nodig, omdat mensen en loslopende honden ervoor zorgen dat minder vogels de hoogwatervluchtplaatsen gebruiken. „Om verdere verslechtering van de natuur te voorkomen hebben we actie ondernomen”, meldt Tol.

Beide dorpen kwamen daar direct tegen in actie. FNP-raadslid Jitze Andringa signaleert tal van tegenstrijdigheden in hoe de overheden hierover communiceren. Zo meldde Rijkswaterstaat dat de maatregel in afstemming is genomen met Wetterskip Fryslân, beheerder van de kwelders. ‘Maar niet op aanraden van het Wetterskip’, antwoordt het dagelijks bestuur op schriftelijke vragen van de FNP.

Het Wetterskip-bestuur laat blijken er vanuit te gaan dat de verbodsbordjes alleen bedoeld zijn voor het broedseizoen. Bovendien zou daar een zorgvuldig omgevingsproces aan vooraf moeten gaan.

„Dat is dochs in hiel oar lûd”, zegt Andringa. De melkveehouder uit Aalsum verbaast zich erover dat er niet één beleid is in Friesland. Zo zijn de door It Fryske Gea beheerde buitendijkse kwelders bij Blije en Ferwert alleen tijdens het broedseizoen gesloten en zijn er zelfs dan nog opengestelde gemarkeerde wandelroutes.

Ondertussen zei gedeputeerde Matthijs de Vries in het vragenuurtje van Provinciale Staten dat de communicatie van Rijkswaterstaat over het afsluiten van de kwelders „better koe”. Maar ook dat de provincie geen bevoegdheid heeft over de betreffende kwelders. „Rijkswaterstaat en Wetterskip Fryslân ha it foech.” Wetterskip Fryslân stelt echter dat natuurbeleid een verantwoordelijkheid is van Rijkswaterstaat en de provincie. „Wat is het no”, verzucht Andringa.

Woordvoerder Tol meldt dat Rijkswaterstaat de rol van ‘voortouwnemer’ heeft. Hij stelt dat naar aanleiding van informatiebijeenkomsten in Wierum en Ternaard nog aanpassingen zijn gedaan. Zo blijven wadlopen en zwemmen mogelijk via alternatieve locaties. De effecten van het toegangsverbod worden gemonitord, bericht Tol. Op basis daarvan kijkt Rijkswaterstaat of er aanpassing of aanvullende maatregelen nodig zijn.

Uit de vele reacties op de Facebookpost van Hessel blijkt dat veel bewoners in het Waddengebied vrezen voor beperkingen. ‘Waar is de tijd dat we kokkels en mossels raapten, cranberrysap, bramen en heideappeltjes zochten om jam van te maken en met oude auto’s over het strand en door de bossen reden’, mijmert bijvoorbeeld Jan de Jong uit Harlingen. ‘Ben blij dat ik dat allemaal heb kunnen doen in mijn jeugd’.