Terwijl Defensie nieuwe rekruten hard nodig heeft, zitten zeker 150 net opgeleide militairen thuis betaald duimen te draaien. Ze wachten al maanden op de afronding van een veiligheidsonderzoek en mogen tot die tijd niet aan de slag.
Dit melden bronnen bij Defensie. De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) kreeg al herhaaldelijk zware kritiek, omdat er ernstige achterstanden bij het uitvoeren van de screenings zijn.
De Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) concludeerde begin december vorig jaar nog dat een verbeterplan nodig is om de zaken bij de MIVD op orde te krijgen. De toezichthouder constateerde in een klachtzaak dat iemand in plaats van de maximale acht, 45 weken moest wachten op een uitslag.
Militair tot op het bot gemotiveerd
Het is exact wat de Groningse Sjors ervaart. Hij doet zijn verhaal niet onder zijn eigen naam uit angst voor de gevolgen die het publiek maken van zijn zaak mogelijk kan hebben voor de carrière die hij graag bij de krijgsmacht wil hebben. Ondanks zijn situatie is Sjors tot op het bot gemotiveerd militair te worden.
Samen met maten sporten, de onderlinge kameraadschap en wanneer het nodig is zijn vaderland verdedigen; het is precies wat hij wil. Sjors volgde daarom de mbo-opleiding Veiligheid en Vakmanschap (VeVa), die voorbereidt op een loopbaan bij het leger. Met zijn diploma op zak kon hij instromen bij de Koninklijke Militaire School die onderofficieren opleidt.
„Ik ben in april opgekomen. Ik had toen nog niet de verklaring van geen bezwaar (vgb) van de MIVD, maar mocht met een ontheffing van een half jaar de opleiding in. Ik kwam door de algemene militaire opleiding, kreeg mijn baret en strepen voor soldaat 1. Ik zou beginnen aan de volgende fase, maar eind oktober werd ik geschorst en moest ik mijn spullen inleveren. Vanaf dat moment zit ik thuis”, verzucht hij.
Veiligheidsonderzoek niet afgerond
De reden van de schorsing? De MIVD had na zes maanden zijn veiligheidsonderzoek niet afgerond. Even leek er volgens Sjors hoop toen, dagen na de schorsing, medewerkers van de MIVD hem op gesprek vroegen. Er volgden een dag later meer vragen per mail. Die beantwoordde Sjors volgens eigen zeggen direct, maar vanaf dat moment is het radiostilte. Wekelijks belt hij met de zogeheten front office van de geheime dienst om te horen of er al duidelijkheid is.
„Dan krijg ik te horen dat ze nog niks weten. Niet hoe lang het nog gaat duren en ze zeggen ook niks over wat er wellicht onduidelijk is over mij. Ik vind het prima dat de MIVD goed onderzoek doet. Je wil geen verkeerde mensen bij het leger. Maar als ze denken dat er iets met mij aan de hand is, dan moeten ze me er gewoon naar vragen. Ik heb nu geen idee wat er speelt.”
Thuiszitten vreet aan hem
Elke vier weken ploft er bij Sjors een nieuwe enveloppe van de Unit Veiligheidsonderzoeken van het ministerie van Defensie op de mat, waarin de afdeling aangeeft meer tijd nodig te hebben voor de screening en de termijn met een maand verruimt. Nu 28 februari in zicht komt, vreest Sjors voor brief nummer vier. Het thuiszitten vreet aan hem. De maten uit de opleidingsgroep zijn hard op weg naar hun sergeantstrepen. Over een paar weken moeten ze klaar zijn voor de toekomst die Sjors ook voor zich ziet.
De MIVD laat in een officiële reactie via het ministerie van Defensie weten dat negentig procent van de veiligheidsonderzoeken binnen twee maanden is afgerond. Alleen in uitzonderlijke gevallen zou een onderzoek maanden in beslag moeten nemen. Er is volgens de MIVD al gewerkt aan verbetering door onder andere meer personeel te werven en betere afspraken over benodigde capaciteit te maken. Op individuele gevallen zoals dat van Sjors reageert het departement niet.
