Verkenner Bram Schmaal presenteert zijn bevindingen Foto: DVHN
De gemeenteraad van Midden-Groningen trapt af in een rotsfeer. Een opmerkelijk advies van verkenner en informateur Bram Schmaal heeft de verhoudingen tussen Gemeentebelangen en Pro verder op scherp gezet.
Pro is verbijsterd. De partij is met zes zetels de tweede partij van de gemeente. Toch houden informateur Bram Schmaal en de fractie van Gemeentebelangen de partij buiten de coalitie-onderhandelingen. Het nieuwe gemeentebestuur moet gaan bestaan uit Gemeentebelangen, VVD, D66, ChristenUnie en BBB.
Verbazing
Toen Schmaal het advies op 9 april presenteerde was het publiek in de raadszaal op zijn zachtst gezegd verbaasd. Iedereen had verwacht dat Gemeentebelangen en Pro het motorblok zouden vormen van de nieuwe coalitie. Uit de gepubliceerde gespreksverslagen van de verkenner blijkt dit ook. BBB, D66, CU en VVD zagen allemaal een coalitie voor zich waar Gemeentebelangen en Pro het voortouw zouden nemen.
Pro pikt het niet. De nieuwe raadsperiode begint nu met een ‘valse start’, schrijft de partij. In een open brief op sociale media roept Pro de andere partijen op het advies van Schmaal te ‘heroverwegen’. Met andere woorden: het moet opnieuw.
Samenwerking
Zij denken dat de keus om Pro buiten de gesprekken te houden gebaseerd is op rancune en persoonlijke verhoudingen. Roshano Dewnarain, fractievoorzitter van Pro, heeft twee gesprekken gevoerd met verkenner Schmaal. Volgens hem ging het tweede gesprek niet over zijn plannen met de gemeente Midden-Groningen, maar over hem als persoon. „Daar heb ik een vervelende nasmaak aan overgehouden.”
Jan Velthuis, fractievoorzitter van Gemeentebelangen, was op de verkiezingsavond nog positief over een samenwerking met Pro. Drie weken later, op de avond dat het advies werd gepresenteerd, was hij daarvan bekomen. Hij meldde dat zijn partij de hand op de gemeenteportefeuille wil houden en dat het Pro-beleid het begrotingstekort alleen maar groter zou maken. Pro zou bijvoorbeeld wel erg scheutig zijn met tegemoetkomingen van de gemeente voor minima.
Bloedgroepen
Toch denken velen dat ‘het persoonlijke’ wel degelijk een rol heeft gespeeld in het ontstaan van Schmaals advies. Dewnarain is een mondig raadslid en niet onomstreden. In september ‘23 belandde hij nog in de cel omdat hij had meegedaan aan een verboden demonstratie van Extinction Rebellion op de A12. Dit viel niet bij alle raadsleden in goede aarde.
Coalitiegenoten werken vier jaar lang intensief samen. Ze bepalen deels de speerpunten van de gemeenteraad en hebben veel contact over en weer. Ook de wethouders die uit de partijgelederen komen werken veel samen. Een goede verstandhouding is daarom bepalend voor het succes van een raadsperiode.
Bovendien herinnerde Jan Velthuis (Gemeentebelangen) nog hoe de coalitie-onderhandelingen in 2018 verliepen. „Toen was Gemeentebelangen de tweede partij en kwamen wij niet aan bod.” Uiteindelijk kwam er toen een coalitie van PvdA, SP, ChristenUnie, CDA en VVD. Toch benadrukt hij dat dit absoluut niet heeft meegespeeld in de gesprekken met de verkenner.
Bonje
De afgelopen raadsperiode liep het soms al uit de hand. Op Facebook maakten raadsleden elkaar over en weer uit voor rotte vis. Dit ging zó ver dat raadsleden een speciale bijeenkomst organiseerden. Daar moesten ze afspreken dat ze niet meer zo lelijk over elkaar zouden doen op sociale media.
De ruzie-achtige sfeer die de afgelopen raadsperiode soms de kop opstak lijkt met dit advies niet gesust.
