Lars van Eijden maakte een podcast over Mark S, die volgende maand terechtstaat wegens ernstige zedenfeiten. Van Eijden was vroeger jarenlang met S. bevriend. Eigen foto
Mark S. (32) staat volgende maand terecht in Groningen wegens verkrachting, stalking, ontucht en afpersing. Experts zeggen dat het gaat om de grootste sextortionzaak in ons land. Lars van Eijden was jarenlang bevriend met S. en maakte een podcast over hem.
Wat doe je als je ontdekt dat een vriend van je afschuwelijke dingen heeft gedaan? Jarenlang op grote schaal meisjes en vrouwen heeft gestalkt, afgeperst en in een aantal gevallen zelfs heeft verkracht of gedwongen tot seks met dieren? Iemand met wie je de kroeg in dook, voetbal keek, wedstrijden bezocht en online games speelde?
Podcastmaker Lars van Eijden (31) uit Amsterdam groeide op in Lochem, vlakbij Borculo. Hij zat in die plaats op het Staring College. Een klas hoger zat Mark S., die is geboren in Stadskanaal maar op jonge leeftijd naar Borculo verhuisde. Het tweetal deelt de interesse in voetbal en raakt bevriend. Ze gaan vaak naar wedstrijden, ook buiten Nederland. Met een groepje of met zijn tweeën. Ze spelen Fifa en Call of Duty.
,,Het was een heel goede vriend. Maar het was wel oppervlakkig, we hadden geen diepgang. Het was ook geen prater. Hij was nergens open over, hij deelde zijn gevoel niet”, zegt Van Eijden.
Opgepakt in de fabriek
De laatste keer dat hij met S. contact had was 9 januari 2024. ,,Ik appte hem dat ik een nieuwe playstation had gekocht. Hij grapte nog dat ik dan alle spullen thuis goed op moest bergen, want ik kon heel fanatiek worden”, herinnert Van Eijden zich.
Een dag later wordt zijn vriend, die als operator werkt bij de fabriek van Friesland Campina in Borculo, door de politie opgepakt in verband met een verkrachting in Groningen. S. komt vrij, maar wordt twee weken later opnieuw aangehouden, op zijn werk. Inmiddels zit hij twee jaar vast, in afwachting van zijn rechtszaak.
S. wordt verdacht van sextortion op grote schaal. Sextortion is het afpersen van mensen met naaktbeelden. Hij zou tussen 2011 en 2024 vele tientallen slachtoffers hebben gemaakt in het hele land: van Groningen tot Borculo. De zaak kwam aan het rollen nadat een meisje in Groningen naar de politie stapte en vertelde dat iemand haar online afperste.
Omdat vermoedelijk niet alle vrouwen en meisjes aangifte hebben gedaan en het onderzoek inmiddels is gesloten, is het werkelijke aantal slachtoffers waarschijnlijk aanzienlijk hoger dan de ruim 30 die de politie heeft weten te traceren. Tegen S. zijn 16 aanklachten ingediend, uiteenlopend van ontucht, verkrachting, mensenhandel, tot het vervaardigen van kinderporno en afpersing en witwassen.
Dubbelleven
,,Het is heel erg om te zien hoe hij onder de huid van iemand raakt”, zegt een slachtofferadvocaat in de podcast. En rechtbankverslaggever Saskia Belleman zegt: ,,De mannen die dit doen leiden een dubbelleven. Ze hebben banen, zijn getrouwd of hebben een stabiele relatie. Daarnaast hebben ze een ander leven dat zich in het verborgene afspeelt. Op de een of andere manier kunnen ze dat heel goed verbergen.”
,,Wij als vrienden schrokken toen hij in 2024 werd opgepakt. Maar er gebeurde niet zo veel, er verschenen geen artikelen over hem in de media. Behalve het stuk van jullie in Dagblad van het Noorden. Ik zei toen: hé, ik werk ook in de media, er zijn veel vragen over die zaak. Zullen wij het gaan volgen? We kwamen er achter dat het veel erger was dan gedacht. We vonden dat het verhaal verteld moest worden, ook om het onderwerp sextortion op de kaart te zetten”, zegt de podcastmaker.
