Ruben Schutten bij een van de 'gaten' in de tunnel van de nieuwe Zuidelijke Ringweg van Groningen. De wanden zijn bij wijze van geluidwering bekleed met houtvezelplaten. Foto: Jaspar Moulijn
Terwijl het verkeer op allerlei plekken in Groningen last heeft van de bouw van de nieuwe ringweg, merken weggebruikers weinig van de werkzaamheden in de Verdiepte Ligging. Wat gebeurt daar nu allemaal?
Relatieve rust. Zo zou je de situatie in de verkeerstunnel tussen Julianaplein en Europaplein, daar waar het verkeer in september volgend jaar in 2x 4 rijstroken onder het Zuiderplantsoen door rijdt, wel kunnen omschrijven, zegt projectcoördinator Ruben Schutten.
De tunnel ziet er op het oog al aardig tunnelachtig uit, maar er moet nog veel techniek (en asfalt) in, op en aan. Foto: Jaspar Moulijn
Hij werkt al ruim zes jaar voor ringwegbouwer Combinatie Herepoort. ,,Ik ben begonnen met de bouw van de Helperzoomtunnel en de aanleg van de Esparantotunnel onder het spoor, en daarna ben ik naar de Verdiepte Ligging (VDL) gegaan’’, zegt Schutten.
80 man
De ‘tunnelbak’ is inmiddels voorzien van de eerste 2 lagen asfalt (er komen nog twee deklagen asfalt bij) en lijkt zo goed als af. De enorme hoeveelheid betonwerk is ook bijna klaar, maar er werken dagelijks nog steeds zo’n 80 mensen aan de tunnel, die officieel geen tunnel heet omdat de overkappingen korter dan 250 meter zijn.
Rond de 'gaten' in de verdiepte ligging, bij het Zuiderplantsoen, komt een geluidswering van zwarte houtvezelplaten. Foto: Jaspar Moulijn
,,Aan de noordkant van de in- en uitrit moet de tunnel nog worden uitgebouwd: de vloeren worden verbreed en daarop moeten we nog betonwanden maken. Daar kunnen we nu nog niet bij omdat het verkeer daar op de bypass rijdt, de tijdelijke ringweg’’, aldus Schutten.
.
“We zijn momenteel al bezig voorbereidingen van die wanden. We maken nu alvast dunne wandelementen klaar die we gaan gebruiken als schil waartegen we de constructieve wanden gaan maken in 2024. We gaan ze ook alvast bekleden met de kenmerkende steenstrips. Zodra de weg eind april 2024 dicht gaat, verwijderen we meteen de bypass langs de ventweg van de Europaweg, verbreden we de bouwkuip en storten we het laatste deel van de vloeren aan de noordzijde.
De vooraf gemaakte wandelementen zet Herepoort vervolgens kant-en-klaar op hun plek. ,,Zodat we daarachter de constructieve wanden kunnen maken, en we de ruimte in de Verdiepte Ligging meteen beschikbaar hebben voor de andere werkzaamheden. In dit geval doen we de afbouw dus eerder dan de ruwbouw. Andersom is gebruikelijk, inderdaad. Maar daar is dan geen tijd voor.’’
Afrit Hereweg
Bij de uitrit van de Verdiepte ligging richting het Europaplein is de bouwkuip al breed genoeg om het groene talud aan te brengen. Bij de ingang (tussen Papiermolen en Hereweg) is die ruimte er nog niet.
Achter de 'balkons' boven de weg worden betonstrips geplakt en versieringen aangebracht. De middenberm, in de tunnel zonder groene versiering, staat er al. De damwand rechts staat te dicht op de weg om een talud te kunnen maken en moet naar achteren. Daarvoor gaat de afrit naar de Hereweg vanaf 6 november definitief dicht. Foto: Jaspar Moulijn
Schutten: ,,Op de plek waar het groene talud moet komen, ligt de afrit Centrum/Helpman. Die gaat op 6 november definitief dicht. Vervolgens gaan wij op de rechter rijstrook van de afrit een nieuwe damwand intrillen. De huidige damwand branden we af, we ontgraven de grond, maken betonvloeren, leggen nieuwe kabels en leidingen aan en tenslotte maken we het groene talud. Als we die werkzaamheden nu niet doen, had de weg na de openstelling weer dicht gemoeten om de zuidzijde af te maken.’’
