(v.l.n.r.) André Dik, Sandra Alberts, Els Kardol en Wesley Pechler. Foto's: Corné Sparidaens
Van redelijk onschuldige beledigingen zoals ‘naïef’ en ‘dom’ tot uitspraken als ‘kankermislukkeling van de samenleving’ en ‘heks’: ongeveer een kwart van de gemeentepolitici in het Noorden heeft weleens zo’n soort bericht ontvangen.
Komt het door de opkomst van sociale media, speelde corona een rol of hoort het nou eenmaal in het huidige politieke landschap? Waarschijnlijk een beetje van alles, maar zorgelijk is het zeker, zeggen de raadsleden Wesley Pechler van de Partij voor de Dieren (PvdD) in Groningen, André Dik van Stadspartij PLOP in Assen, Sandra Alberts van de VVD in Assen en Els Kardol van D66 in Tynaarlo.
Tweehonderd negatieve reacties op één tweet
Wesley Pechler (30) is actief twitteraar, maakt deel uit van de lhbti+-gemeenschap én zit voor de PvdD in de gemeenteraad van Groningen. Niet de meest gunstigst combinatie, zo blijkt uit de stortvloed van reacties die hij op sommige tweets ontvangt. „Als ik een foto van mijn hond plaats, krijg ik echt geen haat, maar bepaalde berichten bereiken wel een groter publiek. Als ik een regenboogvlag post, krijg ik soms tweehonderd negatieve reacties van mensen die mij niet volgen.”
Wat dat dan voor berichten zijn? Ene Bert schreef: ‘Wat ben jij een kankermislukkeling van de samenleving, verbranden die vlag met jou erin opgerold! Gr. Bert’.
„Ik vind het wel grappig dat hij er heel beleefd gr. Bert onder zet”, zegt Pechler. „Maar na zo’n post kan ik makkelijk een hele dag met de reacties bezig zijn. Ik wil ze liever niet lezen, maar ik wil ook weten of er niet iets tussen zit wat echt bedreigend is tegen mij als persoon.”
Wesley Pechler van de Partij voor de Dieren in de raad van Groningen. Foto: Corné Sparidaens
Dat is tot nu toe nog niet gebeurd. „Maar als dat wel zo zou zijn, stap ik naar de politie. Ik ken genoeg raadsleden van wie een bedreiger veroordeeld is.”
„Ik vind het waardevol om open te zijn op Twitter en over de persoon achter het gemeenteraadslid, omdat ik dan dichter bij inwoners kom te staan. Maar het zorgt er wel voor dat ik meer haat en bagger aantrek. Als je niet op sociale media zit, gaan de meeste trollen echt niet googelen naar je mailadres.” Pechler zegt mensen op Twitter makkelijk te blokkeren. „Twitter is van mij persoonlijk dus als je alleen komt om te schelden, blokkeer ik je.”
‘Mensen vallen mij aan omdat ik jong en vrouw ben’
Sandra Alberts (26) van de VVD in Assen is naar eigen zeggen ook ‘redelijk’ actief op Twitter. Het aantal haatreacties dat zij krijgt, valt tot nu toe nog mee, ze schat het in op ongeveer vijf. Ze zit iets meer dan een jaar in de politiek en houdt er rekening mee dat het erger wordt naarmate ze dat werk langer doet en bekender wordt.
„Mensen vallen mij erop aan dat ik jong en vrouw ben”, zegt ze. „We dienden eens een motie in over straatintimidatie. Daar kreeg ik reacties op over dat ik dom en naïef ben en dat ik het echte probleem niet durf te benoemen. Die hadden een racistische ondertoon, alsof de problemen rond straatintimidatie alleen door asielzoekers komen.”
Sandra Alberts van de VVD in Assen. Foto: Corné Sparidaens
Alberts: „Naar aanleiding van die motie stond er een foto in de krant van mij en een vrouwelijke collega. Iemand had daaronder gezegd dat we domme kippetjes waren. Zoiets zouden ze niet snel tegen een man zeggen.”
‘Ik ben me nooit eerder zo bewust geweest van mijn vrouw-zijn’
Els Kardol (62) van D66 in Tynaarlo beaamt dat. Zij werd de afgelopen jaren vaak vergeleken met Sigrid Kaag en werd net als haar uitgescholden voor heks. Ook noemden mensen haar ‘Kaag van Tynaarlo’ en dat was volgens haar niet bedoeld als compliment. „Dit komt doordat bepaalde mannen niet kunnen omgaan met vrouwen met macht en ambitie”, zegt ze.
„Het is sinds corona erger geworden”, vervolgt Kardol. „Ik zit zes jaar in de politiek en ben me nog nooit zo bewust geweest van mijn vrouw-zijn als nu. Er wordt continu aan gerefereerd, ik word ‘Elsje’ genoemd en er worden mij stereotypisch vrouwelijke eigenschappen zoals dom en emotioneel toegedicht.”
Els Kardol van D66 in Tynaarlo. Foto: Corné Sparidaens
„Ik weet niet wat het is”, zegt Alberts. „Maar er zijn gewoon veel mannen die onbewust vinden dat je als vrouw niet in de politiek thuishoort of in elk geval geen mening hoort te hebben. Een vrouw met macht triggert iets bij hen.”
Els Kardol heeft vorig jaar haar accounts op Twitter en Facebook verwijderd. „Ik had geen zin meer in al dat gedoe. Mensen die reageren op posts, halen er allemaal dingen bij die er niks mee te maken hebben. Veel mensen beginnen bijvoorbeeld over wat de landelijke D66 verkeerd heeft gedaan. Een inhoudelijke discussie zit er niet in. Toen ik nog wel op sociale media zat, ging ik al snel aan zelfcensuur doen. Ik plaatste bepaalde berichten niet omdat ik er niks mee op schoot.”
Sociale media zijn een mooie manier om makkelijk met inwoners in contact te komen, het is jammer dat dat nu niet meer kan, zegt Kardol. „Maar dat heb ik liever dan dat ik telkens al die shit over me heen krijg.”
22 jaar geleden al stortvloed aan mails
„Bedreigingen en haatreacties zijn nu schering en inslag en het krijgt ook steeds meer aandacht”, zegt Andre Dik (56) van Stadspartij PLOP in Assen. Hij maakte het zo’n 22 jaar geleden al mee.
„De gemeenteraad had plannen om een monument voor de Armeense genocide in Assen te zetten”, zegt hij. „Dat leidde tot heel veel reacties vanuit de Turkse gemeenschap. Vier maanden lang kreeg ik elke dag zo’n drie- tot vierhonderd mailtjes van boze mensen, soms uit extremistische hoek. Dat gold voor de hele raad. We waren net begonnen met digitaliseren van communicatie, dus dat maakte het extra overweldigend. Zoiets hadden we nog nooit meegemaakt en sindsdien ook niet weer. Het heeft heel veel indruk gemaakt.”
Hij weet hoe pijnlijk de haatreacties zijn die veel politici tegenwoordig ontvangen. „Je ziet het zoveel op sociale media de laatste jaren, dan denk ik: denk nou even twee keer na, je doet mensen echt pijn.”
André Dik van Stadspartij PLOP in Assen. Foto: Corné Sparidaens