Dit heeft vijftien jaar werelderfgoed het Waddengebied gebracht. 'We staan niet meer met de rug naar de Waddenzee, heel frappant'

Frank Petersen, beleidsmedewerker Waddenvereniging: ,,Veel mensen die op de eilanden en aan de Waddenkust wonen zijn ervan overtuigd geraakt dat ze echt op een speciale plek in de wereld wonen. In Harlingen heb ik waargenomen dat de mensen de afgelopen vijftien jaar wat ze altijd al zagen met andere ogen zijn gaan bekijken, de mensen kijken heel anders naar hun eigen omgeving. De waarde van de Waddenzee heeft een extra betekenis aan hun dagelijkse leven gegeven.”

,,Wat de werelderfgoedstatus ons ook heeft gebracht, vertelde een Kamerlid van de ChristenUnie mij eens. Zij vond het treffend dat eindelijk de waarde van de Waddenzee meer benoemd wordt dan hoe je de Waddenzee kan gebruiken. Daar bedoelde ze de unieke natuurwaarde mee, zij vindt het een verademing dat de zachte kant ineens in de spotlights kwam te staan, niet alleen hoeveel geld ermee te verdienen is.”

,,Verder houden nu ook andere mensen uit de hele wereld nauwlettend in de gaten wat hier gebeurt. De ogen van de wereld zijn gericht op wat wij doen met gaswinning vanaf Ternaard, zoutwinning bij Harlingen of oliewinning in de Duitse Waddenzee. Dat is weer actueel, het Werelderfgoedcomité komt deze maand bijeen in India en wil weten of we de Waddenzee nog goed genoeg beschermen.”

Wendy Oude Veldhuis, projectleider Visit Wadden: ,,Voor het bewustzijn van de toeristen en de bezoekers, dus zeker ook de mensen uit de eigen provincies, is de werelderfgoedstatus heel waardevol geweest. Zij zien dat we samen echt goed moeten zorgen voor dit unieke gebied.”

,,Als VVV’s, toeristische informatiepunten en marketingorganisaties hebben we het erfgoed echt omarmd en we zien steeds meer dat de mensen het ook leuk vinden. De bezoekersaantallen zijn toegenomen, maar daar ligt niet onze focus. Wij willen kwaliteitstoeristen, zeg maar lichtgroene tot donkergroene mensen. We willen toe naar de duurzaamste bestemming van Europa. Dat stoot ook mensen af: de bezoeker die afval achter laat in de natuur en selfies wil maken naast een wilde zeehond is hier niet aan het juiste adres.”

,,De eilanden zitten ‘s zomers vrij vol, maar langs de Waddenkust is nog ruimte voor de juiste bezoeker op de juiste plek. Die bezoekers hebben we verpersoonlijkt in Nora en Max van de Wadden. Nora en Max vinden duurzaamheid belangrijk, ze willen wel op vakantie, maar anders dan anders. Geen zonvakantie, maar actief op stap, ze houden van cultuur en natuur. En ja, over het algemeen zijn ze wat ouder, vijftigplus.”

Sjon de Haan, coördinator Waddenzee Werelderfgoed: ,,De mensen staan niet meer met de rug naar de Waddenzee, die verandering vind ik heel frappant. Door de werelderfgoedstatus is de samenwerking tussen de drie kustprovincies en de kustgemeenten erg verbeterd. Dat heeft geleid tot nieuwe projecten en investeringen.”

,,Voor de Waddenzee werelderfgoed werd zei Unesco: ‘Hallo, bij jullie komen best veel toeristen, hoe gaan jullie daarmee om?’ Belangrijk is dat je het toerisme zo vormgeeft dat de bewoners, de natuur en de economie er allemaal baat bij hebben. Nu zijn wij internationaal leidend op het gebied van duurzaam toerisme en hebben we daar op veel Unesco-bijeenkomsten in het buitenland over verteld.”

,,We hebben ook een monitor ontwikkeld om de balans tussen natuur, leefbaarheid en economie te kunnen meten, maar een goed gesprek met vertegenwoordigers van dorpsbelangen, natuurorganisaties en ondernemers is vaak beter. Op Terschelling vroeg een ondernemer waarom de eilanden geen werelderfgoed zijn. Heel leuk om die ommezwaai te zien, want dat was omdat zij niet wilden. In Denemarken en helemaal in Duitsland horen de eilanden met uitzondering van de dorpskernen wel bij het werelderfgoed, en ook de Noordzeekustzone. Dat hoort er echt bij, want de barrière-eilanden zijn een essentieel onderdeel van het Waddenzee-systeem.”