Wie gaat er straks met wie in zee in Stadskanaal? Foto: Archief DVHN Venema Media
Nog voordat verkenner Bert Homan in Stadskanaal zijn eerste gesprekken voerde, tekende zich woensdagavond tijdens de duidingsvergadering van de nieuwe gemeenteraad al een duidelijke scheidslijn af: is samenwerking met de PVV mogelijk?
Hoewel alle partijen aangaven de verkiezingsuitslag te respecteren en bereid te zijn tot gesprek, bestaan er stevige twijfels over de vorming van een stabiel bestuur met de PVV. De partij zorgde voor een politieke aardverschuiving door in één klap vijf zetels te behalen en daarmee de grootste fractie te worden.
VVD, D66 en SP uitten scherpe kritiek op de nieuwkomer, die volgens hen nog ver verwijderd is van een vanzelfsprekende coalitiepartner. Ook PvdA/GroenLinks gaf aan dat samenwerking alleen denkbaar is binnen duidelijke grenzen.
PVV‑lijsttrekker Wim Jansingh benadrukte dat zijn partij zonder voorwaarden de gesprekken ingaat: „Alles is bespreekbaar. De PVV gaat zonder vooraf gestelde blokkades de onderhandelingen in.” In de tweede termijn hield hij het kort: „Constructieve, coöperatieve samenwerking zit er wel in.”
Alles is bespreekbaar
De VVD had forse inhoudelijke en bestuurlijke bedenkingen. Fractievoorzitter Linda Huizing wees op de beperkte lokale invloed op thema’s als asiel en migratie, twijfelde aan de haalbaarheid van lagere lokale lasten en noemde de geringe bestuurlijke ervaring van de PVV‑fractie.
Vooral de toon van de partij baart haar zorgen. Uitspraken als ‘eigen volk eerst’, gedaan in de verkiezingscampagne, passen volgens haar niet bij een gemeente waar iedereen gelijk behandeld moet worden.
D66‑fractievoorzitter Thom Berends sloot zich daarbij aan. Volgens hem bestaan er fundamentele verschillen met de PVV, vooral op het gebied van asiel en inclusie. De SP vroeg de PVV wat Stadskanaal moet doen als buurgemeente Westerwolde opnieuw om hulp vraagt bij asielopvang.
Niet ten koste van alles
Fractievoorzitter Heidi Koorn van PvdA/GroenLinks benadrukte dat haar partij met iedereen in gesprek wil, maar niet ten koste van alles. „Een stabiel, breed gedragen college is belangrijk, maar we blijven trouw aan waar we voor staan. Er is ook een grens. We gaan niet akkoord met beleid dat mensen uitsluit.”
Andere partijen reageerden gematigder. Lokaal Betrokken, CDA, ChristenUnie en SGP benadrukten vooral het belang van stabiliteit en een breed gedragen bestuur. Ze onderstreepten daarbij expliciet dat zij staan voor de Grondwet en dat dit voor hen een belangrijk uitgangspunt vormt in de gesprekken.
‘Eigen volk eerst’
Na een schorsing liep de spanning opnieuw op. De VVD kwam opnieuw met felle kritiek omdat de PVV geen duidelijk antwoord gaf op vragen over de uitspraak ‘eigen volk eerst’.
Voor de VVD en D66 is het een breekpunt als de PVV geen afstand neemt van de uitspraak. Jansingh voelt zich wederom niet geroepen te antwoorden. „Die uitspraak staat niet in ons verkiezingsprogramma. Daarom zie ik geen reden om er afstand van te nemen.”
De ChristenUnie wees erop dat de slogan tijdens de campagne wel degelijk meerdere keren is gebruikt en dat dit voor de partij een serieus punt van zorg blijft.
Dat de coalitievorming in Stadskanaal geen eenvoudige opgave wordt, staat inmiddels vast. De standpunten liggen ver uiteen en de toon van het debat laat zien dat de komende weken cruciaal worden voor de vraag of de PVV kan aanschuiven bij een nieuw college.
