V.l.n.r.: boer Kor Schutter, bewoners Antoinette en Geert Oomen en projectleiders Michiel van Eerden en Anita Pronk-Pigmans. Foto: Jan Willem van Vliet
De gemeente Groningen legt tot 2030 samen met Landschapsbeheer Groningen miljoenen euro’s neer om de natuur bij de dorpen rondom Ten Boer en Thesinge een oppepper geven. ,,Die bermpjes, da’s leuk, maar de landbouw doet er pas écht toe.’’
Toen Antoinette Oomen (77) zestien jaar geleden met haar man Geert (76) van de Randstad naar een woonboerderij in Thesinge verhuisde, was ze meteen verkocht door de pracht en praal van de aanwezige natuur. ,,We werden regelmatig ‘s nachts wakker van de kieviten. En nu? Niks meer. Er is geen kievit meer over door intensieve landbouw. Ik vind het verschrikkelijk.’’
Een paar jaar geleden begon Oomen, samen met andere bewoners, een ‘bermenclub’. Ze pootten inheemse planten en bloemen, zoals narcissen in de kale bermen langs de G.N. Schutterlaan. Nu kijkt Oomen vol verwachting uit naar een nieuw project in haar dorp, dat nog veel meer moet gaan betekenen voor de natuur.
4,5 miljoen euro
De gemeente Groningen krijgt samen met Landschapsbeheer Groningen 4,5 miljoen euro van het Nationaal Programma Groningen (NPG) om de natuur in de negen dorpen van de voormalige gemeente Ten Boer tussen nu en 2030 een duwtje in de juiste richting te geven. Er moet in totaal zo’n 55 kilometer aan groenere berm bijkomen in onder andere Garmerwolde, Ten Post, Ten Boer, Woltersum en Thesinge.
Binnenkort gaat het project van start. Op termijn hoopt de gemeente dat het project ook banen in de groene sector oplevert, bijvoorbeeld voor het aanplanten en beheren van bomen. Het zogeheten plan Bloeiend Perspectief is nodig, want de biodiversiteit heeft met name door de intensieve landbouw een stevige knauw gekregen. Bij het project worden bewoners, ecologen én boeren betrokken.
‘We moeten het samen doen’
Daarom kijkt Oomen verheugd opzij. Naast haar aan de keukentafel zit Kor Schutter (60). Hij is tarweboer in Sint-Annen en bezit 100 hectare aan grond. Tegenover het huis van Oomen heeft Schutter ook een paar landerijen. ,,Die bermpjes, da’s leuk, maar de landbouw doet er pas écht toe’’, zegt Oomen. ,,We moeten het samen doen.’’
Ook bij Thesinge worden sommige velden platgespoten met het giftige glyfosaat, zoals dit veld van een buur van Antoinette Oomen. Foto: Jan Willem van Vliet
Bij de boeren ligt een grote verantwoordelijkheid. Schutter erkent dat het doodspuiten van akkerland met glyfosaat – de onkruidbestrijder die voor de herkenbare gele velden zorgt – nou niet bepaald goed is voor dier en natuur. Ook op zijn eigen akkers maakt hij gebruik van Roundup, waar het goedje glyfosaat in zit. ,,Maar ik wil graag meedenken over hoe het anders kan en mijn bijdrage leveren.’’
‘Ik heb geluk, zit niet zo klem’
Schutter maakt deel uit van Ons Belang, een vereniging van circa zeventig boeren die sinds 2004 probeert om landbouwgrond natuurrijker te maken. De tarweboer wijst naar het plas-dras, onder water staand grasland aan de rand van zijn land bij Thesinge waar bloemen en kruiden te zien zijn. ,,Dat laat ik daar bewust inzaaien.’’
Boer Kor Schutter geeft de rest uitleg over de kruiden en bloemen aan de rand van zijn akker bij Thesinge. Foto: Jan Willem van Vliet
Schutter haalt de veldleeuwerik aan, volgens hem de koning onder de akkervogels, die vrijwel is verdwenen van de Groningse velden. ,,Die moet weer terugkomen. Veel boeren zitten in een spagaat, moeten ook zwarte cijfers draaien onderaan de streep. Ik heb meer geluk, ik zit niet zo klem. Ik wil mijn best doen om te zorgen dat de natuur toch weer een beetje voet aan de grond krijgt.’’
‘Echt een uitnodiging voor boeren’
Projectleider Michiel van Eerden (29) van de gemeente ziet het allemaal tevreden aan. ,,De gemeente heeft veel ideeën over de natuur, maar bewoners kwamen de laatste jaren ook met veel initiatieven. Die vroegen om een gezamenlijke uitwerking. En veel grond in dit gebied is van agrariërs. Het project is ook echt een uitnodiging voor boeren: kom met ideeën en doe mee.’’
Daar sluit projectleider Anita Pronk-Pigmans (33) van Landschapsbeheer Groningen zich bij aan. ,,We gaan niet huppakee zomaar wat doen, maar blijven de komende jaren juist in gesprek met bewoners en boeren.’’
De natuur krijgt al jaren flinke klappen te verduren in het Groningse landschap. Foto: Jan Willem van Vliet
Vanuit de dorpskernen zijn ideeën gekomen die wel gaan over gemeentegrond. Over bermen, bijvoorbeeld. Het is namelijk beter voor de biodiversiteit om het gras in bermen anders te maaien. Pronk-Pigman: ,,Bijvoorbeeld niet alles tegelijk, maar in fasen. Dat is beter voor rupsen en dus voor vlinders.’’
En door het gemaaide gras beter weg te halen, kunnen bloemen beter groeien. ,,Voor dat soort dingen heb je een gezamenlijk plan nodig en daarom is Bloeiend Perspectief zo’n mooi initiatief.’’ Oomen staat te trappelen om haar steentje bij te dragen. ,,Hoe langer ik hier woon, hoe meer het voelt als mijn plicht om iets voor de natuur te doen.’’