Vos trotseert Waddenzee en elektrisch hek om broedeiland in de Eems te bereiken. Roofdier vreet 180 nesten leeg

Het broedeiland Stern in de Waddenzee is in de winter van 2017 naar 2018 gemaakt om vogels rust te gunnen van mens en roofdier. Maar – zoals we het wad kennen – twee keer per dag vertrekt het water. En dus kunnen vossen over de zeebodem trippelen en daar kuikens en eieren opvreten van broedende vogels.

De provincie heeft daarom een vergunning afgegeven om de vos plaatselijk te schieten. Hij mag geschoten worden in een ruime cirkel om het eiland: vanaf Spijk en Oudeschip. Het is niet de eerste keer dat daar een vergunning voor komt. In de periode van maart 2022 en december 2023 werden daar langs de zeedijk 45 vossen doodgeschoten om het eiland te beschermen. In 2024 nog eens 15.

Sinds december was vergunning voor afschot volgens de provincie ‘om juridisch technische’ redenen gestopt. Sinds december 2024 is er niet meer op de vos gejaagd rond Stern. Vorige maand is een nieuwe vergunning afgegeven.

Dat was hard nodig, laat een medewerker van de provincie weten. ‘Sinds april hebben vossen regelmatig eiland Stern bezocht en een aantal nesten en oudervogels opgegeten. Natuurmonumenten doet samen met de jager haar uiterste best om de vos ook uit de kolonie weg te houden.’

Natuurmonumenten is de beheerder van het eiland. Zij hebben in het verleden al vaker de aanvraag gedaan voor afschot van de vos. Hier broedt de grootste kolonie visdieven van de Waddenzee en ook voor de noordse stern is dit eiland onmisbaar. In een natuurlijk systeem, waar de vogels gemakkelijk zouden kunnen uitwijken, zou afschot niet nodig zijn. Maar veel uitwijkplekken hebben de trekvogels niet.

Het vogeleiland is een compensatiemaatregel voor het verlies van broedgelegenheid na de komst van de nieuwe windturbines en hoogspanningslijnen in en rond de Eemshaven.

In 2024 werden er in totaal 17 soorten broedvogels vastgesteld, waarvan vijf soorten van de Rode Lijst (bontbekplevier, grote stern, noordse stern, visdief en gele kwikstaart). Naast deze soorten gaat het ook slecht met de eider, scholekster, kokmeeuw, tureluur, kluut en zilvermeeuw, die op dit eiland broeden.

In recente jaren kwamen meerdere vossen op het eiland dat zo groot is als drie voetbalvelden. In 2021 doodde de vos een boel sternkuikens. Het dier werd afgeschoten.

Vervolgens legde Natuurmonumenten rondom het eiland een elektrisch raster aan om vossen weg te houden van eieren en kuikens. Dat werkte tijdelijk, want in 2022 werden er geen vossensporen binnen de omheining aangetroffen. Een vos wist weliswaar meerdere keren de rand van het eiland te bereiken, maar doodde geen sternkuikens. Ook in 2023 bleef Reinaert weg.

Vorig jaar – het elektrische hekwerk ten spijt – was het weer raak. Tussen 10 en 20 april werd de vos gefilmd door een wildcamera en op 27 april bleken 180 nesten door het roofdier te zijn leeggevreten.

En ook dit jaar stortte de vos zich op een feestmaal van ei en dons. Daarom heeft de provincie opnieuw een ontheffing gegeven voor de jacht op de vos. Het dier wordt niet alleen geschoten, maar ook in kooien gevangen.

Natuurmonumenten wilde voor dit verhaal niet reageren. ‘Natuurmonumenten schiet vos’ is allesbehalve het gedroomde bericht van de natuurorganisatie. Beheer van vossen ligt gevoelig bij de achterban.