1,4 miljoen euro voor toeristisch hart van Eenrum, waaronder Abrahams Mosterdmakerij en het kleinste hotel ter wereld. Wie biedt? 'Verkoop doet pijn'

Het is donker en stil in Abrahams Mosterdmakerij in Eenrum. Tafels en stoelen staan keurig in het gelid en het koffiezetapparaat maakt een meer dan gebruiksklare indruk. De gasten kunnen zo aanschuiven, alleen ontbreken deze al een poosje. In oktober 2022 jaar sloot de mosterdmakerij en het bijbehorende restaurant noodgedwongen de deuren. Ook het Grand Hotel De Kromme Raake, dat welgeteld één kamer bevat, moest dicht. „Voor de goede orde: het bedrijf is niet failliet, maar de exploitant wél”, legt ondernemer en pandeigenaar Klaas Smit uit.’

Het hotel, het restaurant en de mosterdmakerij staan nu te koop, evenals kaarsenmakerij Wilhelmus en een schuur met mogelijkheden die ook Smits eigendom zijn. Prijskaartje: bijna 1,4 miljoen euro. Smit loopt tussen de stoelen en tafels van het restaurant door. „Dit doet wel pijn hoor. Ik kocht het in 1986 en heb het zelf verbouwd. Ik heb hier ziel en zaligheid in gestopt. Maar ja, het is niet anders. Ik heb geen zin om weer een geschikte exploitant te vinden, ik wil er ook geen zorgen meer van hebben. Ik heb nu een bepaalde leeftijd – nee, hoe oud ik ben, gaat je geen fluit aan – en ik wil nog een hoop dingen doen. Aan het eind van je leven wil je toch dat je je geur een beetje hebt verspreid.”

De gehele inventaris van Abrahams Mosterdmakerij is nog compleet. „Je kunt er zo in en je kunt hier echt een goede boterham mee verdienen hoor. Dit was vroeger het molenhuis.’’ De mosterdmakerij wordt geflankeerd door de grijsgrauwe korenmolen Lelie uit 1862. ,,Toen ik hier voor het eerst kwam, bewaarden ze er aardappelen. Ik had bijna geen cent, maar wel ideeën. Daar kom je ver mee.”

Het idee was een mosterdmakerij. „Dat was geen keuze of zo. Zoiets komt in mijn hoofd op en dat moet dan ook gebeuren. Ook niet zo vreemd: Groningen is een van de twee contreien in Nederland waar mosterd wordt geproduceerd.”

Hij kuiert naar de mosterdmakerij, een mozaïek van houten vaten, loodzware maalstenen en ijzeren machines die de indruk wekken het al een tiental decennia vol te houden. Alsof het nooit iets anders dan een mosterdmakerij is geweest. „Maar ik heb het zelf gecreëerd.”

In het schemerduister staat een oude dieselmotor. „Een van de eerste exemplaren. Dit is een Ruston, een 1-cilinder van 14.000 cc. Als deze loopt, staat het hele pand te schudden en te doen.”

Smit praat met groot gemak en merkbaar plezier over zijn bezit en zijn projecten. En hij is niet te beroerd om met kennis van zaken allerlei zijwegen royaal te bewandelen. Hoe hij een oud oorlogsschip van de Engelse zeeheld Horatio Nelson van Liverpool naar Bremen liet slepen en er een pannenkoekenschip van maakte. Het procedé voor echte Groninger mosterd. Wat er bij het maken van een kaars komt kijken. Dat hij in het Friese Marrum een station(!) kocht en er – letterlijk en figuurlijk - een pannenkoekentrein op de rails zette. „Wanneer ik ergens loop, fiets of rij en iets leuks zie, dan laat me dat niet meer los. Dan gaat het malen, dan moet ik daar iets mee. En dan ga ik er ook helemaal in op, dan moet alles kloppen.” Hij lacht, bijna verontschuldigend. „Dat is mijn probleem.”