,,Dit probleem is veel groter dan mensen denken. Dit jaar zijn er weer klachten over gekomen bij de politie en instanties dan in 2024. Voor jongeren is de online en offline wereld steeds meer versmolten.”
,,In jullie stuk in 2024 ging het nog over een stuk of vijf slachtoffers, later werden dat er dertig. Toen ik de tenlastelegging las werd ik misselijk, verdrietig, een beetje licht in mijn hoofd. Het is vreselijk wat je daar ziet staan. Ik voelde walging, boosheid en ongemak.”
Nooit een fout gemaakt
Zoals gezegd kende Van Eijden S. Had hij al die jaren niets in de gaten? ,,Ik heb het me continu afgevraagd. Maar hoe meer ik over deze zaak leer, hoe meer dossierkennis ik krijg, hoe minder ik het mezelf en alle andere mensen in zijn omgeving kan verwijten. Deze mensen zijn zo geraffineerd, ze leiden een dubbelleven. Er wordt nooit een fout gemaakt, ze kunnen het heel goed verbergen”, kijkt hij terug.
,,Ik heb het idee dat ik hem nooit volledig heb gekend. De Mark die ik kende was een aardige gozer waar ik veel mee heb gelachen en mooie avonturen mee heb beleefd. En dat maakt het zo bijzonder en ook heel erg eng.”
Toch begon het dubbelleven van S. na verloop van tijd wel scheuren te vertonen. In Borculo werd in zijn omgeving bekend dat er incidenten waren geweest met meisjes. En ex-vriendinnetje kwam lastig van hem af. In 2018 nam zijn vriendengroep afstand van hem toen hij geen opheldering wilde geven.
,,Ik woonde in die tijd al in het Westen. Als ik terugkijk, heeft hij bij mij nooit een fout gemaakt. Op één moment na. Als je een Tiktok-filmpje deelt zie je wie de afzender is. Op een dag kreeg ik de notificatie: sugardaddy heeft je een bericht gestuurd. Er waren maar twee mensen die me iets hadden gestuurd en ik zei: haha, wie van jullie heeft dit account. Mark schoof het toen meteen heel tactisch op de ander af. Ik had geen argwaan en dacht: het zal wel een foutje zijn.”
Niet alleen vieze, oude mannen
Na de arrestatie van S. overwoog Van Eijden nog om hem met een vriend in de bajes op te zoeken. Maar toen lazen ze het verhaal in Dagblad van het Noorden over de zware beschuldigingen aan zijn adres. Dat veranderde alles. ,,Iedereen trok zijn handen van hem af.”
Bij zedenmisdrijven wordt vaak gedacht dat veel daders vieze oude mannen zijn, of eenzame, enge nerds in hun zolderkamers. Vergeet dat vooroordeel, zegt Van Eijden. ,,In deze podcast willen we laten horen dat dit gewoon een jonge man was in de bloei van zijn leven. Met een goede baan en leuke vrienden. Het kan echt iedereen zijn. Ik hoop echt dat we tijdens de rechtszaak antwoorden krijgen en dat hij zelf ook gaat verklaren.”
Voor hun podcast spraken ze onder meer met slachtoffers van S. ,,Niet iedereen wilde praten. De mensen die dat wel deden waren blij dat ze een stem kregen. Dat ze gehoord worden. Ik vond het heel dapper dat ze wilden meewerken.” S. werd via zijn advocaat benaderd, maar wilde niet praten.
Van Eijden vond het soms lastig dat hij een podcast maakte over een voormalige vriend. ,,Je bent er toch wat onzeker over, je vraagt je af wat van mensen daarvan vinden. Dat ze je een matennaaier vinden, dat schiet door je hoofd. Maar we krijgen enorm veel positieve reacties, ook uit Borculo.”
De eerste aflevering van de podcastserie over Mark S. (’Mark is op vakantie’) is vanaf donderdag te beluisteren op Spotify.