Expeditieleden op de oostpunt van Schiermonnikoog. Foto: Henk Postma
Krijgt Nederland er binnen niet afzienbare tijd een nieuw onbewoond Waddeneiland bij? Dat zou zomaar kunnen. De oostelijke punt dreigt namelijk van Schiermonnikoog gescheiden te worden door de geul de Eilanderbalg.
Dat heeft een groep experts, verenigd in de stichting Verdronken Geschiedenis, afgelopen weekeinde tijdens een expeditie met eigen ogen aanschouwd.
Al een jaar of tien, vijftien dringt de Eilanderbalg ieder jaar honderd tot 150 meter vanaf de Waddenzee verder door op Schiermonnikoog. De afstand met de Noordzee bedraagt nog maar zo’n 600 meter. Als dit proces zich in hetzelfde tempo voortzet, dan ontstaat er binnen vier tot zes jaar een nieuw Waddeneiland.
Terugkeer verdwenen eiland Bosch
In dat geval zou er een soort terugkeer van het eiland Bosch plaatsvinden. ,,Tijden herleven”, zegt Arjen Kok van de stichting Verdronken Geschiedenis.. Dat eiland was vrijwel precies op die plek tot in de zestiende eeuw in bezit van het klooster van Aduard en werd gebruikt om jongvee te weiden, eieren te zoeken en te jutten, vertelt Kok. Bosch verdween grotendeels in 1570 bij de Allerheiligenvloed. Bewijs van bewoning is er niet gevonden. Daar probeert de stichting meer te weten over te komen.
,,Supergaaf wat daar gebeurt”, vindt hydroloog Kok. ,,Hoe de natuur in dat deel van de Waddenzee de baas is.” Anders dan vroeger op Terschelling, waar de Boschplaat van het eiland dreigde af te scheuren, is er op Schiermonnikoog volgens Kok weinig sentiment op Schiermonnikoog voor behoud van de oostelijke punt. ,,Het is niet bewoond daar, je kunt het vergelijken met Rottumeroog of Rottumerplaat.”
Op satellietbeelden is al langer te zien hoe de Eilanderbalg steeds verder oprukt op Schiermonnikoog. De oostkant van Schiermonnikoog is de voorbije twintig jaar wel vijf kilometer aangegroeid en ‘kroop’ zo de grens met Groningen over. Tot twee keer toe was er – in het belang van veiligheidsprotocollen – een grenscorrectie nodig tussen de provincies Friesland en Groningen, brengt Kok in herinnering. ,,Het is een beetje gekscherend, maar het is dus de vraag of Bosch een Gronings of een Fries eiland wordt.”