Niet lang na de opening van Abrahams Mosterdmakerij startte hij Grand Hotel De Kromme Raake, genoemd naar een zijtak van het Reitdiep. Ook hier overheerst de nostalgie. In de woonkamer staat een oude radio, een fraai staaltje hightech uit de jaren vijftig of zestig. Op de balie staat een draaischijftelefoon van het type dat al een poosje niet meer heeft gerinkeld. Ook hier is alles nog intact, zelfs de bedstee is keurig opgemaakt.

Het hotel was vaak volgeboekt, maar nu was daar ook niet heel veel voor nodig. Smit neemt plaats achter de balie en gebaart naar het sleutelrek waarin welgeteld één sleutel hangt. „Want er is ook maar één kamer.”

De voormalige groentewinkel verwierf nationale roem als Het Kleinste Hotel ter Wereld en kreeg een eervolle vermelding in het befaamde Guinness Book of Records. „Dit was wereldwijd het meest gepubliceerde hotel van Nederland. Het begon met de South China Morning Post. Daarna is dat artikel – dat overigens uit het Nieuwsblad van het Noorden was overgenomen – in kranten over de hele wereld gepubliceerd. Zelfs tien jaar later kreeg ik nog kopieën van dit artikel uit Nicaragua.”

Kaarsenmakerij Wilhelmus ligt aan hetzelfde pleintje als de mosterdmakerij en het hotel. Op een plank liggen nog kaarsen in de vorm van de Martinitoren. In het midden van de ruimte staat een met bakstenen gemetselde put dat met donker water is gevuld. ,,Hierin werden de kaarsen ondergedompeld. Mensen gooiden er ook wel geld in, alsof het een wensput was. Dat vond ik niet heel erg.’’

Een oude schuur is ook onderdeel van de verkoop. „Er zit een woonbestemming op.” De nieuwe eigenaar doet er goed aan een grasmaaier, dan wel een fors kapmes mee te nemen, want de tuin maakt een ietwat verwilderde indruk. In het groen liggen twee stokoude Citroëns te zieltogen. „Een C4 uit 1904 en een C12 uit 1914”, zegt Smit bijna terloops, terwijl hij een forse sleutelbos bestudeert en er de juiste sleutel voor de voordeur uithaalt.

De schuur doet dienst als een soort opslag. Oersterke gebinten dragen een dak dat hoognodig aan vervanging toe is. Een Landrover houdt een verzameling witgoed gezelschap. „Een achtcilinder. Twintig jaar geleden van een Engelsman gekocht.”

De restanten van een auto in een hoek trekt de aandacht. Een blik is genoeg om te leren dat restauratie een gepasseerd station is. „Mijn oude, trouwe Triumph TR6”, zegt hij spijtig. „Ik ben ermee in Marokko en Oekraïne geweest en hij liet me nooit, maar dan ook nooit in de steek.”

Maar in 2005 ging het mis tijdens de twaalfde editie van de Apedans Beaujolais Trophy die in Eenrum startte. De veertig deelnemers, onder wie Smits echtgenote Ilse Zijlstra in de geliefde TR6, vertrokken in een ijskoude regen richting de Beaujolais stad Beaune. Zijlstra en haar bijrijder raakten betrokken bij een kettingbotsing bij Paterswolde. „Gelukkig raakte niemand ernstig gewond, maar de auto is total loss. Hij is niet meer te repareren, maar ik kon ‘m niet wegdoen. Op den duur moet het toch gebeuren.”

Net als met de vier panden. „Ik verkoop ze nu tegelijk, maar afzonderlijk is natuurlijk ook goed. Maar het liefst heb ik dat er een ondernemer komt die hier verder mee gaat. Dat zou mooi zijn.”

En wat gaat Smit doen? „Oh, geen zorgen. Ik verveel me nooit.” Het volgende idee ligt alweer om de hoek te wachten totdat hij langs komt fietsen.