Van intelligente lockdown, de elleboog, het testen en het dragen van mondkapjes. Een jaar corona in het Noorden – een terugblik

De berichten over het nieuwe coronavirus – officieel SARS-CoV-2 – worden begin 2020 steeds onrustbarender. Maar op vrijdag 13 maart slaat de paniek pas echt toe in Nederland. De bevolking begint pasta en wc-papier te hamsteren. De eerste coronapatiënten liggen dan al aan de beademing in de ziekenhuizen in Noord-Nederland. Twee dagen later begint de ‘intelligente lockdown’ en valt ook de eerste coronadode in het Noorden te betreuren. Een hectisch jaar volgt. Voor de hele samenleving, maar vooral ook voor de noordelijke zorgsector.

volgde de coronacrisis op de voet, voerde gesprekken met artsen, verpleegkundigen, patiënten, bestuurders en wetenschappers. Met een beroep op de Wet op de Openbaarheid van Bestuur (wob) vroeg de krant voorheen vertrouwelijke stukken op van de top van de regionale ‘coronabestrijding’: het Acute Zorg Netwerk Noord Nederland en het Strategisch Kernteam van ziekenhuizen, GGD’s en andere zorgorganisaties en de Veiligheidsregio’s Groningen en Drenthe.

Helemaal aan het begin van de eerste golf was de druk op de ziekenhuizen het hoogst: al snel liep het aantal coronapatiënten in de honderden. Maar tijdens de tweede golf vanaf de zomer zijn er alles bij elkaar toch veel meer covidpatiënten uit de drie noordelijke provincies in de ziekenhuizen beland en overleden.

 

Aan het begin van de eerste golf lagen er maximaal 183 patiënten uit het Noorden in de ziekenhuizen. Dat maximale aantal is vervolgens tijdens de tweede golf ook bereikt in januari van dit jaar. En begin maart waren er nog steeds bijna evenveel patiënten opgenomen. Het aantal ziekenhuispatiënten met corona begint nu iets te dalen, maar misschien is dat slechts een schommeling. Na een jaar corona is de pandemie in Noord-Nederland voor de noordelijke gezondheidszorg nog steeds op zijn hoogtepunt.

Terugkijkend op het coronajaar valt op dat de zorg in het Noorden de maximale beddencapaciteit nooit echt heeft bereikt, al kwam dat in het begin wel dichtbij. Het noodgedwongen afbouwen van de reguliere zorg heeft voor veel zorgen en ellende gezorgd onder patiënten. Het was ook een ongekend zwaar jaar voor de verpleegkundigen, verzorgenden, artsen, schoonmakers en ander personeel op de corona-afdelingen.

 

In het begin van de crisis werden de ziekenhuizen in Noord-Nederland overvallen en moesten ze op stel en sprong ic-bedden vrijmaken en corona-afdelingen optuigen. Toch was de zaak al snel redelijk onder controle, bleek het aantal coronapatiënten uit de eigen regio mee te vallen en kon het Noord en honderden patiënten uit andere delen van het land opvangen.

Terwijl er in de eerste golf nog sprake was van een redelijk ‘coronavrij’ Noorden, werd onze regio tijdens de tweede golf wel volop geraakt. Die tweede golf bleek minder heftig maar duurde vele malen langer.

Het aantal sterfgevallen viel in de eerste golf in het Noorden nog mee, maar na een maand in de tweede golf waren er al twee keer zoveel sterfgevallen door corona als in de eerste golf, en vervolgens bleef het maar doorgaan. Ook tijdens de tweede golf ving het Noorden honderden patiënten uit de rest van Nederland op. Maar deze keer belandden er ook veel meer patiënten uit de eigen regio in het ziekenhuis.

 

Zo is de situatie op dit moment nog steeds: het is druk en zwaar in de ziekenhuizen maar personeel is goed voorbereid, er zijn genoeg mondkapjes en andere beschermingsmiddelen en de zorg voldoet aan de kwaliteitseisen. Het ‘zwarte scenario’, waarbij er pijnlijke keuzes zouden moeten worden gemaakt, is niet aan de orde geweest. Het is nu spannend of dat de komende tijd ook zo blijft en er niet alsnog een nieuwe piek aankomt, en of de meeste mensen op tijd gevaccineerd zijn.