Huurcowboys proppen mensen met problemen in schimmelpanden. 'Alles straalt uit: jij bent niets waard'

Dat blijkt uit onderzoek van DVHN. De afgelopen anderhalf jaar sprak deze krant tientallen betrokkenen: huurders, verhuurders, hulp- en zorgverleners. Bovendien werden meerdere huizen bezocht. Veel daarvan worden nauwelijks onderhouden. Gebroken ruiten zijn dichtgetimmerd met houten panelen en er zijn veel problemen met schimmel. In 2023 sloot de gemeente Stadskanaal twee panden, omdat de brandveiligheid niet in orde was.

Bewoners van deze panden zijn vaak arbeidsmigranten of mensen die acuut een huis nodig hebben, bijvoorbeeld omdat ze uit de verslavingskliniek komen. Zij hebben geen tijd om te wachten tot er een woning vrijkomt bij een woningcorporatie of staan al op een zwarte lijst vanwege eerdere problemen. Ze moeten akkoord gaan met een woning die ver onder de maat is.

Gemeentes weten niet hoeveel mensen op deze manier leven. Dit komt omdat lang niet alle pandjesbazen aangeven dat er kamers worden verhuurd in een pand. Ambtenaren van de gemeente Stadskanaal schatten dat er zo’n vijftien kamerverhuurpanden in de gemeente staan. Een welzijnswerker in de gemeente Midden-Groningen schat dat er in zijn gemeente ongeveer honderd mensen op kamers wonen. De kwestie speelt ook in andere gemeentes.

Sinds 1 juli 2023 is de Wet goed verhuurderschap van kracht. Gemeentes kunnen door die wet ingrijpen als verhuurders buiten de lijntjes kleuren. Alleen hebben ambtenaren nauwelijks tijd om dat te doen. Er is te veel werk voor te weinig mensen. Daarom worden misstanden lang niet altijd aangepakt.

Ter illustratie: het team Openbare Orde en Veiligheid (OOV) van de gemeente Stadskanaal bestaat uit twee mensen. In 2023 had het team tijd om drie van de vijftien panden waarin kamers worden verhuurd te controleren. In elk pand was het raak. Twee werden direct gesloten, omdat ze brandgevaarlijk waren. De eigenaar van het derde pand kreeg een waarschuwing omdat er drugs werd gevonden.

Ook in Hoogezand ging het mis. In februari werd een gastarbeider uit Kroatië doodgestoken door een huisgenoot. Volgens kennissen hadden dader en slachtoffer ruzie over drugs.

Welzijnswerkers werken noodgedwongen mee. Omdat er nauwelijks geschikte woningen zijn, geven zij regelmatig telefoonnummers van huisjesmelkers aan cliënten. „Alles beter dan slapen in een bushokje”, zegt Ronald Schilperoort, welzijnswerker in de gemeente Midden-Groningen.

Bovendien gaan telefoonnummers van huisjesmelkers rond bij deze doelgroep. Deze huisjesmelkers werken snel en kunnen vaak diezelfde dag nog onderdak bieden in de vorm van een kamer of een studio.

Maar deze plekken zijn vaak vér onder de maat. De panden zitten soms vol schimmel en zijn zwaar verpauperd. Bovendien zitten de huurders, veelal met hun eigen problemen, tussen andere probleemgevallen. „Ik kom wel eens in panden waar tachtig tot negentig procent van de bewoners in contact staat met hulpinstanties”, zegt een ambtenaar van de gemeente Stadskanaal.

In Sappemeer sprak DVHN met een man die vanuit de verslavingskliniek in een kamer terecht kwam. Uit angst voor zijn huisbaas wil hij niet met zijn naam in de krant. Hij zegt dat hij onlangs nog met een mes bedreigd is door een huisgenoot. „Dat helpt mij natuurlijk niet als ik clean wil blijven.” Schilperoort: „Als je stappen wilt zetten in je leven dan zit je daar niet goed. Alles aan die panden straalt uit: jij bent niets waard.”