Thuiswerken in tijden van corona? Plaats dan even een paar rookmelders, want een brand ontwikkelt zich razendsnel. 'Die eerste paar minuten maken het verschil'

We werken meer en langer thuis. Een plek waar vaak ook andere gezinsleden leren, computeren, tv-kijken, koken en slapen. Geregeld zijn 24/7 mensen aanwezig op soms een paar vierkante meters. Overal staan en liggen apparaten; computers, laptops, telefoons en tablets die opgeladen moeten worden met soms stekkerdoos op stekkerdoos.

Bovendien, de dagen zijn kort. Uit gezelligheid worden kaarsjes aangestoken en branden de hele dag lampjes. De kerstboom staat al tijden in de kamer. We zitten op elkaars lip. Sommige huisdieren worden dol van al die mensen die de hele dag om ze heen zijn. ,,En als je niet uitkijkt, kan er zo iets gebeuren. Het is een cliché, maar een ongeluk zit echt in een klein hoekje’’, stelt Van Ederen.

Dit najaar startte de campagne ‘Rookmelders redden levens!’. De actie, opgezet met de Nederlandse Brandwonden Stichting en Brandweer Nederland, loopt twee jaar. ,,We willen het belang van de rookmelder onder de aandacht te brengen. Alleen al in Groningen zijn er jaarlijks zeker 140 woningbranden, in Drenthe zeker 100. Driekwart van de huishoudens mag dan rookmelders hebben hangen, het kan altijd beter. Hoeveel mensen hebben ze niet thuis liggen, onuitgepakt in een kast’’, betoogt Van Ederen. ,,Het plaatsen van rookmelders kan cruciaal zijn om erger te voorkomen.’’

Teun en Michelle Buursema uit Marum weten er alles van. Twee jaar geleden was er brand in hun woning. ,,Dankzij rookmelders zijn we er nog’’, zegt Buursema. ,,We werden wakker van het gepiep van twee rookmelders. In een mum van tijd had het trapgat zich volledig gevuld met rook. Waren we niet wakker geworden van het gepiep, dan hadden we het niet overleefd.’’

Buursema vertelt wat er destijds gebeurde. ,,Ik had de telefoon van de lader gehaald en de tablet aangekoppeld. Die lag op de hoek van de bank. Daarna ging ik naar boven om te slapen. Michelle sliep al.’’

Als ze wakker worden van het gepiep en rookflarden zien, weten ze: het is mis. Buursema gaat naar beneden, naar de woonkamer om poolshoogte te nemen. Michelle wekt de twee dochters van toen 5 en 10 jaar. Ze pakt beneden alle jassen van de kapstok, wikkelt die buiten op de oprit om de kinderen en belt 112. De brandweer, die na tien minuten arriveert, heeft het vuur snel onder controle. De ravage is groot. De brand lijkt bij de bank te zijn ontstaan.

Soms als Buursema zijn verhaal vertelt hoort hij reacties: „Rookmelders, die heb ik liggen.’’ Of: ,,Ik heb de batterijen eruit gehaald, omdat dat ding zo piept.’’ Buursema: ,,Hang ze toch maar op. Wij kunnen het navertellen. Door de rookmelders ben ik wakker geworden. Maar we zijn wel door het oog van de naald gekropen.’’

,,Die eerste paar minuten zijn heel belangrijk. Die kunnen het verschil maken. Een brand ontwikkelt zich razendsnel’’, stelt Van Ederen. Binnen vier minuten kan er al een levensgevaarlijke situatie ontstaan. ,,Nieuw onderzoek van de Brandweeracademie toont aan dat een klein brandje in een bank ervoor kan zorgen dat giftige rook binnen 2 minuten ook andere ruimtes en zelfs andere woningen kan binnendringen. En de meeste slachtoffers vallen niet door de brand, maar door giftige rook. Vroege ontdekking van brand door een rookmelder is dan ook letterlijk van levensbelang.’’

Geadviseerd wordt om niet alleen in de gangen en de overloop een rookmelder te plaatsen, maar ook in de bijkeuken, werkkamer, woonkamer en slaapkamer. En bij voorkeur onderling gekoppeld, liefst met een batterij die 10 jaar meegaat.

Nu we toch meer uren thuis doorbrengen, wil ze van de nood een deugd maken. ,,Ga met elkaar in gesprek. Loop door het huis. Waar kan het beter, wat zijn de vluchtroutes? Kom je snel bij de afsluiters in de meterkast? Hoe zit het met obstakels als schoenen, dozen en tassen in de gang? Ga na hoeveel tijd het je kost om veilig buiten te komen. Kijk eens met andere ogen naar je woning.’’

Het hoeft niet moeilijk. ,,Neem je werkplek eens goed in je op. Hoe zit het met al die stekkerdozen, opladers en bijzetkacheltjes? En hang behalve in je werkkamer ook een rookmelder in de woonkamer en je slaapkamer. Als je een dutje doet in de kamer of je slaapt, dan doet je neus het niet. Echt, je ruikt niks. Ook geen rook als er brand ontstaat.’’

En let meer op volle stoffilters in wasdrogers. Kaarsen die blijven branden. ,,Laat de schoorsteen geregeld vegen en onderhoud en de cv-ketel. Houd de kluit van de kerstboom goed nat. Let goed op bij het koken’’, stelt Van Ederen. ,,We kennen allemaal wel het vergeetpannetje op het vuur. Je bent bezig, krijgt een telefoontje of een appje en het pannetje staat te lang op het fornuis met alle gevolgen van dien. Of mensen zetten iets net even te lang in de magnetron. Let daarop. Vooral ook straks bij het kerstdiner.’’

Over kerst gesproken, Van Ederen heeft nog wel een tip. ,,Laat je liefje niet stikken. Geef elkaar met kerst een rookmelder. Leg ’m met een mooie lint onder de kerstboom. Wat dan ook: plaats rookmelders.’’

Voor meer informatie www.brandweer.nl/brandveiligheid of www.rookmelders.nl.