Hoe moet Ambulancezorg Groningen verder na vernietigend rapport? 'Moreel kompas in hele organisatie aanpakken'

Er moet héél veel anders bij Ambulancezorg Groningen, concludeert onderzoeksbureau Het Zuiderlicht in zijn rapport. De meest acute aandacht moet gaan naar het stoppen van het grensoverschrijdend gedrag door ‘enkele rotte appels’, zoals de onderzoekers de werknemers noemen die zich het vaakst schuldig hebben gemaakt aan bijvoorbeeld pesten en roddelen. Ongezond gedrag zit echter door de hele organisatie heen en dus is er volgens Het Zuiderlicht ‘een brede cultuurinterventie’ nodig.

Interim-bestuurder Jack Thiadens betwist de bevindingen over de cultuur in de organisatie niet: ,,In de drie weken dat ik hier zit heb ik dat zelf ook gevoeld. Ik wil graag een veilige werksfeer zien. Het ontbreekt hier aan een sterk moreel kompas, wat je juist van een zorgorganisatie mag verwachten. Het is duidelijk dat in alle lagen van de organisatie missers zijn geweest.” Thiadens is van plan direct aan de slag te gaan met de aanbevelingen van Het Zuiderlicht. ,,Binnen zes weken wil ik een verbeterplan hebben. We moeten toe naar een werkcultuur waarin alle 400 werknemers elkaar en zijn leidinggevende aan durven te spreken, zonder bang te zijn voor represailles.” Hij verwacht vanuit zijn ervaring dat het totale verandertraject een tot drie jaar zal duren. ,,Hier ligt een enorme maatschappelijke uitdaging, die tijd kost. In zes maanden moet het gesprek binnen de teams er zijn en dat er een veilige sfeer heerst.”

Dat er mogelijk sprake is van gevaar voor de geleverde zorg, waar de onderzoekers voor vrezen, wordt door de bestuurder niet onderschreven. ,,De inwoners van Groningen worden door onze mensen zeer professioneel geholpen, dat heb ik zelf ook mogen ervaren toen ik twee dagen mee was met de ambulance”, zegt Thiadens. Wel is volgens hem sprake van achterstallige certificering en training van het personeel: ,,Ik beloof dat we op 1 juni allemaal weer up-to-date zijn.”

Naast intensieve gesprekken aan de hand van interne en externe deskundigen met iedereen binnen Ambulancezorg Groningen over omgangsvormen, wil hij snel werk maken van het aanpakken van het managementteam (MT). Het personeel ergert zich eraan dat de managers vaak geen zorgachtergrond hebben. Het MT bestaat uit zes personen en dat kan wat Thiadens betreft ‘compacter’. Het Zuiderlicht constateert een grote kloof tussen de managers die op het hoofdkantoor op de Gotenburgweg zitten en het personeel op de ambulanceposten in de provincie. Naast ‘mutaties binnen het MT’ die de interim-directeur wil doorvoeren, ziet hij bij het dichten van de kloof een grote rol weggelegd voor de teamleiders op de locaties - een groep die zich heel lang ongehoord heeft gevoeld. ,,Dat zijn mensen bij wie ik de wil zie om te verbeteren. Ik zie ze volop in beweging”, zegt Thiadens.

Een van de aanbevelingen van Het Zuiderlicht is dat het management veel meer bezig gaat met het voorkomen van problemen en vroegtijdig anticiperen in plaats van ‘overwegend bezig te zijn met incidenten, calamiteiten en conflicten oplossen’. Het elkaar aan durven spreken geldt niet alleen voor het personeel onderling, maar dit moet ook veel beter georganiseerd worden. Er moet worden geïnvesteerd in organen als ondernemingsraad, personeel en organisatie en de raad van toezicht. Die moeten wat Het Zuiderlicht betreft kritischer worden op het eigen functioneren en ook op elkaar.

,,Ik zie dat de mensen hier graag willen veranderen, ook al herkent zeker niet iedereen zich in het door de onderzoekers geschetste beeld”, zegt Thiadens. ,,Op onze ambulances staat ‘Samen Beter’. Dat gaan we waar maken. We moeten als hoofdkantoor gaan van ‘het Pentagon’ naar geolied servicebureau en voor iedereen geldt dat we van wantrouwen naar vertrouwen moeten en van elkaar de schuld geven naar samen leren en van onder het tapijt naar openheid. Voor een organisatie die zorg levert en 60.000 ritten per jaar uitvoert is dat cruciaal.”