Pieterpad bestaat 40 jaar, maar ziet er al lang niet meer zo uit als in het begin. 'Bij de Paddepoelsterbrug moesten we de route veranderen. Een blamage'
Al veertig jaar loopt dwars door Groningen en Drenthe (en dan naar beneden door Nederland) het Pieterpad. Ondanks de leeftijd is het pad zeker niet statisch. Dankzij verdwenen bruggen, nieuwe paden, mooiere routes en praktische overwegingen onderging het pad door de jaren heen veel veranderingen. Dit zijn een paar van de belangrijkste aanpassingen in het Noorden.
Een speciaal wandelpad, dat twee jaar later werd geasfalteerd
„In Groningen zijn bijna geen onverharde paden”, zegt Maarten Goorhuis. Hij is directeur van Stichting Pieterpad en zoon van één van de bedenkers: Toos Goorhuis. Zij was samen met Bertje Jens grondlegger van de route. Dat er zo weinig onverharde paden zijn is jammer, zegt hij, want daardoor voldoen de routes eigenlijk niet aan de eisen van het Pieterpad.
„Wij hebben een voorkeur voor onverharde paden die exclusief bedoeld zijn om over te wandelen. Wandelen over fietspaden is niet ideaal, omdat wandelaars en fietsers elkaar in de weg zitten.” De route liep tussen Winsum en Garnwerd over de weg, waar ook auto’s reden. Dat werd steeds ‘drukker en onaangenamer’.
Na tijden van overleg met de gemeente legde deze een pad aan door de weilanden. „Twee jaar later werd daar een fietspad van gemaakt. Ik snap dat fietspaden ook belangrijk zijn, maar fietsers en wandelaars zijn gewoon geen vrienden”, zegt Goorhuis.
(Tekst gaat verder na het kaartje)
De route tussen Winsum en Garnwerd.
Is het niet onrealistisch om alleen over onverharde paden te willen wandelen die exclusief voor voetvolk bedoeld zijn? „Nee, waarom? Die liggen door het hele land, waarom zou dat niet in Groningen kunnen.”
De Paddepoelsterbrugsaga is een grote blamage
In 2018 werd de Paddepoelsterbrug, waar de route overheen liep, kapot gevaren. Sindsdien is er op die plek geen manier meer om het Van Starkenborghkanaal over te steken. De organisatie van het Pieterpad moest noodgedwongen op zoek naar een alternatieve route. Die loopt nu langs smalle, verharde fietspaden die te druk zijn om aangenaam overheen te wandelen, aldus Goorhuis.
Al jaren wordt er gesteggeld tussen bewoners, belangenorganisaties, gemeente, Rijkswaterstaat en de provincie over een oplossing voor de verdwenen brug. Die lijkt er nog lang niet te zijn.
Uiteraard zou de Stichting graag zien dat er een nieuwe brug komt op de oude plek, en daar pleit ze vaak voor. „Het is een blamage dat het zo lang moet duren. Maar wij hebben geen invloed of doorzettingskracht. We kunnen alleen maar roepen dat het idioot is.”
Bij de Paddepoelsterburg werd de route noodgedwongen veranderd.
Bij Zuidlaren werd de route omgelegd vanwege de voorzieningen
„Het uitgangspunt van het Pieterpad is dat elke etappe zonder al te veel moeite te lopen is voor mensen met een fatsoenlijke conditie. En elke etappe eindigt en begint op een plek waar voorzieningen en ov-verbindingen zijn”, zegt Goorhuis. „Bij Zuidlaren was dat niet het geval. De route kwam niet echt door Zuidlaren en dat vonden we jammer.”
Een paar jaar geleden werd dat aangepast. „Zo’n verandering doen we echt voor de wandelaar, zodat hij of zij langs voorzieningen komt.” Het is natuurlijk fijn voor een dorp dat er daardoor meer mensen komen en dus wellicht geld uitgeven, maar dat is voor Goorhuis geen motivatie, zegt hij.
(Tekst gaat verder na het kaartje)
Bij Zuidlaren werd de route omgelegd vanwege de voorzieningen.
Balloërveld: van militair oefenterrein naar wandelgebied
Tot 2006 werd het Balloërveld gebruikt als militair oefenterrein door defensie. Geen ideale plek om overheen te wandelen. Toen defensie zich daar terugtrok, kon het Pieterpad haar route naar het natuurgebied verplaatsen. „Het loopt veel mooier over het veld dan erlangs.”
(Tekst gaat verder na het kaartje)
De route naar het Balloërveld.
Op de vraag wat zijn favoriete etappe is in het Noorden, kan Goorhuis geen antwoord geven. „Het hangt er vanaf op welk moment in het jaar je ergens wandelt. Als de heide op het Balloërveld bloeit, wil je daar zijn. In het voorjaar is het Hogeland het mooist.”
De etappe rond Rolde is ‘een pareltje’ geworden
Rond Rolde en Anderen is vrij veel veranderd door de jaren heen. Het eerste deel van de etappe is al heel snel na de geboorte van het Pieterpad aangepast. Dat loopt nu over het tracé van een voormalige spoorweg.
„Het Andersche Diep was ooit een doorwaadbare plaats, die gebruikt werd door reizigers, onder andere met paard en wagen. Die verdween, maar een paar jaar geleden heeft de boer die daar actief is samen met Staatsbosbeheer een nieuw loopbruggetje gemaakt en een pad door weilanden aangelegd zodat we weer over kunnen steken. Nu vind je hier precies de dingen die we zoeken op het Pieterpad. Onverharde paden, een afwisselende omgeving en het is bijzonder dat je daar gebruikmaakt van een eeuwenoude route. Dit is echt een pareltje.”
(Tekst gaat verder na het kaartje)
De etappe rond Rolde.
In de stad wil je niet lang door een nieuwbouwwijk
De route is zo’n 500 kilometer lang, elk jaar bewandelen tot veertigduizend mensen hem en ongeveer veertig vrijwilligers zijn actief voor de stichting. Veel van die betrokkenen, en ook mensen die langs de route wonen, sturen regelmatig tips hoe de route beter zou kunnen of als iets niet klopt. Zo vond Goorhuis in Coevorden bijvoorbeeld een klein, onverhard paadje langs de N34 die de route een stuk mooier maakte. „Het oorspronkelijke traject was niet het mooist denkbare. Je wil niet heel lang door nieuwbouwwijken lopen.”
(Tekst gaat verder na het kaartje)
De route in Coevorden.
Iets soortgelijks gebeurde ook in de stad Groningen. „Je liep eerst langs de Grote Markt, nu langs het Noorderplantsoen en de Diepenring. Meestal voeren we wijzigingen door omdat ze de route domweg veel mooier maken. Elke wandelaar is op zoek naar de aantrekkelijkste tocht, wil de mooiste natuur zien. En natuurlijk zouden we nooit enorme omzwervingen maken, je wilt ook gericht lopen. Dat zijn keuzes die we elke keer weer moeten maken.”
(Tekst gaat verder na het kaartje)
In Groningen gaat de route over smalle, verharde fietspaden.
