Een boerderij aan de Nieuweweg in Beerta. Archief: Huisman Media
Er ligt 3 miljoen euro klaar uit Nationaal Programma Groningen (NPG) om oude vervallen boerderijen in Oldambt, ook wel huilende bruiden genoemd, op te knappen en een nieuwe bestemming te geven.
Met de huilende bruiden heeft Oldambt, mits ze worden opgeknapt en een goede herbestemming krijgen, goud in handen. ,,Ze staan bijvoorbeeld aan de Hamdijk. Dat kan uitgroeien tot de Kinderdijk van Groningen.” Derwin Schorren laat er geen enkel misverstand over bestaan. De huilende bruiden, zoals de grotendeels verpauperde of in zeer slecht verkerende boerderijen in Oldambt worden genoemd, verdienen een tweede leven.
Schorren is door de gemeente Oldambt aangesteld als projectleider van wat De Graanrepubliek 2.0 is genoemd. Hij moet overzicht bewaren over dertien projecten ondergebracht in koepelproject Oldambt.
Van de ondergang redden
Het behouden en herbestemmen van de huilende bruiden is een van de projecten waar de gemeente Oldambt hoog op inzet en ook meedenkt. Er is al een stuurgroep samengesteld.
Boerderij in Hamdijk. Foto: Huisman Media
Met het doel vervallen boerderijen van de ondergang te redden en er een businessmodel voor te zoeken, is het particuliere Ontwikkelbedrijf Monumentale Massa’s (OMM) opgericht. Peter Prak en Reina Feikens, van oorsprong Winschoters, zijn OMM gestart. Ze zijn al sinds begin dit jaar op zoek naar boerderijeigenaren die op termijn hun boerderij willen verkopen of er een herbestemming voor zoeken.
Als hun plan slaagt, voldoet aan diverse criteria en een onafhankelijk iemand goedkeuring heeft gegeven, kunnen ze drie miljoen euro krijgen uit het NPG. Het NPG is een compensatiefonds met 1,15 miljard euro van het Rijk. Dat is ingesteld na de bevingen door de gaswinning.
Geoormerkt geld
Het geld voor het project van Prak en Feikens is geoormerkt en alleen bestemd voor het project boerderijen voor herbestemming.
Er is nog een aantal hordes te nemen. Ook de gemeenteraad van Oldambt moet haar fiat geven aan het project. Naar verluidt wordt het plan in februari gepresenteerd.
Boerderij in Ganzedijk. Foto: Huisman Media
Feikens zegt dat inmiddels vijftien eigenaren van boerderijen zich hebben gemeld. Of ze in aanmerking komen voor financiële steun en hulp is nu nog niet duidelijk. ,,We zijn volop bezig met de opstartfase. Dat betekent dat we een fonds moeten opstellen waar die 3 miljoen euro in komt.”
Regiobouwmeester Enno Zuidema
Dat fonds moet aan regels voldoen. Criteria moeten worden opgesteld en er moet een onafhankelijke commissie van toezicht komen. Die bewaakt het geld en kijkt of de plannen goed worden uitgevoerd. Juridisch moet het kloppen. Regiobouwmeester Enno Zuidema is gevraagd om in de nog op te stellen raad van advies, of raad van toezicht, zitting te nemen. Over de exacte vorm wordt nagedacht.
Feikens waarschuwt boerderijeigenaren dat ze niet domweg hun hand kunnen ophouden en geld krijgen. ,,Er moet een goed onderbouwd verhaal zijn. Wij zijn ook maar een klein onderdeel van de totale (financiële)taart. Een eigenaar moet ook zelf investeren, fondsen zoeken en met banken in zee gaan.”
Daarom moet er een goed juridisch reglement komen. ,,Daarin komt te staan wanneer we geld weggeven, aan wie en welke partijen meedoen.”
In Drieborg staat deze voormalige boerderij van de familie Tijdens. Foto: Archief Peter Wassing
Feikens en Prak hopen dat als er een ‘go’ komt ze de komende jaren kunnen meehelpen om vijf of zeven boerderijen een herbestemming te geven. ,,Dat kan van alles zijn, als er maar een goede exploitatie op zit. Er is nu al een eigenaar die een vergunning heeft om in zijn boerderij tien appartementen te bouwen. Of dat er daadwerkelijk van komt, is afwachten. Het vergt een enorme investering.”
Dat Oldambt mogelijk 3 miljoen euro krijgt is volgens Feikens veel geld. Ter illustratie noemt ze het boerderijfonds. Een nationale fonds waar ‘slechts’ 2,5 miljoen euro in zit. Feikens en Prak hopen dat als het project eenmaal goed loopt er nog meer geld komt uit het NPG.