Ruslandexpert Hans van Koningsbrugge Foto: Corné Sparidaens
Hans van Koningsbrugge, hoogleraar Russische Geschiedenis en Politiek aan de Rijksuniversiteit Groningen, geeft elke zaterdag zijn commentaar op de oorlog in Oekraïne. Vandaag aflevering 160.
„Rusland heeft het defensiebudget voor volgend jaar met 30 procent verhoogd naar omgerekend 131 miljard euro. Dat is een gigantische stijging, maar nog altijd een fractie van de ongeveer 773 miljard dollar die Amerika in 2025 wil uitgeven aan defensie en veiligheid.
Vorig jaar steeg de Russische defensiebegroting ook al met een enorm percentage. Als reden werd toen de speciale militaire operatie opgevoerd, die volgens het Kremlin nog maar kort zou duren. Die mythe is inmiddels doorbroken. Het ligt in de lijn der verwachtingen dat het budget volgend jaar opnieuw wordt verhoogd als de oorlog voortduurt.
‘Een aanslag op de toekomst van het land’
Het frappante is dat de uitgaven aan defensie inmiddels tien keer hoger zijn dan die aan onderwijs en medische zorg samen. Een student van me zei vandaag: dit doet me denken aan de laatste jaren van de Sovjet-Unie, die het militair-industrieel complex op een gegeven moment niet meer overeind kon houden en bij gebrek aan geld implodeerde.
De exorbitante defensie-uitgaven zijn niets minder dan een aanslag op de toekomst van het land. De samenleving heeft niets aan tanks, straaljagers en kanonnen.
Inmiddels zijn 62 miljoen van de ruim 140 miljoen Russen afhankelijk van de staat of staats gerelateerde bedrijven. De private sector wordt steeds kleiner. De medewerkers van de defensie-industrie en militairen in het leger beleven gouden tijden. Die verdienen veel geld. Anderen zijn de pineut.
‘De Russische economie was altijd al eenzijdig’
Dat er dit jaar een economische groei van 3 procent wordt verwacht, is toe te schrijven aan een loon-prijsspiraal. De lonen gaan omhoog, maar de prijzen in de winkels ook. Oorzaak is de inflatie, die momenteel zo’n 15 procent bedraagt. Die wordt alleen gecompenseerd voor mensen die direct of indirect voor de staat werken. Dat zorgt voor een enorme tweedeling in de samenleving.
De rente is torenhoog. Dat leidt onder meer tot een hypotheekrente die hoger is dan 20 procent. Ook bedrijven moeten tegen dat percentage geld lenen. Op den duur is dat onhoudbaar.
Ik ben vrij somber over de Russische economie. Die was altijd al eenzijdig, maar nu helemaal. De Russische economie staat aan de rand van de afgrond. Dat verkondigt zelfs de Russische Centrale Bank.”
