Melanie Laemers tijdens de try-out. Foto: Corné Sparidaens
Groningers zijn trots op hun provincie. Dat blijkt uit de vele duizenden foto’s die de afgelopen jaren zijn ingestuurd voor de Groninger Scheurkalender. Die viert dit jaar het tienjarig bestaan met een bijzonder project: het maken van een wereldrecordfilm.
Vanwege het tweede lustrum pakt de organisatie achter de Groninger Scheurkalender deze keer groter uit dan ooit. Er wordt gewerkt aan een 17 uur durende film, een zogeheten reel, samengesteld uit duizenden foto’s die Groningers en mensen met een band met de provincie de voorbije tien jaren hebben ingezonden.
Het is voor het eerst dat de Scheurkalender een eigen lange film met bijpassend geluid krijgt. Foto’s worden achter elkaar gemonteerd tot een doorlopende vertoning die op 11 oktober in Forum Groningen in première gaat. Als alles lukt, wordt het de langste reel ter wereld. De film wordt dan ook ingezonden voor het Guinness Book of Records.
„We brengen wat Groningers beweegt en raakt, dit keer niet alleen in beeld.We laten Groningen ook horen’’, zegt Melanie Laemers (53) van de organisatie. Ze vertelt dat een speciaal gecomponeerde soundscape het beeldmateriaal ondersteunt. „Dat is een doorlopend geluid van muziek en klanken; dit versterkt de sfeer van de film.’’
Groninger muzikanten, geluidskunstenaars en andere artiesten - die hiervoor inspiratie zochten in het landschap, de stad en de geluiden van de provincie - hebben de soundscape gemaakt.
Beeld en geluid komen samen. Foto: Corné Sparidaens
Hoe klinkt het landschap?
Laemers: „In deze jubileumeditie is het ook tijd voor geluid. Hoe klinkt het landschap? Daarom deden we een oproep aan muzikanten om mee te werken.’’
Afgelopen vrijdag was er een try‑out. De geluidsopnames vinden op 28 mei plaats in de muziekschool aan de Akkerstraat in Groningen. Deelnemers kregen vooraf een demoversie van de beelden, zodat ze eigen composities konden maken die aansluiten bij gezamenlijke live jamsessies. „Iedereen kent het beeld van Groningen’’, zegt Laemers. „Maar het geluid van Groningen is minstens zo herkenbaar.’’
Muzikanten proberen het geluid van Groningen te vangen. Foto: Corné Sparidaens
De muzikanten hebben dat geluid op uiteenlopende manieren weten te vangen: de wind over het Reitdiep, de stilte van de Wadden en de uitgestrekte polders, maar ook een zachte beat uit een studentenkamer of het rumoer van stadscafés. „Het resultaat is een klanklandschap dat de beelden niet alleen ondersteunt, maar ook verdiept. Het geluid versterkt de beelden, en andersom. Het is een soort bewegend fotoalbum met een muzikale laag die alles samenbindt.’’
De uitzonderlijke lengte van de film maakt het project uniek.
Het is een doorlopende ervaring waarin je kunt binnenlopen, weglopen, wegdromen en later weer kunt terugkeren. Heel mindful.
Een doorlopende voorstelling van 17 uur is uitzonderlijk, zeker in een tijd waarin de gemiddelde spanningsboog van een volwassene korter is dan ooit. Mensen zappen na enkele seconden alweer weg. „Maar juist daarom werkt dit concept’’, zegt Laemers. „Het is geen film die je van begin tot eind hoeft te kijken. Het is een doorlopende ervaring waarin je kunt binnenlopen, even kunt wegdromen en later weer kunt terugkeren. Heel mindful.’’
De film draait op 11 oktober dag en nacht in Forum Groningen en wordt afgewisseld met lezingen en ‘performances’. Ook zijn er dan drie forumdiscussies over de toekomst van Groningen. „De beelden wisselen elkaar voortdurend af, waardoor een film ontstaat die zonder pauzes doorloopt. De lengte onderstreept het ambitieuze, bijna meditatieve karakter van het project. Groningen in slow motion met de muziek, het geluid als emotionele onderlaag.'’
Voor de wereldrecordfilm zijn ongeveer tweeduizend foto’s geselecteerd. „Het vergt heel wat montagewerk’’, zegt Laemers. „Tel daar de uren muziek bij op en je komt op een behoorlijk intensieve klus’’, plaatst ze een understatement.
De organisatie heeft ook de tien Groninger burgemeesters gevraagd iets in te spreken. „We maken een bijzonder portret van de provincie. Het is een eerbetoon aan de Groninger, aan het Groninger landschap en aan de duizenden mensen die hun provincie de afgelopen jaren hebben vastgelegd.’’
Tijdsbeeld van Groningen
Het project is ook een tijdsbeeld van het leven in Groningen, zegt initiatiefnemer Hent Hamming uit Eelde. Hij begon tien jaar geleden met de Scheurkalender en ziet het project nu uitgroeien tot iets veel groters. Waren de kalenderbladen eerst gevuld met vooral foto’s, vanaf de editie 2026 staan op de achterkant gedichten, persoonelijke teksten en verhalen. En nu is er dus ook urenlang, bewegend beeld.
„De film geeft een unieke blik op Groningen. Wat beweegt Groningers, wat houdt ze bezig en waar zijn ze trots op? En dat hoeven geen grote dingen te zijn. Het kan iets alledaags zijn, een stilleven, een detail of portret. Het gaat om het verhaal dat een foto vertelt.’’ In tien jaar tijd zijn meer dan tienduizend foto’s, gedichten en tekeningen ingestuurd.
’„Ze komen overal vandaan. We zien Groningen door de ogen van Groningers, door Groningers die naar elders zijn vertrokken en door mensen die zich verwant voelen met Stad en provincie.’’
Hent Hamming, rechts, op gitaar. Foto: Corné Sparidaens
Hamming: „Eigenlijk is de Scheurkalender in die tien jaar uitgegroeid tot een visueel dagboek van Groningen. Die lijn wordt nu doorgetrokken in de film, in de reel: Groningen zoals het wordt beleefd, gevoeld en vastgelegd door de mensen zelf. Een monument voor en door de mensen zelf gemaakt.’’
Een overvolle kerk van Obergum bij de uitreiking van de scheurkalender. Foto: Archief DVHN
Je zou het bijna vergeten. Behalve aan de film wordt er ook nog werkt aan de volgendee editie van de Scheurkalender. Foto’s kunnen worden ingestuurd tot 1 juli via www.groningerscheurkalender.nl.
Scheurkalender
De Groninger Scheurkalender speelt bewust met de dubbele betekenis van scheur. Het idee voor de kalender ontstond al in 2014. Hamming wilde indertijd de negatieve scheuren van de aardbevingen ombuigen naar iets positiefs. Het werd tijd om de Groningers zelf eens te vragen wat hun provincie mooi en speciaal maakt, zo vond hij. „Elke dag biedt een nieuw oplaadpunt: een foto met een persoonlijk verhaal dat energie geeft, troost biedt of aan het denken zet. Zo ontstaat een dagelijkse andere kijk op Groningen, gevangen in woord en beeld.'’
Kon Minder
Kon minder is een typisch Groningse serie over Groningers en over Groningen. Laat je verwonderen en inspireren of steek wat op. Want: is dit Gronings? Inderdaad. Dit is Gronings. Kon minder.
