Kroos kleurt het water van de A in de binnenstad van Groningen helemaal groen. Foto: Corné Sparidaens
Eendenkroos zo ver je kunt kijken. Wie langs het water van het Hoge der A in Groningen komt, kan niet anders dan even stoppen. ,,Eendenkroos is het kleinst bloeiende plantje van de wereld.’’
Het lijkt of er een grasmat is uitgerold over het water van de A in de binnenstad van Groningen. Acht kano’s met 22 buitenlandse studenten peddelen opgetogen door de groene Diepenring van de stad.
Die stad is al nieuw voor hen, maar een gracht waarin het water alleen tevoorschijn komt als ze de dikke laag groen opzij peddelen, is een ervaring die ze nooit eerder hadden.
Het is maandagochtend rond elf uur. Onder de A-brug ligt een grasmat die zich uitstrekt in zowel noordelijke als zuidelijke richting. ,,Alsof je erover heen kunt lopen’’, zegt horecaondernemer Jan Bas van Aalderen van restaurant Het Pomphuis aan het Kleine der A. Hij heeft nog niemand vanaf een sup kopje onder zien gaan in het eendenkroos. ,,Als er zo veel kroos ligt, zijn er beduidend minder suppers’’, zegt hij.
Wel ziet hij een hoop mensen die foto’s maken van het groen. ,,Iedereen vindt er wat van, ook omdat het komt en gaat. Het is natuurlijk een bijzonder gezicht.’’
Het ziet er niet uit, vindt stadsecoloog Jan Doevendans. ,,Ik zou niet in die groene drap willen zwemmen’’, zegt hij.
Volgens hem ontneemt het kroos het water z’n licht. ,,Dat heeft natuurlijk gevolgen voor het onderwaterleven.’’ Hij is daarom voorstander van wegscheppen van het kroos. ,,Als je het niet weg haalt, begint volgend jaar het hele feestje opnieuw. Door het weg te scheppen, temper je de omvang een beetje.’’
Doevendans zegt dat de grote hoeveelheid eendenkroos het gevolg is van het stikstofoverschot. ,,Eendenkroos is natuurlijk van alle tijden, maar het exploderen ervan komt omdat de balans in de natuur weg is. Van de insecten is al 80 procent verdwenen, veel schakels in de natuur zijn weg en het kroos profiteert daarvan.’’
Minder somber is professor Theo Elzenga, hoogleraar ecofysiologie van planten aan de RUG. ,,Ik fiets er elke dag langs als ik naar Zernike fiets. Geniet ervan, zou ik zeggen. Ik vind het een aardig fenomeen, omdat het zo massaal kan groeien. En het eendenkroos markeert het einde van het zomerseizoen.’’
Een markering waarvan het elk jaar maar afwachten is of die er wel of niet komt, legt hij uit. ,,Het ligt aan de hoeveelheid voeding in het water tijdens de zomer en aan de hoeveelheid licht verderop in het seizoen. We hebben nu een paar prettige warme weken gehad aan het einde van de zomer. De waterplanten beginnen af te sterven en dan gaat het eendenkroos als een gek!’’
Gedurende de zomer maakt het kroos - plantje zonder wortels - geen kans in de drukbeplante wateren. Dan halen waterplanten alle voeding uit het water en rest er niets voor het drijvende kroost, legt Elzenga uit.
Hij heeft nog een leuk weetje. ,,Eendenkroos is het kleinste bloeiende plantje dat er is. Alleen met een loep erbij kun je het piepkleine bloemetje zien.’’