Leo (67) zegde zijn baan als medisch adviseur op en runt nu een dagbesteding. ‘Je bent pas rijk als je iets doet waar je blij van wordt’

„Kijk nou hoe leuk.” Leo Koenen (67) zit in de kas achter in de tuin van Labyrint Westerlee en wijst naar een rij vogelhuisjes aan de buitenmuur van de woonzorglocatie. „Die hebben we twee jaar geleden opgehangen en er kwamen maar geen vogeltjes in. Nu zie ik er ineens een paar naar binnen kruipen.”

Als je hem twintig jaar geleden had verteld dat hij hier in Groningen zou wonen, werken en blij zou worden van vogels in vogelhuisjes, had hij het niet geloofd.

De Utrechter had geneeskunde gestudeerd en wilde huisarts worden, maar - je zou het nu bijna niet geloven - er was destijds een overschot aan zowel huisartsen als studenten die huisarts wilden worden. „Ik heb drie keer meegeloot voor de specialisatie tot huisarts en werd drie keer uitgeloot.”

Nadat hij een jaar in dienst was geweest, vroeg zijn commandant of hij niet medisch adviseur wilde worden op de juridische afdeling van het leger. Een jaartje dan, dacht Koenen. Het werden er negentien. „Het was afwisselend en ik had veel verantwoordelijkheid. Ik was dé arts van de juridische afdeling, alle medische dossiers kwamen langs mij.”

In 2006 – toen Defensie te maken kreeg met steeds meer bezuinigingen - stapte Koenen over naar een particulier medisch adviesbureau, waarin hij verzekeraars adviseerde.

In de loop van de jaren ging het werk hem steeds meer tegenstaan. „Het spanningsveld tussen verzekeraars en belangenbehartigers werd steeds grimmiger. Het ging steeds minder om de waarheid en steeds meer om de vraag: kan je iets bewijzen?”

Om zijn zinnen te verzetten schreef hij zich als vrijwilliger in 2013 voor een maatjesproject, waarin hij werd gekoppeld aan mensen die niet meer helemaal zelfstandig konden meedraaien in de maatschappij. Met wekelijkse bezoekjes, uitstapjes en gesprekken hielp hij ze hun leven weer een beetje op de rit te krijgen.

Het gaf hem de voldoening die hij miste in zijn werk als verzekeringsadviseur. „Het zien opleven van mijn maatjes deed me zo goed. Ik dacht: ik moet de verzekeringswereld achter me laten.”

Met zijn partner Inge maakte hij een plan om een locatie voor beschermd wonen te beginnen. „Een plek waar mensen met begeleiding kunnen wonen als het zelfstandig niet meer lukt. Ik dacht: al kunnen we maar voor één iemand het verschil maken, dan is het me het al waard.”

Omdat geschikte panden in Utrecht niet te betalen waren, besloten ze in Groningen te zoeken, waar Inge vandaan komt. „Een jaar lang reden we elk weekend door de provincie, op zoek naar een pand én om te ervaren of ik er zou kunnen aarden.”

In 2017 kochten ze de voormalige openbare basisschool in Westerlee, die ze verbouwden tot een locatie met vijf appartementen: Labyrint Westerlee. In 2018 verwelkomden ze de eerste bewoner en langzaam maar zeker vulden ook de andere appartementen zich. De bewoners zijn mensen met een licht psychische beperking uit de buurt. Zelf wonen ze er ook.

Labyrint Westerlee zorgt voor begeleiding en dagbesteding. Een paar jaar geleden verbouwde Koenen het voormalige schoolplein tot tuin. Achterin staat nu een grote kas, waar bewoners en begeleiders samen een kleine horecagelegenheid, een pakketpunt en een servicepunt voor fietsers bestieren.

Hoewel de kas de grote trots is van bewoners, houdt de dagbesteding zeker niet alleen werken in, benadrukt Koenen. „We proberen echt naar de wensen van deelnemers te luisteren. We sporten veel, organiseren creatieve middagen, doen bingo, maken zelf een high tea of gaan naar een kerstmarkt. Laatst zei een bewoner dat ze eigenlijk weleens op vakantie zou willen. Toen dacht ik: ja natuurlijk, dat gaan we regelen. Wie mee wil mag mee, dan gaan we naar de Ardennen, of Texel. Prachtig, lijkt me.”

Waar hij voorheen dossier na dossier wegwerkte, doet hij nu ‘alleen maar leuke dingen’. „De website bijhouden, op pad met bewoners, werken in de kas of in de tuin. Laatst werd ik gebeld over een vleermuis in een van de appartementen. Dan ben ik een middag bezig om die te vangen.”

De zorgorganisatie groeit gestaag. Sinds twee jaar huurt Koenen ook in Winschoten acht appartementen voor bewoners, en er zijn al plannen voor het opzetten van een derde locatie. „Al denk ik niet dat ik die nog zelf ga runnen.” Aan met pensioen gaan denkt hij nog niet: „Maar ik doe het langzaamaan wel iets rustiger aan.”

Koenen is veranderd door zijn ommezwaai. „Ik besef steeds meer: geld maakt comfortabel, niet gelukkig. Dat word je alleen door iets te doen waar je blij van wordt. Dan ben je pas echt rijk.”