Jorik (39) en Bauke (40) uit Oostwold hebben een bos om van te eten. 'Elk seizoen is er wat te beleven'

,,Willen jullie een koude kombucha?’’, vraagt Bauke in de grote, glazen tuinkas die vorig jaar is gebouwd en dient als ontmoetings- en ontvangstruimte. ,,Het is een zelfgemaakte verfrissende thee van gefermenteerd citroenverbena. Een non-alcoholisch drankje.’’

De verbena is uiteraard geoogst in eigen tuin. Ook de ingrediënten van de tapashapjes komen letterlijk van om de hoek en zijn verwerkt in de minikeuken die ook in de kas staat.

,,We houden hier nu enkel proeverijen en houden op andere locaties pop-up diners en lunches. Wat we op termijn willen, is een restaurant met professionele keuken. Wat we telen en verzamelen in het voedselbos verwerken we in onze gerechten. We laten je ruiken, voelen en proeven wat ons bos te bieden heeft.’’ Bauke: ,,Alles wat niet bij ons groeit, halen we bij duurzaam werkende boeren en telers uit de buurt.”

Oogstwold was twee jaar geleden genomineerd voor de Duurzame Dertig. Dat is een initiatief van Dagblad van het Noorden, Leeuwarder Courant en Friesch Dagblad. Dit jaar doet het echtpaar mee aan de VOORbeeld 2024 verkiezing. VOOR is een landelijke organisatie die een keer in de twee jaar 10 procent van de omzet investeert in projecten die een bijdrage leveren aan een groene samenleving.

,,Mensen kunnen stemmen’’, zegt Jorik: ,,We staan nu op de derde plaats. Ongeacht of we winnen. Voor elke 50 stemmen planten we een meerjarige eetbare boom of struik.’’

Jorik (39) is docent en leermeester. Hij werkte als chef-kok in een restaurant in Nijmegen. Bauke (40) studeerde vrijetijdwetenschappen en sociologie aan de universiteit van Tilburg en haalde ’allerlei wijndiploma’s’. In Nijmegen was ze bedrijfsleider in een wijnbar. Nu werken ze in het onderwijs. Jorik geeft kookles op Terra Eelde. Bauke verzorgt lessen hotelmanagement op mbo- en hbo-instellingen.

Ze verlieten het Zuiden voor een nieuw avontuur in Oost-Groningen. ,,In 2022 hebben we onze banen opgezegd, ons huis verkocht en zijn we verhuisd. Vroeger was dit ons vakantieadres, nu is het ons woonadres’’, vertelt Jorik.

Ze mogen dan 20 jaar in hartje Nijmegen hebben gewoond. Ze kennen de streek op hun duimpje, al van vroeger toen er van het Oldambtmeer nog geen sprake was. Joriks vader Jos woonde jaren op de plek die nu van hen is. ,,We hebben hier heel wat vakanties doorgebracht.’’

Dat heeft zo zijn voordelen. ,,Ieder jaar dat we kwamen hebben we boompjes geplant’’, zegt Jorik. ,,Daarvan plukken we letterlijk de vruchten. Deze walnootbomen zijn 18 jaar oud. We oogsten van onze eigen aanplant.’’

Jos had al een boomgaard aangelegd met appel- en perenbomen. Er is een jarenoude boomsingel van kersenbomen uit de tijd toen er naast hun kavel nog geen meer lag.

Want oud en nieuw Oldambt komen samen aan de Ekamperweg in Oostwold. De keuterboerderij uit 1900 van Jorik en Bauke heeft als ’buren’ de jonge villa’s van Blauwestad.

,,We hebben ook in en rondom Nijmegen naar een locatie gezocht waar we voedsel kunnen verbouwen, horeca kunnen bedrijven en kunnen wonen. Tevergeefs’’, zegt Jorik. ,,Waarop mijn vader vroeg: willen jullie niet naar hier verhuizen? Jullie kennen de streek. Het wordt ons wat te groot.’’ Bauke: ,,We zeiden: we zijn knettergek als we het niet doen.’’

Jorik kan uren vertellen over de horecaplannen en het voedselbos vol eetbare planten, bessenstruiken, fruitbomen, kruiden, notenbomen. ,,Er groeit van alles. Een combinatie van inheems en exotisch. Planten uit China en Japan, een winterharde citroenplant uit Siberië, bessen uit Noord-Amerika.’’ Judasoren, grootmoeders oorbellen, Franse uiensoep-bomen staan in hetzelfde bos als een Westerleese kers, tamme kastanjes, vlier en meidoorn.

Er is een grote vijver. In een groene koepelkas, jaren geleden door Jorik en Jos geplaatst, staat het in het schemergroen vol aubergines, komkommers, tomaten en twee enorme laurierstruiken.

Het is kruip door, sluip door. Alleen waar paden lopen wordt gemaaid. Een weggetje gaat door een bamboebos. Bauke: ,,Het woekert nogal. Dat laten we gebeuren. De scheuten kun je eten.’’

Jorik: ,,Het is onze groene entree naar onze oase, ons amfitheater. Dat is het voedselbos als het ware: een amfitheater met allerlei laagjes van eetbare kruiden en vaste planten, struiken, klimplanten en bomen. De laagjes zijn op elkaar afgestemd waardoor planten elkaar helpen en versterken. Zonder veel menselijke bemoeienis houdt het bos zichzelf in stand.’’ Bauke: ,,Zo ontstaat een ecosysteem met planten die niet alleen lekker zijn voor ons, maar ook waardevolle voeding bieden aan insecten en andere dieren.’’ Zoals spreeuwen, die ook dol zijn op de kersen.

Een voedselbos op een bodem met een mix van zware klei, veen en zand is hard werken: zaaien, stekken, snoeien, aanplanten en oogsten. Bauke: ,,Op sommige plekken schieten planten de grond uit, verderop staan ze te verpieteren.’’

Jorik: ,,Elk seizoen is er wat te beleven. Een voedselbos is altijd in ontwikkeling.’’

De oogst wordt op allerlei soorten en manieren verwerkt. Fermenteren, inmaken, drogen, het bottelen van bloesembubbels.

Ze doen nagenoeg alles zelf, ook de verbouwing van het oude woonhuis. In de omgebouwde schuur, waar het echtpaar woont, moet het restaurant komen. Jos en zijn vrouw Ankie schuiven een huis op. Ze bouwen samen met Jorik en Bauke een nieuwe ecologische woning van hout.