Afgaande op de Atlas van Gemeenten die woensdag is uitgekomen, blijft Emmen net als vorig jaar de minst aantrekkelijke, grote Nederlandse gemeente om in te wonen.
Emmen is onder meer slecht bereikbaar, heeft een beperkt cultureel aanbod, een laag percentage koopwoningen, is culinair een woestijn, ontbeert een universiteit en telt weinig vooroorlogse bebouwing.
De gemiddelde Emmenaar zal geen boodschap hebben aan deze ‘woonaantrekkelijkheidsindex’. Dat Emmen geen universiteit heeft, is nu eenmaal een gegeven. Bereikbaarheid is een relatief begrip; per trein en auto is Emmen helemaal niet zo beroerd met de rest van Nederland én Duitsland verbonden. ,,Dat is het verhaal van het voeteneind. Vanuit Utrecht kun je alle kanten op, vanuit Emmen en Groningen is dat niet zo’’, reageert Jouke van Dijk, hoogleraar regionale economie van de Rijksuniversiteit Groningen.
Niet gebaseerd op oordelen van bewoners
Elk jaar plaatsen de samenstellers van deze atlas, het onderzoeksbureau Atlas Research uit Amsterdam, de vijftig grootste gemeenten van het land in een rangorde. Deze editie beslaat het coronajaar 2020. Ze baseren zich niet op oordelen van bewoners, maar doen dat aan de hand van statistische gegevens. Van de noordelijke gemeenten zijn alleen Emmen en Groningen opgenomen. Qua inwonertal behoort Assen niet bij de vijftig grootste gemeenten.
Sociaaleconomisch zijn Amersfoort, Amstelveen en Utrecht koploper. Vergeleken met tien jaar geleden doet Oss het verrassenderwijs het best, gevolgd door Eindhoven en Amsterdam. Ook op dit terrein bezet Emmen de laatste plek. Dat is vooral te wijten aan de hoge percentages laagopgeleiden, arbeidsongeschikten, werklozen en de lage arbeidsparticipatie van vrouwen. Van Dijk: ,,Dat is al jaren zo. Emmen is een industrieplaats. Stadskanaal en Winschoten zouden het niet veel beter doen, maar staan niet in de lijst omdat ze niet groot genoeg zijn.’’
‘Groningen telt veel mensen in de bijstand’
Groningen scoort op sociaaleconomisch vlak beter, maar is landelijk niet meer dan een middenmoter. De gemeente staat op de 26ste plaats, vooral door de relatief hoge bijstands- en werkloosheidcijfers en de armoede. Het is opvallend dat Groningen de afgelopen tien jaar op sociaaleconomisch gebied gestaag is weggezakt. Op het Zuid-Hollandse Nissewaard na is er geen enkele Nederlandse gemeente zo sterk gedaald. In 2011 stond de gemeente nog op plek 18. Dat verbaast Van Dijk. ,,De werkgelegenheid is de laatste jaren juist verbeterd, vooral in de zorg, het onderwijs en de ict. Het is inderdaad wel zo dat Groningen veel mensen in de bijstand telt.’’
Qua woonklimaat doet Groningen het volgens Atlas Research niet veel beter. De gemeente bezet de 23ste plaats, tussen Oss en Tilburg in. Dat komt vooral op conto van de slechte bereikbaarheid, de relatieve onveiligheid en het lage percentage koopwoningen. Het gemiddelde wordt opgekrikt door de aanwezigheid van de universiteit, het bloeiende, culturele aanbod en de relatief grote hoeveelheid vooroorlogse woningen.
Meer gescheiden mensen in minst aantrekkelijke steden
Ook hier geldt dat de positie van de stad de afgelopen tien jaar is gekelderd. Alleen Alphen aan den Rijn en ‘s Hertogenbosch deden het slechter. Aan de top staan Amsterdam en Utrecht, terwijl Utrecht en Heerlen het meest vooruit zijn gegaan.
De samenstellers leggen ook een aantal dwarsverbanden tussen de indicatoren. Zo is in minder aantrekkelijke steden de werkloosheid relatief het hoogst. Verder zijn in universiteitssteden laagopgeleiden vaker werkloos. Dat geldt helemaal voor Groningen dat met stip op nummer één staat, ver voor Leiden en Delft.
Het is ook frappant dat in de minst aantrekkelijke steden meer gescheiden mensen wonen. Dat kan er volgens de samenstellers op duiden dat de aantrekkelijke steden te duur voor hen worden.
