Een van de gezinnen die in het barakkenkamp in de polder woonde. Foto: Archief DvhN
De geschiedenis van het Ambonezenkamp in de Carel Coenraadpolder bij Finsterwolde is vastgelegd in een documentaire, De Uitzetting genaamd.
Die is gemaakt door de Stichting Filmcollectief Groningen en wordt komende week voor het eerst getoond in het Cultuurcentrum De Klinker in Winschoten. Hij laat onder meer bijzondere beelden zien van de dag in 1961 waarop het kamp werd ontruimd.
Beeld en Geluid
,,Het zijn beelden waarop ik stuitte in het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid in Hilversum’’, vertelt Roeland Dijksterhuis, regisseur van de docu. ,,Ze zijn indertijd gemaakt voor de actualiteitenrubriek Achter het Nieuws en vermoedelijk toen op televisie uitgezonden. Daarna is er nooit meer iets mee gedaan.’’
Het kamp, tegen de Dollarddijk aan, bestond uit barakken. In 1953 werden enkele honderden mensen uit Ambon, een van de eilanden van de Molukken, er ondergebracht. Ze hadden tijdens de politionele acties de zijde van Nederland gekozen en werden daarom door Soekarno als verraders beschouwd. Ze hadden hun vaderland verlaten net als zoveel andere Molukkers die elders in Nederland werden gehuisvest.
Integreren
In 1961 vond de Nederlandse regering dat de Molukkers moesten integreren en in ‘normale’ huizen moesten wonen. Als gevolg daarvan werd, vlak voor Kerst, het kamp ontruimd. Vele bewoners ervan wilden niet weg. Ze wilden blijven, vonden ook dat Nederland beloften niet was nagekomen. Maar ze moesten wel vertrekken, de rijkspolitie dwong hen. Ze kregen woningen in onder meer Appingedam en Foxhol.
Dijksterhuis en Carla Wolbers, samen vormen ze het Filmcollectief, maakten enkele jaren geleden al een audioproductie over het kamp. ,,Tijdens het onderzoek daarvoor stuitte ik op die beelden in Hilversum en dat was aanleiding om deze documentaire te maken, in samenwerking met het Cultuurhistorisch Centrum Oldambt.’’
Ambonezenbosje
De docu toont, zo zegt Wolbers, niet alleen die dramatische dag in 1961 maar de hele historie van het kamp. ,,Ook wat er aan vooraf ging en hoe het erna verder ging. We hebben daartoe gesproken met 3 mensen uit Appingedam en 3 uit Foxhol die als kind in het kamp wonen. We zijn met hen voor opnamen ook naar de plek gegaan waar de barakken stonden en nu een bosje staat, het Ambonezenbosje. Ze vertellen onder meer hoe ze daar prachtig konden spelen. Van enkele van die hoofdrolspelers wilden de ouders wel het kamp verlaten, van anderen niet.’’
De naam van de docu, De Uitzetting, heeft volgens Dijksterhuis betrekking op het feit dat de Ambonezen eerst hun vaderland moesten verlaten en in 1961 dus ook het kamp. De ontdekte beelden van die dag laten zien hoe de rijkspolitie zijn opdracht uitvoerde, hoe de Ambonezen werden meegenomen, hoe de barakken werden leeggehaald.
Volgens Wolbers zijn voor de première, komende donderdag, nog enkele kaarten beschikbaar.