Bij het Europaplein ligt is de weg een brede betonbaan gemaakt waar een groen talud op komt. De afrit naar de Hereweg ruimt voor een soortgelijk talud op 6 november het veld. Foto: Jaspar Moulijn
In de Verdiepte Ligging is Herepoort op alle fronten tegelijk bezig met de voorbereidingen voor de lange stremming tussen Julianaplein en Europaplein (dicht van eind april tot begin september 2024). ,,Het bedieningsgebouw en kabelkanaal komen steeds voller te staan met de verkeersdetectie-, beveiligings- en bedieningssystemen’’, zegt Schutten.
Techniek
,,In combinatie met verkeerslussen in het asfalt, camera’s en andere sensoren zorgt de techniek straks voor een veilige afwikkeling van het verkeer en wordt er automatisch of door de verkeerscentrale van Rijkswaterstaat ingegrepen als dat nodig is. Dat gaat om een hoop verschillende systemen die apart worden gebouwd en aangebracht.’’
Op andere locaties zijn de losse systemen inmiddels al getest, zegt hij. ,,Onze onderaannemer Swarco is de komende periode nog druk bezig met het inbouwen van die systemen in de Verdiepte Ligging. Daarna worden de systemen apart getest en dan nog een keer in samenhang. Maandenlang en telkens weer, zodat we zeker weten dat alles goed functioneert en iedereen bij de Verkeerscentrale weet hoe de systemen van de ringweg werken. Dat is heel veel werk en kost heel veel tijd, maar daar zie je nu verder niet veel van.’’
Vluchtdeur tussen de ene tunnelbuis en de andere. Foto: Jaspar Moulijn
Dat is anders met wat er nu nog in en om de tunnel gebeurt. Onder de westelijke ingang staat een steiger om de steenstrips aan te brengen, op een andere plek worden betonnen lateien en dekstenen aangebracht, de ‘architectonische accenten’. De eerste vluchtdeuren met pictogrammen zijn aangebracht en langs de wanden komen betonnen barriers (voertuigkeringen). Begin volgend jaar volgen de eerste blusleidingen.’’ Ook een deel van de (led)verlichting hangt er al.
Een groot deel van de verlichting, led-lampen die het daglicht volgen in de lichtopbrengst, hangt al in de tunnel. Foto: Jaspar Moulijn
Langs het Oude Winschoterdiep worden schanskorven met stenen aangebracht bij wijze van beschoeiing. Daar stroomt binnenkort water boven de tunnel voor de waterdoorstroming van de grachten. Bevaarbaar wordt het eeuwenoude kanaal volgens Schutten niet meer vanwege de hele lage brug en daarnaast de beperkte waterdiepte, behalve misschien voor kanoërs.
Bij de H.L. Wichersstraat en Verlengde Meeuwerderweg wordt gewerkt aan de inrichting van die straten. Ze blijven voorlopig nog werkterrein Herepoort alle ruimte nog heeft.
Geluidwering
Meer dan 11.000 antraciete houtvezelplaten moeten ervoor zorgen dat het verkeersgeluid vanuit de openingen bij het Zuiderplantsoen straks niet in alle hevigheid over de stad uitwaait. Het grootste deel van de geluidswerende platen zit al op de wanden tussen de ‘deksels’ en een klein stukje in de tunnelbuizen. Aan de onderkant van de wand zitten de platen met meer ankers vast dan bovenop. ,,Vanwege de luchtdrukverschillen door het langsrazende verkeer.’’