Mert dit vaartuig worden de welig tierende waterplanten uit het Oldambtmeer verwijderd. Foto: DVHN
De explosieve groei van waterplanten baart Groningse vaarrecreanten en ondernemers steeds meer zorgen. Zij hopen dat de overheid de bestrijding voortvarend ter hand neemt al wordt de huidige aanpak vooral ervaren als een gebed zonder eind.
Dat bleek dinsdag tijdens een symposium in Winschoten waar experts zich bogen over de vraag hoe de overlast kan worden verminderd zonder dat de ecologische belangen onder het tapijt worden geveegd. Tegenover een stringent maaibeleid in meren en vaarwegen staat het streven naar schoner water en daar horen waterplanten bij.
De belangen lopen uiteen, zo werd snel duidelijk. Daar waar jachthaven-eigenaar Geert Jan Molema in Blauwestad vindt dat de vaarrecreatie moet worden gefaciliteerd, gooide de bioloog prof. dr. ir. Piet Verdonschot de knuppel in het hoenderhok. Hij beschouwt de aanwezigheid van ondergedoken waterplanten als een teken van relatief schoon, helder water en een gezonde ecologie.
Verdonschot, emeritus hoogleraar Herstelecologie, erkent dat de vaarrecreatie hinder ondervindt van verstrikte schroeven en onbevaarbare gebieden. „Dat maaien is leuk en aardig om prima te kunnen varen, maar als het gaat om de waterkwaliteit hebben we nog een lange weg te gaan. Nederland vervuilt zijn eigen oppervlaktewater. We staan er slecht voor en als ecoloog verdriet mij dat zeer.”
Volgens Verdonschot moet het water de baas zijn. Overigens denkt hij niet dat de vaarrecreatie gebaat is bij veel maaien. „Dat versnelt de groei alleen maar. De planten passen zich aan. Kijk naar je gazon thuis. Hoe vaker je de grasmachine pakt, hoe meer je moet maaien om het kort te houden.”
Te rigoureus
Hermen Klomp, waterkwaliteitsadviseur bij waterschap Hunze en Aa’s, erkent dat er vanaf 2012 in bijvoorbeeld in het Oldambtmeer van Blauwestad rigoureus is gemaaid. „Dat leidde tot een algenuitbraak. Ik denk dat we moeten zoeken naar een balans tussen waterplanten en waterkwaliteit aan de ene en de mogelijkheid om te kunnen varen aan de andere kant.”
Dat vraagt om duidelijkheid over waar je kunt varen en waar niet. directeur Chris de Graaff van het bedrijf Techmaps Remote Sensing sprak over de ontwikkeling van een app waarmee vaarrecreanten kunnen zien waar veel planten zijn. Techmaps is aan de hand van satellietbeelden, sonar en AI en met meetmethodes in staat om waterplanten op grote schaal, actueel én nauwkeurig te monitoren.
„Handig zo’n app”, zegt Egbert Hammingh van de Groninger Motorboot Club (GMC). „Als je gaat varen wil je weten waar je overlast kunt ondervinden van waterplanten. Dan is het goed om te weten waar je beter wel niet kunt varen.” Zijn conclusie: de groei van waterplanten is onberekenbaar en bij tijd en wijle enorm. Het is dweilen met de kraan open.