Botsauto-familie Speelman viert 40-jarig jubileum op de kermis op de Adrillen in Winschoten

Martin Speelman (54) is kermisexploitant en heeft botsauto’s als attractie. ,,Elders zeggen ze autoscooter, maar botsauto’s is in het Noorden een ingeburgerd begrip. Ja, wat is er zo leuk aan botsen?’’ Speelman weet het zelf ook niet te verklaren.

Hij doet een poging. ,,Het is de sfeer op en rondom de rijvloer. De muziek, gillende jongens en meisjes. Jong, maar ook oud. Mensen van wie ik soms denk: ga jij nog in een botsauto? Het doet veel ouderen denken aan vroeger. De tijd van weleer, waar liefdes ontloken. Eigenlijk is het een beetje nostalgie. Botsauto’s blijven ook altijd. Hoe meer mensen botsen, hoe meer ze genieten. Het is naast de schiettent en de zweefmolen een van de bekendste attracties op een kermis.’’

Zelf stapt Speelman nauwelijks in een botsauto. Hij zit steevast achter de kassa. ,,Ik zorg voor de muziek. Dat wordt steeds meer een dingetje. Je moet bij de tijd blijven en weten wat de jeugd mooi vindt. Gelukkig doe ik dat samen met mijn vrouw Ingrid. Haar heb ik uiteraard op de kermis ontmoet. Bij de botsauto’s. Op de kermis in het Drentse Darp tijdens het driedaagse Schone Volksfeest. Zij kocht steeds muntjes bij mij. Zo is het aangekomen. Nu verkoopt zij de muntjes, haha.’’

Nederland telt nog zeventig à tachtig exploitanten met botsauto’s, schat Speelman. In totaal verdienen circa 1500 mensen een boterham met een kermisattractie. Sinds enkele jaren zit de kermis weer in de lift, vertelt Speelman. Toch is het niet meer zo simpel om te investeren. Banken zijn terughoudend om geld te verstrekken. Speelman rekent voor: ,,Een kale botsautovloer kost ongeveer drie ton, dan heb je nog licht en decoratie nodig en niet te vergeten de botsauto’s.’’

Vorig jaar kocht hij 24 nieuwe wagentjes. ,,Met prachtige ledverlichting en fraaie kleuren. Kosten: 130.000 euro. Maar ik klaag niet. Ik heb een vrij beroep en een eigen toko. Maar het wordt steeds belangrijker om omzet te draaien. De kermis in kleine dorpen is daarvan de dupe. Die verdwijnen steeds meer.’’

Vier jaar terug, hij was 50 jaar oud, stelde hij zichzelf de vraag: wil ik de rest van mijn leven mijn geld met botsauto’s verdienen? ,,Mijn conclusie was: ja. Ik heb de boel goed aan de loop. Ik verdien een goede boterham. Moet ik nog meer ambiëren? Nee, ik ben gelukkig zo.’’

Met de Adrillen in Winschoten is voor Speelman het kermisseizoen ten einde. ,,Vroeger gingen we dan op vakantie, deden onderhoud en maakten ons op voor een nieuw seizoen. Tegenwoordig heb ik er een oliebollenkraam bij met een vaste standplaats in Sappemeer. Daarna richt ik mij op het nieuwe kermisseizoen dat in april van start gaat. Dan moeten onze botsauto’s weer soepel rijden, niet hobbelen en er flitsend uitzien met bonte kleuren en ledverlichting. Nee, we hebben nog net geen gps aan boord.’’