Is dit de oplossing voor woningnood? Mieke (73): ‘Ik wil niet alleen maar tussen de oudjes zitten’

De 73-jarige Mieke Oudman-Bos woont sinds 8 oktober in een gloednieuw appartementencomplex in het centrum van Veendam. Ze verleent mantelzorg aan haar 83-jarige echtgenoot, die de ziekte van Parkinson heeft. Hiervoor woonden ze in een herenhuis in Ommelanderwijk. Wegens de grote tuin en de stoep van vijf treden was dat voor hem niet meer te doen. „We zochten een gelijkvloerse, rolstoelvriendelijke woning, het liefst met een tuintje erbij, maar er was bijna niks te koop dat geschikt voor ons is.”

Uiteindelijk wezen haar kinderen haar op het in aanbouw zijnde appartementencomplex Van Berensteynstaete, een transformatie van het voormalige kantoor van de RDW. Dat bleek een schot in de roos. Op de begane grond hebben ze een appartement gekocht met een woonkeuken, twee slaapkamers, een ruime berging plus een voortuintje. „Het ligt middenin het centrum, maar het is hartstikke stil. Ik kan mijn man even alleen laten om te winkelen en ben zo weer terug. Ideaal.”

Van Berensteynstate telt twintig appartementen van diverse afmetingen. Ze zijn niet in de markt gezet als seniorenwoningen, maar zijn daar volgens Oudman-Bos wel geschikt voor. „Er woont hier van alles, ook jonge mensen. Dat vind ik juist leuk. Ik wil niet alleen maar tussen de oudjes zitten. Daar voel ik mezelf nog veel te jong voor.”

Simon van Herpen, woordvoerder van ouderenbond ANBO-PCOB, hoort vaker dat senioren in zo’n ongelabeld appartementencomplex willen wonen. „Het is fijn dat het generatieoverstijgend is. Voor een bepaalde groep is dat aantrekkelijk. Maar er zijn ook senioren die zich ergeren aan het geluid van spelende kinderen of bang zijn te struikelen over hun speelgoed in de gang. Dus het is niet voor iedereen geschikt.”

Senioren zijn de snelst groeiende leeftijdsgroep in Nederland. In 2040 telt ons land ruimt 2,5 miljoen 75-plussers. Uitgangspunt is dat iedereen zo lang mogelijk thuis dient te wonen. In de Wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting, die in de zomer door de Tweede Kamer is aangenomen, staat dat gemeenten binnen twee jaar na inwerkingtreding van de wet met een visie op wonen en zorg moeten komen.

Het vorige kabinet stelde vast dat er een tekort is aan 290.000 seniorenwoningen. De ambitie om die te bouwen is hoog, maar wordt in werkelijkheid bij lange na niet gehaald. Vorig jaar stokte de productie op 4000.

Het bouwen van woningen voor ouderen heeft als bijkomend voordeel dat het een grote bijdrage levert aan het oplossen van de woningnood. Uit onderzoek blijkt dat senioren die een gezinswoning achterlaten gemiddeld drie verhuisbewegingen op gang brengen. Voorbeeld: in hun huis komt een gezin, de woning van dat gezin wordt betrokken door een stel en naar hun appartement verkast een alleenstaande. Het bouwen van seniorenwoningen biedt meer soelaas dan het realiseren van studio’s, dat maar één verhuizing teweegbrengt.

Van Herpen van ANBO-PCOB wil eerst kwijt dat ouderen niet de schuld van de woningcrisis moeten krijgen. „Dat gevoel wordt weleens overgebracht. Er wordt soms een beeld geschetst van ouderen die hun afbetaalde huizen bezet houden. Dat is een verkeerd beeld.”

Hij signaleert dat veel ouderen best willen verhuizen, maar dat er weinig opties voor hen zijn. Er wordt veel te weinig voor hen gebouwd, vooral in de eigen omgeving. Van Herpen: „Voor veel senioren geldt hetzelfde als voor bomen: die moet je niet te ver willen verplaatsen.”

Het is moeilijk aan te geven aan wat voor woningen ouderen behoefte hebben. Dat is heel divers, weet Van Herpen. „Er geldt: veel mensen, veel wensen. Er zijn veel verschillende woonvormen. Nu is er te weinig van alles. Het is belangrijk dat er wat te kiezen valt.”

Toch zijn er een aantal terugkerende eisen waaraan seniorenwoningen moeten voldoen. Ze zijn vaak gelijkvloers of er is een lift aanwezig. De deuren en gangen zijn breed genoeg voor rolstoel of rollator. Vaak zijn er extra voorzieningen zoals handgrepen in de badkamer, antislipvloeren en soms noodoproepsystemen. Ook liggen seniorenwoningen vaak dichtbij winkels, openbaar vervoer en medische voorzieningen.

Bij veel woningcorporaties werken tegenwoordig seniorenmakelaars. Die proberen te inventariseren wat hun woonwensen zijn. Ze kijken wat er mogelijk is om iemand te laten verhuizen naar een passende woning. Senioren in een koophuis ontberen zulke bemiddelaars, terwijl veel van hen wel een verhuiswens koesteren, zoals Mieke Oudman-Bos en haar partner tot voor kort hadden.

„Dit is precies wat we zochten, maar dat er niet was”, zeg Oudman-Bos over haar nieuwe woning. Een gelijkvloers appartement met twee slaapkamers in het centrum. Voor veel senioren volstaat dat. Zo ingewikkeld is het niet. „Het kan niet beter hoe wij nu wonen. Mijn man gaat in de rolstoel vaak ook even mee winkelen. Dat kan hier.”