Titia en Harm-Evert willen opknapbeurt Molukse graven in Finsterwolde. 'Geef het respect dat ze verdienen'

Aan de rand van Finsterwolde baadt de begraafplaats op deze ochtend in de warmte van de zomerzon. Ergens in het midden begiet een man bloemen op een grafsteen met water. Het ruisen van dat water en het vogelgetjilp zijn de enige geluiden die klinken, verder is het er vooral stil.

Zeker in de uiterste hoek van de begraafplaats. Daar liggen, een beetje eenzaam, tien graven van mensen uit de Molukken. Ze woonden in het barakkenkamp, vooral bekend als het Ambonezenkamp, dat tussen 1953 en 1961 in de Carel Coenraadpolder stond, vlakbij Finsterwolde.

Honderden Molukkers verbleven in dat kamp. Ze hadden Nederland gesteund bij de politionele acties in Nederlands-Indië en moesten daarna vluchten voor Soekarno. In 1961 werd het kamp op last van de Nederlandse regering ontruimd. De Molukkers werden in verschillende plaatsen in de provincie gehuisvest. Terugkeren naar de Molukken, wat ze zo graag wilden, dat gebeurde niet.

De tien kampbewoners die hier liggen, lieten dus het leven in de polder. Eén van de graven is groot. Daar ligt, zo vermeldt de steen, Augustinus Tuhuleruw. Hij werd geboren in 1912 en stierf in 1960, in de polder. De andere graven zijn klein. Zij zijn van Molukse kinderen die in het kamp werden geboren en heel jong stierven. Hun namen zijn niet of nauwelijks te lezen, hun zerken zijn ook niet in goede conditie.

,,En daar willen we iets aan doen’’, vertelt Titia Schillhorn van Veen. Zij woonde als kind in de Carel Coenraadpolder, had toen contact met de Molukkers, en onderhoudt nog altijd contacten met nazaten van de kampbewoners.

Waarom die ene volwassene en de kinderen indertijd in deze uiterste hoek hun laatste rustplaats kregen, weet ze niet. Wat ze wel weet, is de graven een fiks aantal jaren geleden werden opgeknapt. ,,Daar was ik zelf ook bij betrokken. We hebben toen bijvoorbeeld letters zichtbaarder gemaakt. Maar nu zijn de graven weer erg verslechterd en is een opknapbeurt echt nodig.’’

Met enkele andere Finsterwolders, onder wie het voormalig Tweede Kamerlid Harm-Evert Waalkens zet ze zich daarvoor in. ,,We hebben er contact over met de gemeente Oldambt, eigenaar van de rustplaats, en met Molukse nazaten. Alles gebeurt natuurlijk in goed overleg met hen’’, benadrukt Schillhorn van Veen.

Zij en Waalkens streven niet alleen naar die opknapbeurt maar willen ook dat bezoekers aan de begraafplaats weten dat in die hoek de Molukse graven liggen. ,,Dan kan bijvoorbeeld met een gedenkbord’’, zegt Waalkens. ,,Ook daar praten we over met alle betrokkenen. Net als over het graf van Sara.’’

Dat meisje woonde ook in polderkamp maar verdronk in een nabijgelegen sluis, ze was toen acht jaar jong. Haar graf ligt elders op de rustplaats, nog veel eenzamer dan de tien andere. ,,We willen graag dat het graf van Sara bij de anderen komt te liggen’’, zegt Titia Schillhorn van Veen. ,,Hoe we alle plannen gaan uitvoeren, dat zal verder overleg uit gaan wijzen. Maar we willen deze graven het respect geven dat ze verdienen. Zie het ook als een eerbetoon aan de mensen in het kamp aan wie was beloofd dat ze terug zouden keren naar de Molukken. Maar die belofte werd nooit waargemaakt.’’

Woordvoerder Anton Hekman van de gemeente Oldambt bevestigt dat inderdaad met betrokkenen wordt gewerkt aan een plan voor de Molukse graven in Finsterwolde.