Kan de gemeente Groningen een mega-zonnepark bij Meerstad betalen? 'We kunnen altijd nog een bord in de tuin zetten'

Met de aanleg van het zonnepark in de polder Lageland vlakbij de stad is een bedrag gemoeid van ongeveer 90 miljoen euro. Om het project te kunnen bekostigen en geld over te houden, moet de gemeente jarenlang vele miljoenen verdienen aan de productie van groene stroom. Dat de subsidie is verlaagd van 12 naar 6 cent per kilowattuur belooft weinig goeds. Het nieuwe kabinet wil de subsidie verder afbouwen.

Onzeker is ook of het mega-zonnepark tijdig kan worden aangesloten op het netwerk van TenneT. Zonnepark Meerstad Noord krijgt enkele stations die moeten worden gekoppeld aan het hoofdstation bij Vierverlaten. De aansluiting is geen vanzelfsprekende zaak. Door de massale overstap op duurzame energie neemt de vraag naar elektriciteit toe. Hierdoor ontstaat op piekmomenten file op het elektriciteitsnet.

Als het te druk is kunnen grote zonneparken worden afgeschakeld. De eigenaren lopen inkomsten mis als ze bij zonnig weer veel stroom produceren maar het voor de verkoop niet kwijt kunnen op het net. De gemeente investeert voor de opslag van stroom in batterijen, maar die opslag is niet voldoende om het eventuele verlies te compenseren. Het lijkt erop dat de gemeenteraad zich niet laat ontmoedigen door mogelijke tegenvallers. Het overleg tussen wethouder Philip Broeksma en TenneT is in volle gang.

Dat werd duidelijk tijdens een sessie op het gemeentehuis. Al heel lang wil Groningen een eigen energiebedrijf oprichten en daar een mega-zonnepark in onderbrengen. Door dit zonnepark zelf te ontwikkelen en te exploiteren, wil de gemeente de opbrengst houden. Of zoals wethouder Broeksma het eerder formuleerde: ,,Zo verdwijnt het geld niet in vreemde zakken. Het gaat niet naar aandeelhouders die in de bestuurskamer sigaren zitten te roken.’’

De belangrijkste reden om een zonnepark van deze omvang aan te leggen, is echter dat Groningen in 2050 CO2 vrij moet zijn. Daar heeft de gemeente dit zonnepark voor nodig. Niet alle groene stroom kan in de stad en de dorpen in de gemeente worden opgewekt met zonnepanelen op daken. De komst van windpark Roodehaan is op dit moment nog onzeker.

De bedoeling is dat een deel van de opbrengst van het eigen energiebedrijf wordt gebruikt om energiezuinige maatregelen te bekostigen voor mensen met een smalle beurs. Dit voornemen staat met hoofdletters geschreven in het coalitieakkoord van de huidige collegepartijen GroenLinks, PvdA, SP, ChristenUnie en de Partij voor de Dieren.

Over de risico’s van het zonneparkproject hield de raad woensdag met de accountant een sessie achter gesloten deuren. Later werd hierover in het openbaar gesproken. De boodschap was dat genoemde onzekerheden de uitkomst van dit groene project stevig kunnen beïnvloeden. Raadsleden kregen te horen dat Groningen spekkoper is als de stroomprijs met een cent wordt verhoogd, maar ook ‘dat we met zijn allen wel naar huis kunnen gaan als die met een cent wordt verlaagd’.

In dat geval trekt Groningen de stekker uit het energiebedrijf en neemt Groningen een verlies van hooguit vijf á zes miljoen. Het is dus de vraag of de inschatting van de kosten en de opbrengsten goed is en de businesscase niet te veel rammelt. In het project zit ook een belangrijke vestzak-broekzak constructie. Het energiebedrijf van de gemeente betaalt voor het gebruik van de grond 25 miljoen pacht aan Meerstad BV dat eveneens eigendom is van de gemeente Groningen.

Raadsleden vragen zich af of het zonnepark hiermee de verliezen van het bouwproject Meerstad dempt. Andersom is ook mogelijk. Als het zonnepark financieel in zwaar weer komt, kan Meerstad (lees: de gemeente) de pacht verlagen waardoor de businesscase van het zonnepark er beter uit komt te zien. Het is een knop waar aan kan worden gedraaid als de situatie daarom vraagt.

Als het zonnepark een financieel drama dreigt te worden, is er een belangrijke ontsnappingsroute. Voor het eerst rept het college van burgemeester en wethouders over de mogelijkheid om het project en de vergunningen te slijten aan een Marktpartij. Of zoals een ambtenaar het formuleerde: ,,We kunnen altijd nog een bord in de tuin zetten.’’ De bedoeling is dat de gemeenteraad volgende week woensdag in debat gaat over het project. Halverwege 2025 moet een definitieve knoop worden doorgehakt.

Als het besluit positief is, begint de gemeente in 2026 met de aanleg van het zonnepark. In 2028 wordt bekeken of er genoeg geld is voor de tweede fase. Nu al staat vast dat het zonnepark na 2051 binnen drie jaar wordt afgebroken.