Een eigen energiebedrijf helpt niet om de stroomnota van de Groningers te drukken, concludeert het provinciebestuur na uitvoerig onderzoek. Foto: Archief DVHN
Veel te duur, grote financiële risico’s en geen voordeel in de portemonnee: de provincie Groningen staakt na drie jaar de studie naar de oprichting van een eigen energiebedrijf.
Al in februari 2023 vroegen de Groninger Staten op initiatief van de SP om een onderzoek naar de voors en tegens van een eigen provinciaal elektriciteitsbedrijf. De hoop was dat de ook toen al sterk stijgende energierekening van de Groningers omlaag zou kunnen als de stroomhandel en -distributie niet langer in commerciële handen zou zijn maar van de overheid.
‘Minimaal effect op stroomnota’
Die verwachting is echter veel te optimistisch, zegt gedeputeerde Marian van Dijken. Een eigen energiebedrijf levert volgens haar nauwelijks voordeel op voor de Groningers. „Het prijseffect is minimaal”, stelt de provinciebestuurster van de BBB.
In de eerste plaats heeft elektriciteit slechts een beperkt aandeel in de gemiddelde energierekening. De gasnota hakt er veel harder in voor huishoudens. Bovendien wordt de stroomprijs bepaald op de Europese markt. Concurrentierichtlijnen verbieden overheden om ver onder de kostprijs te duiken.
De provincie heeft volgens Van Dijken dan ook nauwelijks invloed op de prijsontwikkeling, ook niet op andere factoren zoals de landelijk vastgelegde energiebelasting en btw en transportkosten. Aan het runnen van een energiebedrijf zijn hoge kosten verbonden en de risico’s op forse verliezen zijn groot.
Warmtebedrijf kan wél helpen
Dat ligt volgens de gedeputeerde heel anders voor het gebruik van restwarmte van de industrie voor de verwarming van woningen. Daarin ziet de provincie wel een rol voor zichzelf weggelegd als aanjager voor de plannen voor warmtenetten waarmee warmte kan worden benut die nu nog uit de schoorsteen of via koelwater ontsnapt bij bedrijven in Delfzijl en de Eemshaven.
Waar de provincie nu de stekker uit een mogelijk stroombedrijf trekt, zet ze wel de schouders onder een warmtebedrijf. Samen met onder meer de Gasunie, stroomnetbeheerder Enexis en de gemeenten Groningen, Eemsdelta en Het Hogeland werkt ze nu aan een consortium dat de plannen vorm moet geven. Voor de zomer zijn daarover concrete voorstellen te verwachten.
Een andere manier om de stroomrekening van de Groningers te drukken is energiebesparing. De provincie zet daar de komende jaren versterkt op in en verwacht op dit vlak bovendien veel van de woningisolatiesubsidies waarvoor het Rijk 1,5 miljard beschikbaar stelt via Nij Begun.
Wind in de rug voor energiecoöperaties
Ook duurzame energie kan op termijn schelen in de portemonnee. Het provinciebestuur kijkt daarom of er een investeringsfonds kan komen om lokale energiecoöperaties daarmee een handje te helpen. In datzelfde kader wordt onderzocht of zulke initiatieven ermee zijn geholpen als de provincie de opgewekte groene stroom inkoopt voor haar eigen energiegebruik.
