Verdachte Curt E. tussen zijn tolk (links) en zijn raadsman. Illustratie: Heleen van den Broek
Doodde Curt E. in december vorig jaar zijn 12-jarige zoon Gianny-Davey in een psychose? In de rechtszaak tegen de man draait het donderdag vooral om zijn toerekeningsvatbaarheid.
Om met dat laatste te beginnen: het OM vindt dat Curt E. niet toerekeningsvatbaar is en vraagt tbs met dwangverpleging tegen hem. Dat valt slecht op de stampvolle publieke tribune van de Groninger rechtbank. Familieleden reageren afkeurend.
Er is massale belangstelling voor de zaak. De sfeer is gespannen. ,,Het wordt een moeilijke dag vandaag met veel emoties. We moeten veel dingen bespreken”, waarschuwt de rechter bij aanvang van de soms tumultueuze zitting.
Ze ondervraagt Curt E. uitvoerig en reconstrueert wat er gebeurde in de dagen die voorafgingen aan de fatale 29e december. Op die dag heeft E. zijn 12-jarige zoon vermoord in zijn flat aan de Blekerslaan in Groningen. De rechter beschrijft hoe de politie na het telefoontje van zijn vader de 12-jarige Gianny-Davey vindt in de flat. Hij is neergestoken en mogelijk ook verstikt.
E. geeft diezelfde avond in een verhoor toe dat hij zijn zoon heeft gedood. Die stribbelde daarbij heftig tegen. Maar wat er precies is gebeurd blijft vaag. En vooral ook: waarom?
Depressief
De man lijdt aan schizofrenie, blijkt uit rapporten. Hij werd daarvoor ook behandeld. Volgens E. zou hij minstens 8 keer een psychose hebben gehad. Hij slikte vanaf 2014 medicatie hiervoor, maar stopte daar vaak mee. In januari 2024 stierf zijn vader en dat kon E. niet verwerken. Hij werd depressief. ,,Ik dacht dat ik dood zou gaan.”
,,Waarom stopte u met de medicatie? U weet dat het veel invloed had”, zegt de rechter. ,,Ik wist niet dat ik gevaarlijk werd”, zegt E.
Rond de kerst van 2024 werd E. somber. Of dat vaker gebeurde, wil de rechter weten. ,,Mensen om u heen merken dat er iets niet klopte.” E. zegt dat hij in de war was en boos. Waarom, wil de rechter weten. E. weet het niet.
Hij zou tweede kerstdag werken met zijn broer, maar belde af. Hij was in de war, zegt hij. Het gevoel dat hij ging ‘flippen’. Wat gebeurt er in uw hoofd, kunt u dat uitleggen, vraagt de rechter opnieuw. Er komt weer geen verklaring.
Tot over een paar jaar
Dan bespreekt ze de ochtend van 29 december. Gianny-Davey ligt in een kamer naast hem, terwijl E. een paar telefoontjes pleegt, onder meer met zijn broer. Hij zegt: ik zie je over een paar maanden of over een paar jaar. Hij vraagt zijn zoon om een broodje te komen eten. De onderbuurvrouw hoorde rond kwart over twaalf, half één geroep en geschreeuw. ,,Wat is er toen gebeurd?'”
,,Ik ging naar de keuken zag hem staan en begon hem te steken”, zegt E. zacht. Een vrouw op de tribune begint te schreeuwen en verlaat luid huilend de zaal.
,,Wat is het geweest dat maakte dat u dat mes pakte”, vraagt de rechter. ,,U vertelde bij de politie: hij was grapjes met mij aan het maken. En als ik in een psychose zit, vat ik dat anders op. Wat maakte u zo boos? Dacht u dat Gianny u zou aanvallen?”
,,Op dat moment ja.”
,,U heeft dat mes gepakt en bent gaan steken. Hoe ging dat?”
,,Het ging snel”, zegt Curt. Hij zwijgt weer en kijkt naar de grond.
,,Heeft u hem ook vastgepakt? Bij zijn handen, zijn mond of zijn keel?”
Piepend geluid
Ook daarop heeft E. geen antwoord. De buurvrouw hoorde een soort piepend geluid, houdt de rechter hem voor. Het duurde zo’n tien minuten. Nadat hij zijn zoon heeft neergestoken ging E. douchen en maakte ook nog een selfie. Hij gooide een shirt waar bloed op zat in de vuilniszak, waste het mes met Gianny’s bloed af en legde het in de keukenla. Vervolgens belde hij 112.
Sebas Diekstra, de advocaat van moeder Gillian van Gianny-Davey licht haar schadeclaim toe. Die bestaat uit de begrafeniskosten en 20.000 euro affectieschade. Maar er is toch bij een fundraising 80.000 euro opgehaald, vraagt advocaat Ruben den Riet van Curt E. Dat klopt, zegt zijn collega. Maar uit uitspraken van de Hoge Raad blijkt dat je dat desnoods op je eigen rekening mag storten.
Gillian spreekt de rechtbank vervolgens emotioneel toe. ,,Een moeder hoort haar kind niet te begraven.Deze pijn gaat nooit meer weg. Gianny had beschermd moeten worden door zijn vader, in plaats daarvan is hij vermoord. Je hebt met zoveel woede op hem ingestoken, 40 keer. Je hebt hem een uur op de grond laten liggen zonder hulp”, zegt ze terwijl ze de verdachte strak aankijkt.
Slachtoffer-advocaat Diekstra zegt dat het in de zaak om de toerekeningsvatbaarheid van Curt E. draait. ,,Hij wist dat als hij zijn medicatie niet nam hij psychotisch kon worden. Het was een bewuste handeling. Hij meldde dat ook en kon hulp inschakelen, maar heeft dat nooit gedaan. De conclusies in het rapport over E. zijn broos, berusten op drijfzand. We vinden niet dat hij zo maar weg kan komen met deze gruwelijke daad.”
Bizar en oninvoelbaar
Volgens de officier van justitie kan doodslag niet aan E. worden toegerekend wegens een ernstige stoornis. Zijn daad is ‘zo bizar en oninvoelbaar dat deze alleen maar kan worden beschouwd als een uitvloeisel van een psychische stoornis’. Ze zegt ook dat er geen motief is. E. zou een goede relatie hebben gehad met zijn zoon.
Ze begrijpt dat louter tbs niet goed valt bij de nabestaanden. ,,Ik snap dat dat als onrechtvaardig zal worden ervaren. De pijn, angst en wanhoop die de jongen in zijn laatste momenten heeft doorstaan, gaan het voorstellingsvermogen van de nabestaanden te boven. Het leed dat hen is aangedaan is onbeschrijfelijk.”
Advocaat Den Riet van E. vindt dat de hulpverlening heeft gefaald. ,,Er is in deze zaak geen enkele indicatie van een vooropgezet plan. De grapjes van Gianny-Davey vielen verkeerd bij hem, er ontstond kortsluiting. Maar Lentis in Groningen, waar E. onder toezicht stond, is niet goed omgegaan met mijn cliënt. Zijn broer heeft op 24 december nog bij hen aan de bel getrokken over E. Hij mocht 30 december komen praten. Dat was dus een dag te laat.”