Raoul Heertje wil nu eindelijk zichzelf en ook de wereld weleens snappen. Allereerst in DOT

Hij reageert verbaasd, passend bij iemand die steeds minder zegt te begrijpen, als we in de Oude Kijk in ’t Jatstraat naar de door hem gekozen bestemming lopen. „Jij woont al jaren in Groningen en kent dat koffietentje niet? Black & Bloom. Heel goed. Aardige man ook.”

Heertje worstelt met zichzelf en met de wereld, zegt hij, eenmaal binnen, gewapend met een dubbele espresso. „Ik probeer te begrijpen wat ik doe, wat mensen doen, en waarom. Ik kan nog steeds niet goed uitvinden wie nou een eikel is en wie niet. Ik weet nog steeds niet waarom ik sommige keuzes maak. Je weet dat je over alles mee kunt lullen, dat herken jij misschien net zo in jouw beroep (knik) en de redding in het leven van alledag is dan dat je je domweg telkens ergens uit bluft. Maar hoe voelt dat achteraf? Die worsteling vecht ik uit in mijn nieuwe comedyshow.” Met als zekerheid dat hij in de zaal niet de enige worstelaar is. Geen comedy zonder herkenning.

De lokslogan van NPO Radio 1 vliegt over de koffietafel. ‘Wie luistert, weet meer’. Klopt dat? Heertje: „Nee! Hoe meer je weet en daarover nadenkt, des te groter het besef dat je nog veel meer niet weet.”

In zijn poging tot meer (zelf)inzicht heeft hij voor Raoul Heertje begrijpt steeds minder een nieuwe vorm gekozen. „Ik zet ergens een tafel neer, met twee stoelen, twee microfoons en een bord met Spreekuur ernaast. Vervolgens ga ik in gesprek. Spontaan, ik benader niemand vooraf. Mensen lopen langs, zien me zitten, vragen wat ik daar doe en haken aan of niet. Het zijn vaak mooie gesprekken. Ik neem ze op. Een aantal fragmenten komt in blokjes gemonteerd in de voorstelling. Alleen met toestemming natuurlijk.”

Zo heeft hij in het Floreshuis gezeten. Groningen dus. De stad dankt zijn aanwezigheid aan Yvon van Apeldoorn. Ze maakt interviews voor de Agenda van SPOT, maar Heertjes komst staat daar los van. „Ze reageerde op iets wat ik in Bar Laat zei, meen ik, en zo kwamen we in contact. Ook over mijn show.

Yvon vroeg of ik niet in Groningen wilde spelen. Leuk, zei ik, zoek maar een goeie locatie uit. Zij kwam met DOT. Ik ben er met scenograaf en technicus Jantje Geldof wezen kijken. Geweldige plek! Alleen moesten we iets met de stoelen, die standaard natuurlijk naar dat mooie plafond zijn gericht. Maar het wordt mooi, met eten. Ze serveren een ‘lachhap’, haha, een heel slechte grap. En ik hou van heel slechte grappen.”

Heertje gruwt van het idee dat DOT op de sloopagenda staat. „Wat is dat toch altijd voor ellende! En dan over tien jaar zeggen, goh, eigenlijk zonde dat we dat ooit hebben afgebroken. Ik word daar gek van.” Tegelijkertijd geniet hij van het idee van een paar weken Groningen. „De show is een goeie smoes om hier weer eens te zijn. Geweldige stad.” Heertje is hier wel langer een tijdje achtereen geweest, bijvoorbeeld toen hij de rol van Lenny Bruce speelde in de gelijknamige voorstelling bij het NNT, van toen nog Koos Terpstra.

Raoul Heertje is bekend als oprichter van de Comedytrain, van comedyclub Toomler en hij was bijna twintig jaar vaste kracht in het tv-programma Dit Was Het Nieuws. Dit wordt pas zijn eerste ‘avondvullende’ show. Moest hij dus 62 voor worden. „Een half uur, drie kwartier vond ik altijd mooi zat. Dan kun je lekker klooien. En ik had eerder nooit veel zin in die lange avonden, alles geproduceerd, in theaters waar de mensen komen, nadien nog even in een duffe foyer hangen, en dan weer gaan.”

„Marcel Haug van Café Haug in Rotterdam vroeg me weleens: hoe doe je dat toch, voor de voorstelling effe iemand op straat aanschieten en daarmee dan in de zaal aan de haal gaan. Ik wilde nu toch wel eens avondvullend en dan moet je meer basis hebben.” Want die gesprekken zijn mooi, ze geven extra kleur, maar wel aan een show die op een degelijk fundament rust. „Het is echt niet zo dat elke avond een compleet andere insteek heeft dan de vorige. De basis ben ikzelf. Het is en blijft comedy.”

De basis is er, nu nog de achtervang. „Ik regel nu meer speelplekken en daar heb je mensen bij nodig. Zoals ondersteuning bij theaters. Momenteel ben ik ook nog hoofd kassa. Dat is niet vol te houden.”

Eerder begreep Heertje al steeds minder in de Verkadefabriek in Den Bosch en speelde hij try-outs in De Hallen in Amsterdam. „Direct na een geslaagde voorstelling daar besloot ik dat ik zo’n avond nooit moest herhalen, omdat het dan toch minder zou worden. Het moest anders. Dat ging dus mis. Met veel geforceerde wijzigingen. Misschien had het publiek het niet eens zo door, omdat het ambachtelijk vast wel oké was, nou, ik wel.”

Titus Muizelaar is nu zijn regisseur, nadat hij geregeld is komen kijken. „Ik weet niet eens precies wat Titus doet, en hij waarschijnlijk zelf evenmin, maar hij leert me het keten te combineren met rust. Waar ik eerder wel eens ergens over ophield omdat ik het even niet kon bedenken, moedigde hij me aan om later, als me alsnog iets te binnen was geschoten, op dat thema terug te komen.” Dus geen lineair verhaal, maar kronkelingen, zonder chaos. „Alles binnen de boog waarin Titus dacht. Werkt prima.”

Comedy, zegt Heertje, draait niet om de grappen, maar om wie ze maakt. „De manier waarop. Kijk naar Daniël Arends die ik regisseer. Het gaat om de laag onder de grap. Mijn voorstelling is geslaagd als de zaal herkenning voelt bij wat ik zeg, in wat ik oproep. Onlangs kwam na afloop een vrouw naar me toe. ‘Ik heb de hele avond het gevoel gehad dat je speciaal tegen mij zat te praten’. Dan klopt het.”