NSC-Kamerlid Daniëlle Jansen uit Groningen wil roken en vapen verbieden voor iedereen geboren na 2012

Bijna 700.000 mensen hebben als gevolg van roken een ziekte zoals kanker, hart- en vaatziekten of COPD, stelden de Hartstichting, KWF en het Longfonds maandag, aan de vooravond van de anti-rookmaand ‘Stoptober’. Het bewijst volgens medisch socioloog en Tweede Kamerlid Daniëlle Jansen maar weer eens hoe ongezond roken en vapen is.

De 54-jarige Jansen werkte als medisch socioloog in het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) en is binnenkort een jaar Kamerlid. In die tijd wist ze enkele voorstellen aangenomen te krijgen tegen roken: een motie voor een verbod op wegwerpvapes, amendementen voor het inzetten van testkopers tegen vapes en het in beslagnemen van illegale vapes door de NVWA.

,,We zijn gewoon telkens als er een wetswijziging behandeld wordt op zoek naar manieren om het toch nog wat strakker geformuleerd te krijgen’’, zegt ze. ,,Er wordt steeds meer gerookt door jongeren. Het is erg belangrijk dat de overheid een signaal geeft dat het écht heel schadelijk is.’’

Samen met Harmen Krul van het CDA werkt ze aan een initiatiefwet die ervoor moet zorgen dat er een generatie opgroeit die nooit meer legaal sigaretten of vapes kan kopen. De kinderen die in het jaar 2012 geboren zijn, mogen dan in het jaar 2030 geen rookwaren en vapes meer kopen, en die leeftijdsgrens schuift dan telkens een jaar op. In 2030 wordt die generatie 18, en zij zouden dan ook als volwassene geen rookwaren meer mogen kopen.

Haar coalitiegenoten in het kabinet-Schoof van de PVV en VVD zijn minder enthousiast over het verbieden van roken, vaak omdat ze het ,,betutteling’’ vinden. PVV- en VVD-Kamerleden vinden het verhogen en strenger maken van de leeftijdsgrens voor verkoop ook niet nodig.

Er ís al een wet die verkoop onder de 18 jaar verbiedt en verschillende soorten vapes zíjn al verboden, die wetten moeten maar strenger gehandhaafd worden, liet VVD’er Judith Tielen weten.

Jansen reageert gebeten: ,,Dat is elke keer de motivatie van die partijen om dan maar niets te doen. De NVWA handhaaft best wel, er wordt best veel in beslag genomen. Maar er moet al zo veel gehandhaafd worden en we moeten ook bezuinigen. Als je steeds maar niets doet omdat handhaving niet haalbaar zou zijn, leg je je neer bij iets dat echt niet goed is. We moeten ook doorgaan met beperkende wetten om te zorgen dat ouders sterker staan tegenover kinderen die toch willen vapen.’’

Staatssecretaris Vincent Karremans (VVD) van preventie, liet in de Tweede en Eerste Kamer meermaals weten dat hij ook meer wil doen tegen het oprukkende vapen onder jongeren. Zo wil hij illegale verkoop harder aanpakken en komt hij met een actieplan tegen kindermarketing. En hij wil wetteksten breder formuleren om nieuwe nicotineproducten voor te zijn.

Jansen vindt het toch niet genoeg. ,,Karremans heeft helemaal gelijk dat hij vapen ontzettend schadelijk noemt. Het is een heel sportieve man en ik hoop dat hij met goede plannen komt. Maar het blijft natuurlijk een VVD’er, die waarde hecht aan persoonlijke vrijheid en terughoudend is bij het opleggen van verboden. Wij blijven dus bij ons plan voor een initiatiefwet. Die gaat naast het vapen ook over het roken.’’

Dat NSC daarmee een andere lijn kiest dan een deel van de andere regeringsfracties, is volgens Jansen geen probleem. ,,In het hoofdlijnenakkoord staat alleen dat preventie belangrijk is, er staat niets over roken. Dan is dit dus een vrije kwestie.’’

Ze hoopt dat minimaal de BBB meedoet met de initiatiefwet. ,,Want anders wordt het wel heel krap in de Kamer. Als de VVD en PVV niet meedoen, hebben we echt álle partijen nodig, en tot nu toe wilde bijvoorbeeld DENK nog niet meedoen. Dan moeten we heel erg ons best doen om andere fracties te overtuigen. Maar dat doe ik graag.’’