Uitvinding waarmee UMCG meer donorlevers geschikt maakt voor transplantatie gaat wereld over. ‘Dit gaat internationaal vliegen’

Het UMCG werkt al tien jaar met de Organ Preservation & Resuscitation-unit. In deze ruimte worden levers, nieren en longen behandeld met een zuurstofrijke vloeistof, waardoor ze geschikter zijn om getransplanteerd te worden. De donororganen kunnen op deze manier langer bewaard worden. Ook worden ze in de machine getest om te zien of ze werken, zodat de kans op een succesvolle transplantatie extra groot is.

Voor levers is het preserveren en testen het meest ingewikkeld. In de manier waarop het UMCG dit doet, loopt het centrum landelijk en ook wereldwijd voorop. Het Groningse protocol is ontwikkeld door chirurg Vincent de Meijer (hoofd van het UMCG Transplantatiecentrum), zijn inmiddels in het Erasmus MC werkende voorganger Robert Porte en chirurg in opleiding Otto van Leeuwen.

Het Erasmus MC in Rotterdam en het LUMC in Leiden werken inmiddels op dezelfde manier. Het levert heel veel op, zegt De Meijer. ,,In Nederland hebben we vorig jaar 253 levertransplantaties gedaan, een record. In Groningen eindigden we met 95 en ook dat was meer dan ooit. We kunnen nu veel beter gebruik maken van de beschikbare donorlevers. Bijna 70 procent van onze transplantaties zijn gedaan met levers die we eerst ‘op de pomp’ hebben gehad. En vrijwel allemaal vinden deze transplantaties overdag plaats en zijn ze planbaar geworden, ook als gevolg van onze perfusietechniek.”

Meer geschikte levers zijn noodzakelijk, omdat onder andere door vervetting van de lever door leefstijl en vergrijzing de groep patiënten met een ernstige leveraandoening groeit. Het is volgens De Meijer dan ook geen wonder dat er internationaal veel interesse is in de Groningse werkwijze. De afgelopen jaren kreeg hij tal van collega’s uit vele buitenlanden op bezoek die wilden leren van de manier van werken. In verschillende centra in het buitenland wordt er inmiddels ook mee gewerkt.

Dit zal alleen maar verder toenemen, voorspelt De Meijer, nu het artikel waarin hij met Porte, Van Leeuwen en andere collega’s hun protocol beschrijven deze week is gepubliceerd in het vooraanstaande wetenschappelijk tijdschrift Nature Protocols, inclusief een uitgebreide video. ,,Hier was het wachten op. Nu gaat het ook internationaal vliegen”, zegt De Meijer.

Op den duur zullen internationaal veel meer centra de techniek gaan gebruiken, met grotere aantallen levertransplantaties tot gevolg, verwacht de chirurg. Maar dat gaat niet van de ene op de andere dag. ,,‘Don’t run too fast’ zeggen we tegen alle centra, doe het stap voor stap”, zegt Meijer. ,,We adviseren ze altijd om eerst ervaring op te doen met koude perfusie, waarbij de levers gekoeld bewaard worden en doorspoeld worden met perfusievloeistof. Dat is wel een voorwaarde voordat ze de warme perfusie kunnen doen.”