Verpleegkundige Paulien (65) uit Groningen vliegt op traumaheli naar heftigste incidenten

Enkele duizenden keren ging Paulien Medema uit Groningen, vorige week 65 geworden, de lucht in. Na 45 jaar in het UMCG, waarvan de laatste 25 jaar als lid van het Mobiel Medisch Team, gaat ze met pensioen. Het MMT is het specialistische team dat ter plaatse komt met de eigen auto en helikopter als er levens in gevaar zijn na een ongeluk of ander zwaar incident.

De verpleegkundige doet deze week voor de laatste keer het oranje MMT-uniform aan. Ze stopt in een extra speciale week. De afdeling staat met een driedaagse estafetteloop door Noord-Nederland en een symposium (zie kader) stil bij het 25-jarig bestaan.

Medema was er bij sinds dag één. ,,Ik was destijds heel erg blij met mijn werk als verpleegkundige in het UMCG, maar toen ik de oproep voorbij zag komen voor dit nieuwe team dacht ik: oeh, dit lijkt me geweldig”, zegt Medema. ,,Ik heb nu eenmaal een hart voor de acute zorg.” En acuter dan dit is er niet.

Medema bemachtigde een van de felbegeerde plekken. Het team bestaat inmiddels uit 10 verpleegkundigen, 10 artsen, 10 chauffeurs en 8 piloten die in wisselende samenstellingen dag- en nachtdiensten van ruim 12 uur draaien. Ze krijgen ondersteuning van 2 stafleden. Het MMT werkt vanaf de basis op Groningen Airport Eelde.

Vorig jaar rukten ze 2249 keer uit, waarvan 1810 keer met de traumaheli en 438 keer met de auto. Is het incident dicht bij Eelde dan springen ze in de wagen. Hetzelfde geldt als het heel mistig is. In de andere gevallen wordt het de gele traumaheli, die ze bij het MMT liever de Lifeliner 4 noemen.

Zijn er ergens in Noord-Nederland na een zwaar ongeluk of bijvoorbeeld een schietincident levens in gevaar, dan zet de meldkamer het MMT in. Het team is een aanvulling op hulpverlening als ambulancepersoneel, brandweer en politie die vaak al eerder ter plaatse is.

,,Wat wij toevoegen is ons specialisme van acute medische zorg, als de patiënt in zijn hoogste nood verkeert”, zegt Medema. ,,We hebben een arts aan boord, dus we kunnen meer en andere handelingen doen en tevens andere medicatie geven dan de reguliere acute zorg. Maar alles gaat op zo’n moment in harmonie met de andere hulpverleners.”

,,Je bent dan één groot team dat hetzelfde doel heeft: de patiënt zo goed mogelijk helpen en de beste kansen geven. Het mooiste vind ik het wanneer je iemand hebt kunnen redden en die je dan bijvoorbeeld een jaar later tegenkomt met zijn gezin en dat alles duidelijk goed is gekomen. Daar doe ik het voor.”

Het grootste misverstand over de traumaheli van het UMCG is dat die ter plaatse komt om zo snel mogelijk de patiënt mee te nemen naar het ziekenhuis. Met de ambulancehelikopter van RAV Fryslân, die gestationeerd is op Vliegbasis Leeuwarden, is dit overigens wel zo. Die heeft als voornaamste taak om patiënten op (met name) de Friese Waddeneilanden over te brengen naar (in de regel) het Frisius MC in Leeuwarden, waar ze behandeld worden.

,,Bij ons is dat echt anders”, benadrukt Medema. ,,Wij zijn er om ter plaatse hulp te verlenen. We brengen als het ware een stukje ziekenhuiszorg naar de plek waar het incident gebeurd is. Vaak kan het slachtoffer daarna mee met het ambulancepersoneel naar het ziekenhuis. Onze arts gaat dan ook vaak mee. Maar als de situatie er om vraagt, dan kunnen we de patiënt meenemen.”

De verpleegkundigen van het MMT hebben op de helikopter een dubbele pet op, of helm eigenlijk. Tijdens het vliegen fungeren ze als een soort copiloot en helpen ze de piloot met vliegen en navigeren. In de beginjaren had Medema grote fietskaarten van de ANWB op schoot, waarmee ze de piloot naar de plaats van het ongeval hielp. De laatste jaren doet ze dit met een iPad waarop speciale luchtnavigatie-software staat. Bij het incident assisteren ze de MMT-arts.

De verpleegkundigen moeten de heli ook kunnen besturen om hem te landen, voor het geval dat de piloot onwel wordt. Medema en haar collega’s laten zich continu bijscholen om medische- en vliegvaardigheden op peil te houden. ,,Het is er in al die jaren nooit van gekomen, maar als het moet, kan ik de heli zonder problemen aan de grond zetten. Toen ik dat jaren geleden ergens in Groningen vertelde aan een vrouw, zei ze: ik vind joe een stoer wief. Dat vond ik wel leuk om te horen en heb ik altijd onthouden.”

Het team maakt na elke dienst tijd vrij om de incidenten met elkaar te na te spreken. ,,Als je zoveel heftige dingen ziet, is nazorg heel belangrijk. We delen lief en leed met elkaar. Dit team is daardoor als een tweede familie voor me geworden. Dat maakt het extra moeilijk om afscheid te nemen.”