'Met sloop bedreigde volksbuurt in Winschoten moet beschermde status krijgen'

Dat willen twee landelijke monumentenorganisaties, de Erfgoedvereniging Bond Heemschut en de Stichting het Cuypersgenootschap. Ze zetten zich in voor het behoud en de bescherming van (cultuur)monumenten en bouwkundig erfgoed.

Gezamenlijk hebben ze de gemeente Oldambt officieel gevraagd de huisjes die status te geven. ,,Door ze op te nemen in het gemeentelijk register van beschermde gemeentelijke monumenten’’, zegt Kees Kwadijk van Heemschut. Als ze daarin staan, zo stelt hij, kunnen ze absoluut niet zomaar worden gesloopt.

De woningen aan de Sint Vitusstraat vormen een kleine volksbuurt op zich. Ze werden zoals gezegd meer dan een eeuw geleden gebouwd en indertijd grotendeels bewoond door werknemers van de machinefabriek NoordNed die er vlakbij stond.

Momenteel zijn ze van woningcorporatie Acantus die ze verhuurt. En Acantus wil 27 van de 52 huisjes slopen. De corporatie heeft geconstateerd dat die panden zijn beschadigd en verzakt en dat renovatie ‘financieel en technisch niet haalbaar’ is.

Veel bewoners van de straat zijn verbolgen over dit voornemen. Het feit dat Acantus ter plekke 30 nieuwe huurwoningen wil terugbouwen, neemt die boosheid niet weg. ,,We willen in deze woningen blijven’’, zegt Elsa Kamminga, een van de bewoners. ,,Volgens ons is renovatie heel goed mogelijk. Deze zo karakteristieke buurt mag niet verloren gaan.’’

Dat vindt Kwadijk ook. Hij stelt dat de woningen een mooi voorbeeld zijn van vroege sociale woningbouw in Winschoten en daarmee in architectonisch en cultuurhistorisch opzicht van waarde zijn voor de gemeente Oldambt. Volgens hem wijst vooralsnog niks op de noodzaak tot sloop. ,,In andere plaatsen in Nederland, in Eindhoven bijvoorbeeld, zijn soortgelijke woningen met succes verduurzaamd en gemoderniseerd met behoud van de oorspronkelijke architectuur. Waarom zou dat in Winschoten niet kunnen?’’

Kwadijk zegt dat momenteel in Nederland meer oude volksbuurten met sloop worden bedreigd vanwege het streven naar verduurzaming. ,,Verduurzaming op zich is prima. Maar corporaties kiezen er dan voor om de oude huizen maar te slopen en nieuwe, duurzame te bouwen.’’ Volgens hem hoeft renovatie inclusief het duurzamer maken niet duurder te zijn sloop/nieuwbouw. ,,Wij zetten ons kortom in voor het behoud van de Sint Vitusstraat, daarom ons verzoek aan Oldambt.’’

Die gemeente heeft de huisjes overigens wel een ‘lichte’ bescherming gegeven door ze aan te merken als ‘karakteristiek’. Dat maakt dat Acantus om een sloopvergunning moet vragen. ,,Iets dat we zeer binnenkort gaan doen’’, zegt woordvoerster Marijke Hoekstra.

Bewoonster Elsa Kamminga hoopt daarom ook dat de gemeentebestuurders zo snel mogelijk ingaan op het verhaal van de Bond Heemschut en het Cuypersgenootschap. ,,Dan wordt sloop veel moeilijker. We zijn natuurlijk heel blij dat die twee organisaties zich zo inzetten voor onze buurt.’’

Wethouder Gert Engelkens van Oldambt bevestigt dat de aanvraag van de beide organisaties bij de gemeente is binnengekomen. ,,Nog maar net, het is te vroeg om er al iets over te kunnen zeggen.’’