Energietransitie voor Groningen geen eitje. CO2-neutrale stad is nog ver weg. 'We gaan niet naar nul'

Voor het eerst tempert het college van burgemeester en wethouders van Groningen de verwachting dat de uitstoot van broeikasgassen tot het uiterste minimum wordt beperkt. Dat is opmerkelijk omdat de gemeente Groningen in haar tomeloze ambitie tot nu toe is uitgegaan van een CO2-neutrale gemeente in 2035.

Met het adviesbureau Berenschot is inzichtelijk gemaakt dat deze ambitie niet op eigen kracht kan worden waargemaakt. Het gebruik van fossiele brandstoffen, waar veel van het broeikasgas CO2 in zit drastisch terugdringen, is voor de gemeente Groningen een onmogelijke klus. ,,We kunnen het niet alleen’’, zegt wethouder Philip Broeksma (GroenLinks) die een slag om de arm houdt.

Hij benadrukt dat landelijke wet- en regelgeving bepalend zijn voor het succes. ,,Groningen zit bij de energietransitie niet op een eiland. Het gebruik van landelijke kolencentrales en de nationale steun aan de fossiele industrie beïnvloedt de lokale uitstoot negatief. Ook de financiering van maatregelen is cruciaal.’’ Subsidiëring van elektrische auto’s, een hogere productie van groene energie en energiebesparende maatregelen voor woningen en bedrijven zijn van doorslaggevend belang.

Broeksma: ,,Daar moet dit nieuwe kabinet in blijven investeren. Het Rijk heeft als doelstelling tenminste 55 procent CO₂-reductie in 2030. Als je het hebt over een betrouwbare overheid, houden we ze eraan.’’ Op haar beurt probeert Groningen het milieubewustzijn te vergroten. ,,Je hoeft niet in klimaatverandering te geloven om er last van te hebben. Extreme weersomstandigheden en stijgende energieprijzen door oorlogen. Hoeveel redenen heb je nodig?’’

Uit de cijfers blijkt dat de gemeente Groningen goed op weg is om de eigen uitstoot van broeikasgassen die de aarde opwarmen, te beperken. Tussen 1991 en 2021 bedroeg de afname in Groningen 33,3 procent, waar het landelijk gemiddelde bleef steken op 24,7 procent. ,,Het is een gemengde boodschap. We lopen vooraan in Nederland, maar het wordt geen nul’’, aldus de wethouder.

Zelf is er volgens Broeksma nog wel een slag te maken op energiebesparing door isolatie van huizen, bedrijven en gebouwen. Maar ook met de bouw van energiezuinige woningen. ,,Ook willen we minder uitstoot van broeikasgassen door het autoverkeer in de stad terug te dringen. Tegelijkertijd kunnen we niet afdwingen dat er allemaal elektrische auto’s komen. Dan zijn anderen aan zet.’’

Om de stad minder afhankelijk te maken van fossiele brandstoffen, zijn plannen in de maak voor het grote zonnepark Meerstad-Noord en een windpark bij Roodehaan. ,,Dat windpark zal niet genoeg zijn. Er moet meer ‘zon en wind’ komen in de gemeente. Daarover willen we een gesprek voeren met de gemeenteraad’’, aldus de wethouder. ,,We hebben een gemeentelijk energiebedrijf opgericht om te voorkomen dat de opbrengst van groen geproduceerde energie in de zakken van grote energiebedrijven verdwijnt.’’

Ook wil Groningen vaart maken met het eigen warmtenet. Na de noordelijke wijken is de oostkant van de stad aan de beurt. WarmteStad dat voor de helft in handen is van de gemeente, heeft opnieuw een aanvraag ingediend voor een miljoenensubsidie. Verder speelt de gemeente met de gedachte om te zijner tijd het zonthermiepark Dorkwerd over te nemen.

Ook wordt met meer dan normale belangstelling gekeken naar de restwarmte van bedrijven in de Eemshaven. ,,Het is ongewenst dat die niet wordt benut en in de lucht verdwijnt.’’ Voor de hand ligt dat er ook anderen zijn die op de restwarmte azen. ,,We willen onderzocht hebben of er een leiding kan worden aangelegd naar de stad, zodat we die hier kunnen benutten. We moeten weten of we die restwarmte kunnen exploiteren.’’

Broeksma ziet de energietransitie in zijn gemeente en de ambitie om CO2-neutraal te zijn als een zoektocht. ,,We doen heel veel. Het is ook een kwestie van struikelen en af en toe je neus stoten omdat je niet overal invloed op hebt. Tegelijkertijd is het alle hens aan dek.’’ Wat de wethouder betreft moet iedereen mee. ,,Wat we niet willen. is dat mensen klem komen te zitten omdat ze niet het financiële vermogen hebben om te verduurzamen. Die groep gaan we helpen.’’