Kishan Maggan (16): Mijn voorouders verdienen excuses van Nederland voor de gevolgen van slavernij. Foto: DvhN
Kishan en zijn moeder Amerita uit Hoogezand vinden dat hun voorouders excuses verdienen voor het leed dat slavernij hen bracht. Maandag weten we of premier Rutte namens de regering sorry zegt voor ons slavernijverleden. Wat vindt het winkelend publiek in Hoogezand ervan?
Nou, Prince, Niels, Klaas, Victor, Noraina, moeder Amerita en zoon Kishan zijn verdeeld. Alle zeven reageerden ze zaterdag onafhankelijk van elkaar in winkelcentrum De Hooge Meeren in hun woonplaats Hoogezand, op de vraag of het nodig is en hoe en wanneer Nederland excuses moet aanbieden voor het slavernijverleden.
‘Mensen die het niet hadden krijgen door dit gedoe een hekel aan donkere mensen’
,,Die hele excuus-discussie is een drama geworden, een rotzooi”, zegt Klaas, van beroep schilder. Wat hem betreft is een officieel sorry voor slavernij niet meer nodig. Want: te laat. ,,Man, weet je wat erg is? Door dit gedoe krijgen mensen die nooit een hekel aan donkere mensen hadden, er nu wel een hekel aan. Dat komt puur door dat gedram van die woke-lui. Ik ken heel veel Surinamers en die zeggen dat ze er niet op zitten te wachten. Volgens hen is nog nooit zoveel geld naar een voormalig Nederlandse kolonie gegaan als naar Suriname toen het onafhankelijk werd.”
Rutte houdt maandag een toespraak in het Nationaal Archief in Den Haag. Wat de premier gaat zeggen, wil hij nog steeds niet vertellen. Zelf heeft hij het over het brengen van een betekenisvolle boodschap. Bronnen, zo berichtte het ANP dit weekeinde, melden dat Rutte namens de regering excuses zal aanbieden voor het slavernijverleden. Zeven andere bewindspersonen reizen af naar Suriname en het Caribisch deel van het koninkrijk.
‘Mijn opa en oma zijn in 1975 uit het arme Suriname gevlucht’
Voor de 16-jarige Kishan Maggan en zijn moeder Amerita is het niet meer dan logisch dat Rutte namens Nederland excuses aanbiedt. ,,Mijn opa en oma zijn in 1975 uit Suriname gevlucht omdat het land te arm was geworden, juist door de gevolgen van de slavernij”, zegt hij. ,,De economie van Suriname is ontwricht en verslechterd als gevolg van slavernij. Er bleef, toen het land nog geen Nederlandse kolonie was, veel minder geld in het land dan in een economie zonder slavernij.”
Hoe en wanneer het excuus komt, maakt volgens Amerita Maggan niet uit. Dat vindt haar zoon ook. ,,Maar onze voorouders verdienen dit excuus dat tot nu toe nog nooit is gemaakt.”
Niels tuurt op zijn mobieltje en moet even bedenken wat hij nou van deze kwestie vindt. ,,Het is wel lang geleden hè? Als ik tien jaar geleden een snoepje heb gestolen, helpt mijn sorry dan nog wel?”, vraagt hij zich af. De medewerker van de groenvoorziening beseft meteen dat slavernij en een snoepje stelen in zwaarte nogal verschillen. Hij vindt wel dat degene die iets verkeerd heeft gedaan zelf moet bepalen wanneer hij excuses aanbiedt. ,,Eigenlijk denk ik dat die landen meer hebben aan een schadevergoeding dan aan sorry.”
Elmina, het oudste slavenfort aan de kust van Ghana, gebouwd in de 15de eeuw door de Portugezen en in 1637 kwam het in Nederlandse handen. Het fort groeide uit tot één van de grootste slavendepots. Honderdduizenden Afrikanen werden van hieruit onder andere naar de plantages in Amerika vervoerd. Foto: Archief
Prince woont al jaren in Hoogezand, werkt in de metaalbouw en komt van oorsprong uit Ghana. Een Afrikaans land waar ooit, aan de zogeheten Goudkust, tijdens de slavernij meer dan zeventig forten stonden, gebouwd door de Europese overheersers. Vanuit die forten werden voorouders van Prince tot slaaf gemaakt en verkocht. ,,Als je beseft dat je iets fout hebt gedaan, is het toch mooi dat je excuses aanbiedt? Degene die schuld heeft mag het moment van sorry bepalen. En die excuses zijn wat mij betreft ook wel nodig. En toch, toch ben ik er niet zo mee bezig. Vind je dat gek?”
‘Donkere Noraina heeft excuus niet nodig’
Ook Noraina Martis is een donker gekleurde Hoogezandster. ,,En weet je, ook ik ben helemaal niet zo betrokken bij dit onderwerp. Excuses voor slavernij? Pfff. Als de regering dat wil doen, prima. En wat mij betreft kiezen ze zelf het moment voor dat sorry. Maar ik geloof niet dat ik het nodig heb.”
Victor draagt een sierlijke hoed, is geboren op Sumatra, maar woont al jaren in Hoogezand. ,,Excuses voor de slavenhandel van en door Rutte? Ja en nee, speelt er door mijn hoofd. Excuses maken is altijd een mooi gebaar. Maar als ik iets verkeerd doe, wil en moet ik zo snel mogelijk sorry zeggen en niet wachten tot morgen. Of wachten tot iemand me vraagt om excuses te maken. En vanwege dat laatste heb ik wat gemengde gevoelens en denk ik bij die hele discussie over eisen: ‘doe effe normaal’. Ja toch?”
Op Kishans school is slavernij geen thema in de les
Terug naar Kishan. Hij zit in 4 havo op het Aletta Jacobscollege. ,,Op school wordt eigenlijk helemaal niet gesproken over het thema slavernij en wat Nederland heeft gedaan. Nee, ook nu niet, terwijl de discussie volop gaande is. Wel over discriminatie. Ik denk dat de excuses ook een begin zijn van een breder gesprek over de gevolgen van slavernij die nu nog een rol spelen in een land als Suriname bijvoorbeeld.”
Kishan hoopt ook dat er herstelbetalingen komen. Toch huivert hij bij de gedachte dat het geld niet goed terechtkomt. ,,Het moet wel ten goede komen aan het Surinaamse volk. En niet alleen familieleden van president Chan Santokhi en zijn regering.”
